Thông điệp buồn với kinh tế thế giới

Giá dầu thế giới đã liên tiếp giảm điểm nhiều phiên trong những tuần gần đây và tiếp tục giảm khoảng 2% trong những ngày cuối tháng 4. Giá dầu giảm là chỉ dấu cho thấy sức khỏe kinh tế toàn cầu đang yếu đi trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang.
Giàn khoan dầu tại Texas, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)
Giàn khoan dầu tại Texas, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giá dầu Brent Biển Bắc giao kỳ hạn giảm 1,61 USD (2,4%), chốt phiên ở mức 64,25 USD/thùng trong những ngày cuối tháng 4. Giá dầu WTI của Mỹ giảm 1,63 USD/thùng (2,6%), xuống còn 60,42 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa thấp nhất kể từ ngày 10/4. Trong khi đó, giới phân tích và các tổ chức quốc tế dự báo vàng đen còn tiếp tục giảm giá khi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh gọi là OPEC+ sẽ tăng sản lượng; trong khi đó nhu cầu tiêu thụ dầu không thể tăng vì chính sách thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể làm suy yếu kinh tế thế giới.

Bất chấp giá dầu giảm, một số thành viên của OPEC+ dự kiến sẽ đề xuất tiếp tục tăng sản lượng trong tháng 6 tới - tháng tăng thứ hai liên tiếp. Trên thực tế, trong quý đầu năm nay, Kazakhstan - một thành viên của OPEC+ đã tăng xuất khẩu dầu thêm 7% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ tăng sản lượng thông qua tuyến ống dẫn dầu Caspi.

Các tổ chức quốc tế và giới phân tích nhận định rằng, sản lượng tăng cùng với nguy cơ kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái trong năm nay là hai nguyên nhân chính khiến giá vàng đen giảm mạnh. Giá dầu giảm đã làm bốc hơi lợi nhuận của nhiều hãng sản xuất dầu khí. Tập đoàn dầu khí BP (Anh) ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2025 giảm mạnh hơn dự kiến, với mức sụt giảm 48%, còn 1,4 tỷ USD, do mảng lọc dầu và kinh doanh khí đốt hoạt động yếu.

Theo hãng tin Reuters, hầu hết các nhà phân tích đã hạ mạnh dự báo về nhu cầu và giá dầu trong năm nay bởi Trung Quốc - quốc gia bị đánh thuế cao nhất - đã đáp trả bằng cách áp thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ, làm căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới leo thang. Khi hai đầu tàu kinh tế thế giới là Mỹ và Trung Quốc suy yếu vì chiến tranh thương mại, triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu trở nên u ám hơn.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cuối tháng 4 vừa qua trong báo cáo Dự báo triển vọng kinh tế thế giới cho rằng tăng trưởng GDP toàn cầu chỉ đạt 2,8% trong năm nay, thấp hơn 0,5 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 1.

Trong năm tới, dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 3%, giảm 0,3 điểm phần trăm. IMF cũng hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ xuống còn 1,8% trong năm nay, giảm 0,9 điểm phần trăm so với mức công bố hồi tháng 1. Tăng trưởng GDP tại nền kinh tế lớn nhất thế giới dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống còn 1,7% vào năm 2026. Định chế tài chính quốc tế này nhấn mạnh các dự báo trên được đưa ra do bất ổn về chính sách gia tăng gây căng thẳng thương mại khiến nguồn cầu yếu hơn.

Việc sức khỏe kinh tế thế giới suy yếu khiến giới phân tích không lạc quan vào triển vọng của giá vàng đen.

Trả lời phỏng vấn báo The National News cuối tháng 4 vừa qua, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAE) Fatih Birol cảnh báo rằng: “Giá dầu sẽ tiếp tục suy giảm. Giá dầu có thể chịu áp lực giảm nữa vì sự không chắc chắn của chiến tranh thương mại. Với quỹ đạo như hiện nay vẫn tiếp diễn, nhu cầu dầu toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng theo cách tiêu cực”.

Trong khi đó, theo kịch bản cơ sở về dự báo kinh tế cho năm 2025, Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga dự đoán giá dầu Brent trung bình sẽ ở mức 68 USD/thùng, giảm mạnh so với mức 81,7 USD/thùng được đưa ra trong dự báo tháng 9/2024. Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga cũng dự báo giá dầu Urals, loại dầu chủ lực của Nga, ở mức 56 USD/thùng, thấp hơn mức 69,7 USD/thùng mà Nga đã sử dụng để xây dựng ngân sách năm 2025.

Trước đó, Ngân hàng trung ương Nga đã cảnh báo giá dầu có thể thấp hơn dự báo trong vài năm tới do nhu cầu thế giới giảm.

Việc giá dầu giảm mạnh không chỉ là một “thông điệp buồn” với kinh tế thế giới mà còn có nguy cơ giảm đầu tư vào khai thác, gây bất ổn nguồn cung dầu trong tương lai. Giám đốc điều hành IAE Fatih Birol vừa cảnh báo rằng, áp lực địa chính trị gia tăng từng ngày là một thách thức đối với an ninh năng lượng và thế giới đang đối mặt với những thách thức lớn về nguồn cung dầu khí và các khoáng sản quan trọng.

Trong bối cảnh sự phân mảnh địa chính trị đang thật sự gia tăng như hiện nay, cộng đồng quốc tế cần phải tìm ra điểm chung giữa các quốc gia để cùng hóa giải thách thức nêu trên, bảo đảm ổn định giá dầu cũng như tăng trưởng kinh tế toàn cầu bởi lịch sử đã cho thấy không quốc gia nào có thể một mình tự giải quyết vấn đề năng lượng và thương chiến, xung đột giữa các quốc gia luôn là lực cản đối với kinh tế toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.