Pháp vừa gửi một lá thư khẩn cấp tới Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi nhanh chóng nới lỏng các quy định để tăng nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu hàng không. Paris thẳng thắn đề xuất với EU hoãn quy định về báo cáo chất lượng đối với dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu. Trong lá thư bất đắc dĩ gửi tới Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo các biện pháp tình thế thời gian qua giúp duy trì nguồn cung, bao gồm tăng sản lượng lọc dầu, sử dụng kho dự trữ, nhu cầu tại châu Á giảm và chuyển hướng thương mại, đang nhanh chóng suy yếu.
Theo báo cáo của Chính phủ Pháp, khoảng 14% số trạm xăng tại “đất nước hình lục lăng” đang rơi vào tình trạng thiếu nhiên liệu. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu sớm kết thúc, Tổng thống Macron kỳ vọng EU đoàn kết ứng phó sức ép giá năng lượng leo thang.
“Ông chủ” Điện Elysee phàn nàn với EU rằng, nguồn cung năng lượng thời gian qua vẫn không được cải thiện, tất nhiên là do Lục địa già mất đi nguồn cung giá rẻ và dồi dào từ Nga. Nếu Eo biển Hormuz tiếp tục “cửa đóng then cài” và tuyến đường ống Đông-Tây của Saudi Arabia vẫn tắc nghẽn, tình trạng các kho dự trữ của quốc gia Trung Đông cạn dần có thể khiến nguồn cung dầu thô toàn cầu giảm thêm ít nhất 4 triệu thùng/ngày.
Trước nguy cơ nguồn cung ngày càng eo hẹp, Pháp đề nghị EC tạm thời nới lỏng một số tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu của EU như mật độ, độ bay hơi và khử lưu huỳnh, qua đó có thể giúp các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng khoảng 5-20%. Paris cũng đề xuất cho phép sử dụng rộng rãi diesel B10, chứa tối đa 10% nhiên liệu sinh học, thay cho B7 đang phổ biến.
EU hiện phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhiên liệu từ rốn dầu Trung Đông. Khu vực này cung cấp 36% lượng nhiên liệu hàng không và 18% lượng dầu diesel nhập khẩu của EU. Bên cạnh các biện pháp tăng nguồn cung, Pháp đề nghị EU hoãn một năm, đến ngày 1/1/2028, nghĩa vụ báo cáo và xác minh lượng methane trong các lô dầu thô và khí đốt nhập khẩu.
Trước đó, EC đã đề xuất hoãn áp dụng các khoản phạt tài chính liên quan quy định này đến cuối năm 2029, nhưng chưa đồng ý hoãn nghĩa vụ báo cáo. Paris cũng đề nghị EC xem xét mở rộng cơ chế mua chung khí đốt của EU sang dầu diesel và nhiên liệu hàng không, nhằm tăng khả năng phối hợp bảo đảm nguồn cung. Trước các đề xuất của Pháp, EC phản hồi rằng, nguy cơ thiếu nhiên liệu tại các nước thành viên đang được đặt ở mức ưu tiên rất cao và sẽ sớm thảo luận vấn đề này với các nước EU.
Không chỉ có nỗi lo thiếu hụt dầu khí, EC cũng đang đau đầu về vấn đề điện năng. EC vừa phải đưa ra dự thảo nghị quyết về điện và năng lượng nhằm tăng quyền can thiệp ngăn chặn nguy cơ mất điện và bảo đảm nguồn cung năng lượng. Theo dự thảo, EC được quyền tuyên bố tình trạng báo động điện năng ở cấp khu vực hoặc toàn lãnh thổ EU nếu nhận thấy nguy cơ xảy ra khủng hoảng. EC có thể yêu cầu các nước thành viên thực hiện các biện pháp cắt giảm nhu cầu tiêu thụ điện.
Tuy vậy, điều EC mong mỏi nhất là sự đồng lòng giữa các nước thành viên trong ứng phó khủng hoảng, tránh áp dụng các biện pháp đơn lẻ làm hạn chế dòng chảy điện hoặc khí đốt xuyên biên giới. Nếu không có sự phối hợp, nguy cơ thiếu hụt năng lượng tại các quốc gia láng giềng sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn.
Gói đề xuất được EC xây dựng dựa trên những bài học còn nóng hổi từ cuộc khủng hoảng năng lượng giai đoạn 2022-2023. Đề xuất nêu trên sẽ trao cho EC vai trò lớn hơn trong điều phối và xử lý các tình huống khẩn cấp về năng lượng, nhằm hạn chế tác động lan truyền của các sự cố và bảo đảm an ninh nguồn cung trên toàn EU. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh EU đẩy mạnh điện hóa nền kinh tế và ngày càng phụ thuộc nguồn điện tái tạo, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện thời tiết thất thường hiện nay.
