Thông điệp buồn với kinh tế thế giới

Giá dầu thế giới đã liên tiếp giảm điểm nhiều phiên trong những tuần gần đây và tiếp tục giảm khoảng 2% trong những ngày cuối tháng 4. Giá dầu giảm là chỉ dấu cho thấy sức khỏe kinh tế toàn cầu đang yếu đi trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang.
Giàn khoan dầu tại Texas, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)
Giàn khoan dầu tại Texas, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giá dầu Brent Biển Bắc giao kỳ hạn giảm 1,61 USD (2,4%), chốt phiên ở mức 64,25 USD/thùng trong những ngày cuối tháng 4. Giá dầu WTI của Mỹ giảm 1,63 USD/thùng (2,6%), xuống còn 60,42 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa thấp nhất kể từ ngày 10/4. Trong khi đó, giới phân tích và các tổ chức quốc tế dự báo vàng đen còn tiếp tục giảm giá khi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh gọi là OPEC+ sẽ tăng sản lượng; trong khi đó nhu cầu tiêu thụ dầu không thể tăng vì chính sách thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể làm suy yếu kinh tế thế giới.

Bất chấp giá dầu giảm, một số thành viên của OPEC+ dự kiến sẽ đề xuất tiếp tục tăng sản lượng trong tháng 6 tới - tháng tăng thứ hai liên tiếp. Trên thực tế, trong quý đầu năm nay, Kazakhstan - một thành viên của OPEC+ đã tăng xuất khẩu dầu thêm 7% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ tăng sản lượng thông qua tuyến ống dẫn dầu Caspi.

Các tổ chức quốc tế và giới phân tích nhận định rằng, sản lượng tăng cùng với nguy cơ kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái trong năm nay là hai nguyên nhân chính khiến giá vàng đen giảm mạnh. Giá dầu giảm đã làm bốc hơi lợi nhuận của nhiều hãng sản xuất dầu khí. Tập đoàn dầu khí BP (Anh) ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2025 giảm mạnh hơn dự kiến, với mức sụt giảm 48%, còn 1,4 tỷ USD, do mảng lọc dầu và kinh doanh khí đốt hoạt động yếu.

Theo hãng tin Reuters, hầu hết các nhà phân tích đã hạ mạnh dự báo về nhu cầu và giá dầu trong năm nay bởi Trung Quốc - quốc gia bị đánh thuế cao nhất - đã đáp trả bằng cách áp thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ, làm căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới leo thang. Khi hai đầu tàu kinh tế thế giới là Mỹ và Trung Quốc suy yếu vì chiến tranh thương mại, triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu trở nên u ám hơn.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cuối tháng 4 vừa qua trong báo cáo Dự báo triển vọng kinh tế thế giới cho rằng tăng trưởng GDP toàn cầu chỉ đạt 2,8% trong năm nay, thấp hơn 0,5 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 1.

Trong năm tới, dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 3%, giảm 0,3 điểm phần trăm. IMF cũng hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ xuống còn 1,8% trong năm nay, giảm 0,9 điểm phần trăm so với mức công bố hồi tháng 1. Tăng trưởng GDP tại nền kinh tế lớn nhất thế giới dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống còn 1,7% vào năm 2026. Định chế tài chính quốc tế này nhấn mạnh các dự báo trên được đưa ra do bất ổn về chính sách gia tăng gây căng thẳng thương mại khiến nguồn cầu yếu hơn.

Việc sức khỏe kinh tế thế giới suy yếu khiến giới phân tích không lạc quan vào triển vọng của giá vàng đen.

Trả lời phỏng vấn báo The National News cuối tháng 4 vừa qua, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAE) Fatih Birol cảnh báo rằng: “Giá dầu sẽ tiếp tục suy giảm. Giá dầu có thể chịu áp lực giảm nữa vì sự không chắc chắn của chiến tranh thương mại. Với quỹ đạo như hiện nay vẫn tiếp diễn, nhu cầu dầu toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng theo cách tiêu cực”.

Trong khi đó, theo kịch bản cơ sở về dự báo kinh tế cho năm 2025, Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga dự đoán giá dầu Brent trung bình sẽ ở mức 68 USD/thùng, giảm mạnh so với mức 81,7 USD/thùng được đưa ra trong dự báo tháng 9/2024. Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga cũng dự báo giá dầu Urals, loại dầu chủ lực của Nga, ở mức 56 USD/thùng, thấp hơn mức 69,7 USD/thùng mà Nga đã sử dụng để xây dựng ngân sách năm 2025.

Trước đó, Ngân hàng trung ương Nga đã cảnh báo giá dầu có thể thấp hơn dự báo trong vài năm tới do nhu cầu thế giới giảm.

Việc giá dầu giảm mạnh không chỉ là một “thông điệp buồn” với kinh tế thế giới mà còn có nguy cơ giảm đầu tư vào khai thác, gây bất ổn nguồn cung dầu trong tương lai. Giám đốc điều hành IAE Fatih Birol vừa cảnh báo rằng, áp lực địa chính trị gia tăng từng ngày là một thách thức đối với an ninh năng lượng và thế giới đang đối mặt với những thách thức lớn về nguồn cung dầu khí và các khoáng sản quan trọng.

Trong bối cảnh sự phân mảnh địa chính trị đang thật sự gia tăng như hiện nay, cộng đồng quốc tế cần phải tìm ra điểm chung giữa các quốc gia để cùng hóa giải thách thức nêu trên, bảo đảm ổn định giá dầu cũng như tăng trưởng kinh tế toàn cầu bởi lịch sử đã cho thấy không quốc gia nào có thể một mình tự giải quyết vấn đề năng lượng và thương chiến, xung đột giữa các quốc gia luôn là lực cản đối với kinh tế toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...