Thông điệp buồn với kinh tế thế giới

Giá dầu thế giới đã liên tiếp giảm điểm nhiều phiên trong những tuần gần đây và tiếp tục giảm khoảng 2% trong những ngày cuối tháng 4. Giá dầu giảm là chỉ dấu cho thấy sức khỏe kinh tế toàn cầu đang yếu đi trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang.
Giàn khoan dầu tại Texas, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)
Giàn khoan dầu tại Texas, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giá dầu Brent Biển Bắc giao kỳ hạn giảm 1,61 USD (2,4%), chốt phiên ở mức 64,25 USD/thùng trong những ngày cuối tháng 4. Giá dầu WTI của Mỹ giảm 1,63 USD/thùng (2,6%), xuống còn 60,42 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa thấp nhất kể từ ngày 10/4. Trong khi đó, giới phân tích và các tổ chức quốc tế dự báo vàng đen còn tiếp tục giảm giá khi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh gọi là OPEC+ sẽ tăng sản lượng; trong khi đó nhu cầu tiêu thụ dầu không thể tăng vì chính sách thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể làm suy yếu kinh tế thế giới.

Bất chấp giá dầu giảm, một số thành viên của OPEC+ dự kiến sẽ đề xuất tiếp tục tăng sản lượng trong tháng 6 tới - tháng tăng thứ hai liên tiếp. Trên thực tế, trong quý đầu năm nay, Kazakhstan - một thành viên của OPEC+ đã tăng xuất khẩu dầu thêm 7% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ tăng sản lượng thông qua tuyến ống dẫn dầu Caspi.

Các tổ chức quốc tế và giới phân tích nhận định rằng, sản lượng tăng cùng với nguy cơ kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái trong năm nay là hai nguyên nhân chính khiến giá vàng đen giảm mạnh. Giá dầu giảm đã làm bốc hơi lợi nhuận của nhiều hãng sản xuất dầu khí. Tập đoàn dầu khí BP (Anh) ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2025 giảm mạnh hơn dự kiến, với mức sụt giảm 48%, còn 1,4 tỷ USD, do mảng lọc dầu và kinh doanh khí đốt hoạt động yếu.

Theo hãng tin Reuters, hầu hết các nhà phân tích đã hạ mạnh dự báo về nhu cầu và giá dầu trong năm nay bởi Trung Quốc - quốc gia bị đánh thuế cao nhất - đã đáp trả bằng cách áp thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ, làm căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới leo thang. Khi hai đầu tàu kinh tế thế giới là Mỹ và Trung Quốc suy yếu vì chiến tranh thương mại, triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu trở nên u ám hơn.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cuối tháng 4 vừa qua trong báo cáo Dự báo triển vọng kinh tế thế giới cho rằng tăng trưởng GDP toàn cầu chỉ đạt 2,8% trong năm nay, thấp hơn 0,5 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 1.

Trong năm tới, dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 3%, giảm 0,3 điểm phần trăm. IMF cũng hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ xuống còn 1,8% trong năm nay, giảm 0,9 điểm phần trăm so với mức công bố hồi tháng 1. Tăng trưởng GDP tại nền kinh tế lớn nhất thế giới dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống còn 1,7% vào năm 2026. Định chế tài chính quốc tế này nhấn mạnh các dự báo trên được đưa ra do bất ổn về chính sách gia tăng gây căng thẳng thương mại khiến nguồn cầu yếu hơn.

Việc sức khỏe kinh tế thế giới suy yếu khiến giới phân tích không lạc quan vào triển vọng của giá vàng đen.

Trả lời phỏng vấn báo The National News cuối tháng 4 vừa qua, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAE) Fatih Birol cảnh báo rằng: “Giá dầu sẽ tiếp tục suy giảm. Giá dầu có thể chịu áp lực giảm nữa vì sự không chắc chắn của chiến tranh thương mại. Với quỹ đạo như hiện nay vẫn tiếp diễn, nhu cầu dầu toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng theo cách tiêu cực”.

Trong khi đó, theo kịch bản cơ sở về dự báo kinh tế cho năm 2025, Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga dự đoán giá dầu Brent trung bình sẽ ở mức 68 USD/thùng, giảm mạnh so với mức 81,7 USD/thùng được đưa ra trong dự báo tháng 9/2024. Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga cũng dự báo giá dầu Urals, loại dầu chủ lực của Nga, ở mức 56 USD/thùng, thấp hơn mức 69,7 USD/thùng mà Nga đã sử dụng để xây dựng ngân sách năm 2025.

Trước đó, Ngân hàng trung ương Nga đã cảnh báo giá dầu có thể thấp hơn dự báo trong vài năm tới do nhu cầu thế giới giảm.

Việc giá dầu giảm mạnh không chỉ là một “thông điệp buồn” với kinh tế thế giới mà còn có nguy cơ giảm đầu tư vào khai thác, gây bất ổn nguồn cung dầu trong tương lai. Giám đốc điều hành IAE Fatih Birol vừa cảnh báo rằng, áp lực địa chính trị gia tăng từng ngày là một thách thức đối với an ninh năng lượng và thế giới đang đối mặt với những thách thức lớn về nguồn cung dầu khí và các khoáng sản quan trọng.

Trong bối cảnh sự phân mảnh địa chính trị đang thật sự gia tăng như hiện nay, cộng đồng quốc tế cần phải tìm ra điểm chung giữa các quốc gia để cùng hóa giải thách thức nêu trên, bảo đảm ổn định giá dầu cũng như tăng trưởng kinh tế toàn cầu bởi lịch sử đã cho thấy không quốc gia nào có thể một mình tự giải quyết vấn đề năng lượng và thương chiến, xung đột giữa các quốc gia luôn là lực cản đối với kinh tế toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế.