Áp lực của nền kinh tế lớn nhất thế giới

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) cảnh báo, chính sách thương mại thiếu nhất quán của chính quyền Mỹ đang tạo áp lực cho nền kinh tế lớn nhất thế giới, đồng thời khiến thị trường toàn cầu xáo trộn mạnh.
Biếm họa: OSAMA HAJJAJ
Biếm họa: OSAMA HAJJAJ

Trong báo cáo khảo sát kinh tế tại toàn bộ 12 chi nhánh trực thuộc, FED cho biết triển vọng kinh tế tại nhiều khu vực đã xấu đi đáng kể do bất ổn gia tăng liên quan đến chính sách thương mại quốc tế của Tổng thống Donald Trump. Theo báo cáo, trong những tuần gần đây, hoạt động sản xuất tại hai phần ba các khu vực phần lớn đình trệ hoặc suy giảm. Lĩnh vực du lịch cũng chững lại, nhiều nơi còn chứng kiến lượng khách quốc tế giảm mạnh. Trong khi đó, thị trường ô-tô lại có mức tăng doanh số do người tiêu dùng tranh thủ mua xe trước khi giá tăng do bị áp thuế nhập khẩu.

Sau khi trở lại Nhà trắng trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, Tổng thống Trump đã tuyên bố áp đặt thuế 25% đối với toàn bộ nhôm, thép nhập khẩu; áp thuế cơ bản 10% và các mức thuế đối ứng khác nhau với hàng hóa từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới vào Mỹ. Tổng thống Trump cho rằng, chính sách bảo hộ của ông sẽ đưa các dây chuyền sản xuất trở về Mỹ và tạo thêm nhiều việc làm cho người dân nước này. Tuy nhiên, các mức thuế đối ứng đang được Mỹ tạm hoãn trong 90 ngày.

Trong khi đó, một liên minh gồm 12 bang của Mỹ đã đệ đơn kiện nhằm phản đối chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump, cho rằng Tổng thống không thể áp dụng thuế quan nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội. Nội dung đơn kiện cáo buộc việc áp thuế này đã đi ngược lại trật tự hiến pháp và gây ra xáo trộn cho nền kinh tế trong nước, ảnh hưởng đáng kể đến người tiêu dùng. Trong số các bang cùng đệ đơn kiện với Arizona còn có New York, Illinois, Oregon, Colorado, Connecticut, New Mexico, Vermont, Nevada, Delaware, Minnesota và Maine.

Phản ứng về vụ kiện, người phát ngôn Nhà trắng Kush Desa khẳng định chính quyền Tổng thống Trump "cam kết sử dụng đầy đủ quyền lực hợp pháp để đối phó với các tình trạng khẩn cấp quốc gia hiện nay, từ dòng người nhập cư bất hợp pháp đến thâm hụt thương mại hàng hóa ngày càng lớn".

Việc đảo ngược chính sách thương mại tự do trong nhiều thập kỷ này không chỉ gây áp lực với nền kinh tế lớn nhất thế giới mà còn khiến các thị trường toàn cầu xáo trộn. Trong Báo cáo ổn định tài chính toàn cầu mà Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) công bố tại Hội nghị thường niên mùa xuân của Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF đang diễn ra ở Thủ đô Washington D.C, IMF nhấn mạnh các tuyên bố áp thuế và cả những tuyên bố tạm hoãn áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump "đã gây ra một đợt bất ổn về chính sách". Trong báo cáo, định chế tài chính này nhấn mạnh rằng "rủi ro đối với sự ổn định tài chính toàn cầu đã tăng đáng kể, do điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn và tình hình bất ổn kinh tế gia tăng".

Trong bối cảnh đó, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu trong năm 2025 còn 2,8%; thấp hơn 0,5 điểm phần trăm so với công bố hồi tháng 1. Trong năm tới, dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 3%. IMF cũng hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ xuống còn 1,8% trong năm nay; giảm 0,9 điểm phần trăm so với mức công bố hồi tháng 1.

Nhà kinh tế trưởng của IMF, ông Pierre-Olivier Gourinchas nhấn mạnh rằng thế giới đang bước vào một kỷ nguyên mới khi hệ thống kinh tế toàn cầu đã hoạt động trong 80 năm qua đang được thiết lập lại. Ông Gourinchas đánh giá tác động của thuế quan sẽ ảnh hưởng đến các quốc gia theo những cách khác nhau, làm giảm năng suất và sản lượng, đẩy giá cả tăng cao. Riêng tại Mỹ, thuế quan giống như một cú sốc đối với nguồn cung.

Chuyên gia kinh tế trưởng của IMF cho rằng sự bất ổn trong chính sách thương mại hiện nay là một lực cản lớn đối với hoạt động toàn cầu. Do vậy, để thúc đẩy tăng trưởng, nhiệm vụ hàng đầu của chính phủ các nước hiện nay là tìm cách giảm bớt sự bất ổn về chính sách thương mại và dỡ bỏ rào cản thương mại càng sớm thì các nền kinh tế và người dân sẽ càng được hưởng lợi.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nước cờ mạo hiểm

Trước những tuyên bố mới đây của chính quyền Mỹ, ngày 6/1, Đan Mạch và lãnh đạo Greenland đã đề nghị sớm tổ chức một cuộc gặp nhằm đối thoại nghiêm túc về vấn đề này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bày tỏ ủng hộ Đan Mạch cũng như vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 của nước này.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Năm 2025 - Những gam màu tương phản

Thế giới vừa đi qua năm 2025 đầy biến động phức tạp và bất ổn khó lường. Với những gam màu tương phản, bức tranh toàn cầu giống như tấm bản đồ bị chia cắt, bởi xung đột vũ trang, chia rẽ chính trị, cạnh tranh chiến lược và tranh chấp thương mại.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

Khát vọng hòa bình và ổn định

Người dân thế giới đón Giáng sinh 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, cả trong niềm hân hoan, phấn khởi lẫn trong lo lắng, hoài nghi. Trái ngược với vẻ ảm đạm, lặng lẽ ở Australia-nơi vừa trải qua vụ xả súng kinh hoàng, không khí đón Giáng sinh ở Trung Đông khá sôi động, phản ánh khát vọng hòa bình, ổn định sau nhiều năm xung đột.

Biếm họa: AGO

Điểm nóng căng thẳng mới

Trong khi các xung đột ở Trung Đông, Ukraine… còn chưa lắng dịu thì tại khu vực Caribe, một điểm nóng khác đang nổi lên sau khi các biện pháp quân sự và kinh tế của Mỹ nhằm vào Venezuela ngày càng gia tăng.

Tổng thống V.Putin tại cuộc họp báo tổng kết năm 2025. Ảnh: TASS

Thận trọng nhưng không khép kín

Cuộc họp báo tổng kết năm 2025 kéo dài gần năm giờ đồng hồ của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã truyền tải những thông điệp một cách trực diện tới người dân trong nước và cộng đồng quốc tế.

Biếm họa: LIU RUI

Triển vọng mới

Nga cho biết sẽ phản đối mạnh mẽ nếu các đề xuất do Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) xây dựng được đưa vào kế hoạch hòa bình nhằm giải quyết xung đột hiện nay. Trong khi đó, Mỹ cũng xúc tiến đàm phán nhằm nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.

Việc FED cắt giảm lãi suất sẽ kích thích tiêu dùng tại Mỹ dịp cuối năm. Ảnh: CNN

Cú huých đúng thời điểm

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa quyết định hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong lần thứ ba liên tiếp, đưa lãi suất cơ bản xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2022. Giới phân tích đánh giá cao động thái của FED, coi đây là cú huých tích cực đối với thị trường Mỹ đúng thời điểm mua sắm nhộn nhịp cuối năm.

Bão Ditwah gây lũ lụt trên diện rộng tại Sri Lanka. Ảnh: NEWS NATION

Năm lao đao của châu Á

Tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) gây bão, lũ lụt, sạt lở đất đang tàn phá hệ thống nước và điện trên khắp châu Á, đẩy hàng triệu người vào nguy hiểm và buộc các quốc gia phải chi hàng nghìn tỷ USD để duy trì các dịch vụ thiết yếu. Tương lai của châu lục này phụ thuộc hoàn toàn vào cách mà các chính phủ đầu tư ứng phó với BĐKH.

Tổng thống Nga V.Putin (bên trái) tiếp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Moscow. Ảnh: GETTYIMAGES

Sự lạc quan thận trọng

Đề cập kết quả cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff, Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho hay "hòa bình không còn là điều xa vời". Tuy nhiên, tuyên bố này cho thấy sự thận trọng của Moscow về triển vọng chấm dứt xung đột với Kiev.

Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu ngầm chở ma túy tại Caribe. Ảnh: ABC NEWS

Ăn miếng trả miếng

Viện Hàng không dân dụng quốc gia (INAC) Venezuela thông báo “cấm cửa” một loạt hãng hàng không quốc tế, sau khi các hãng này dừng các chuyến bay đi và đến quốc gia Nam Mỹ.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Tiến trình không thể đảo ngược

Ngày 25/11, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres nhấn mạnh quyền thành lập nhà nước là quyền cơ bản của người Palestine, đồng thời nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt tình trạng chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ Palestine.

EUC công bố Hiệp ước Địa Trung Hải sau khi phê chuẩn ngày 20/11. Ảnh: EU NEWS

Tầm nhìn gắn kết Địa Trung Hải

Hiệp ước Địa Trung Hải ra đời vào thời điểm Liên minh châu ÂU (EU) và các nước láng giềng phía nam kỷ niệm 30 năm ngày thông qua Tuyên bố Barcelona về quan hệ đối tác, hòa bình và thịnh vượng chung.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Cuộc chiến toàn cầu

Ngày 18/11 vừa qua, Chương trình Lương thực thế giới của LHQ (WFP) cảnh báo, năm 2026, gần 320 triệu người có nguy cơ đối mặt nạn đói nghiêm trọng, tăng hơn gấp đôi so con số ghi nhận hồi năm 2019. Nếu không hành động khẩn cấp, cuộc khủng hoảng đói nghèo sẽ còn lan rộng ở cấp độ toàn cầu trong thời gian tới.

Biếm họa: LIU RUI

Lộ trình tươi sáng

Mỹ đang chuẩn bị trình Hội đồng Bảo an LHQ một dự thảo nghị quyết mới, trong đó đề xuất thành lập Lực lượng ổn định quốc tế (ISF), rút quân đội Israel khỏi Dải Gaza và hướng tới “lộ trình tươi sáng” về thành lập Nhà nước Palestine.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Cần biến cam kết thành hành động

Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30) đã chính thức khai mạc tại thành phố Belém của Brazil ngày 10/11 vừa qua, tập trung nỗ lực toàn cầu nhằm ngăn chặn tình trạng nóng lên của Trái đất.

Biếm họa: SONG CHEN

“Lằn ranh đỏ” với nhân loại

Trước thềm Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30), Tổng Thư ký LHQ nhắc lại: Giới hạn Trái đất nóng lên ở mức 1,5 độ C vẫn là “lằn ranh đỏ” đối với nhân loại.

Biếm họa: PARESH NATH

Lối thoát khó tìm

Chính phủ liên bang Mỹ đã bước qua ngày đóng cửa thứ 35 liên tiếp, vốn được xem kỷ lục dài nhất trong lịch sử được ghi nhận trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, khi hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tiếp tục đổ lỗi cho nhau về tình trạng bế tắc tại Quốc hội liên quan gói ngân sách tài trợ cho chính phủ liên bang.

Biếm họa: PARESH NATH

Khẳng định chủ quyền số

Bốn quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), gồm Pháp, Đức, Italy và Hà Lan, đưa ra sáng kiến mang tên “Digital Commons” (tạm dịch là “Tài sản chung kỹ thuật số”) nhằm phát triển các công nghệ “thuần châu Âu”.

Biếm họa: MEDDY

Nguy cơ chệch hướng

Liên hợp quốc (LHQ) vừa cảnh báo, các quốc gia có thể chỉ cắt giảm được khoảng 10% lượng khí thải theo như cam kết cho đến năm 2035, quá ít để đáp ứng các mục tiêu khí hậu, chủ yếu do tiến độ chậm chạp trong việc biến các cam kết thành hành động thực tiễn.

Nhiều đối tượng lừa đảo bị bắt giữ tại KK Park. Ảnh: CNN

Vấn đề cấp bách của khu vực

Các quốc gia tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia, Thái Lan và Myanmar đang phối hợp hành động trong nỗ lực trấn áp các tổ chức lừa đảo qua mạng. Với nhiều thủ đoạn tinh vi, các trung tâm lừa đảo quy mô lớn đã khiến hàng chục nghìn nạn nhân sập bẫy và rất nhiều người bị cưỡng bức lao động.