Thiếu cơ chế hỗ trợ chuyển đổi xanh
Thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành nỗ lực không ngừng nhằm thực hiện mục tiêu về tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Kế hoạch tổng thể Phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 của Bộ Công thương đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 về định hướng phát triển xanh, tuần hoàn như: Tỷ lệ sản phẩm thương mại điện tử sử dụng bao bì nhựa giảm xuống còn tối đa 45%; tỷ lệ sản phẩm thương mại điện tử sử dụng bao bì là chất liệu có thể tái chế đạt 50%; tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng năng lượng sạch trong logistics cho thương mại điện tử đạt ít nhất 40%; tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn chuỗi cung ứng xanh cho thương mại điện tử đạt ít nhất 50%...
Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp, việc phát triển kinh tế tuần hoàn phục vụ chuyển đổi xanh, hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập toàn cầu còn nhiều vướng mắc.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết sắp tới Việt Nam sẽ có cơ chế thử nghiệm về kinh tế tuần hoàn, là bước rất quan trọng để tháo gỡ về thể chế, chính sách liên quan đến vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực...
Nhưng theo kết quả khảo sát từ các doanh nghiệp niêm yết, có 73% cho rằng việc thiếu quy định minh bạch là thách thức chính của họ trong việc thực hành ESG (tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp).
Nhiều ý kiến doanh nghiệp cũng cho thấy, còn thiếu sự lãnh đạo cấp cao để thúc đẩy các cam kết ESG. Quá trình chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp còn nhiều thách thức (tài chính, công nghệ, thể chế, nhất là việc liên kết các bên) đòi hỏi phải có sự nỗ lực, quyết tâm của các bên, đặc biệt vai trò của Nhà nước.
Bà Lâm Thúy Ái, Tổng Giám đốc Mebi Farm, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn nêu những khó khăn khi đầu tư về môi trường. Chẳng hạn, một trang trại chăn nuôi gà đẻ trứng đầu tư tốn hàng trăm tỷ đồng. Chỉ riêng tiền xử lý nước thải đã lên tới hàng chục tỷ đồng. Nhưng, giống như nhiều nông dân khác, doanh nghiệp cũng gặp rủi ro với điệp khúc “được mùa mất giá”.
Theo đuổi sản xuất xanh và sạch rất tốn kém, nhưng kinh doanh lỗ quá thì làm sao doanh nghiệp sống được.
Bà Lâm Thúy Ái mong muốn rằng doanh nghiệp được hỗ trợ vốn; đồng thời kiến nghị được sàn thương mại điện tử hỗ trợ, quảng bá hình ảnh sản phẩm lên sàn giao dịch thương mại điện tử.
Cơ hội doanh nghiệp vào chuỗi cung ứng
Vừa qua, sàn giao dịch thương mại điện tử B2B (Business to Business) “xanh” đầu tiên tại Việt Nam-EcoHub được đưa vào vận hành nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập vào chuỗi thương mại toàn cầu theo tiêu chuẩn ESG.
Theo ông Trần Văn Chín, Chủ tịch Công ty Cổ phần Công nghệ Arobid, đơn vị phát triển EcoHub - đây vừa là nền tảng số trưng bày sản phẩm, vừa là hệ sinh thái giao thương tích hợp, giúp doanh nghiệp kể câu chuyện thương hiệu của mình, công bố minh bạch thông tin, ký kết đơn hàng trực tiếp và phân tích thị trường.
“Chúng tôi xây dựng EcoHub như một hạ tầng thương mại thông minh - nơi doanh nghiệp nói chung và đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu bằng chi phí thấp hơn, hiệu quả cao hơn”, ông Chín nói.
EcoHub chia theo 7 nhóm ngành trụ cột: năng lượng tái tạo, giao thông xanh, vật liệu bền vững, tài chính xanh, tiêu dùng xanh, công nghệ chuyển đổi số và Vietmade.
Đây là những lĩnh vực gắn với chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia đến năm 2030 tầm nhìn 2050, phù hợp với tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu chủ lực như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản.
Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HUBA) Nguyễn Ngọc Hòa đánh giá cao các đơn vị có sáng kiến hình thành sàn giao dịch này; hy vọng sàn trở thành sân chơi cho các doanh nghiệp tham gia, đặc biệt có ý nghĩa trong thời điểm này. Sàn này không chỉ là nơi cung cấp, giới thiệu doanh nghiệp xanh với các sản phẩm xanh, mà còn hy vọng các doanh nghiệp cũng có thể tham gia vào để cung cấp sản phẩm dịch vụ.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa chia sẻ: “Tôi quan tâm đến giải pháp về vốn cho các doanh nghiệp chuyển đổi xanh. Riêng việc này, Hiệp hội doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã kết nối với Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) để các doanh nghiệp có thể được hỗ trợ nguồn tài chính để đầu tư chuyển đổi xanh”.
Hiệp hội doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng sàn EcoHub sẽ có thêm các doanh nghiệp cung cấp giải pháp chuyển đổi xanh.
Đại bộ phận doanh nghiệp là nhỏ và vừa nên rất cần được giới thiệu, cung cấp các giải pháp “vừa túi tiền”, với nhiều lựa chọn. Chẳng hạn như giải pháp dùng chung để chia sẻ kinh phí, hoặc trả góp, thuê hàng năm… để giảm chi phí để quá trình chuyển đổi xanh thuận lợi hơn. Càng nhiều lựa chọn, càng nhiều giải pháp thì càng thuận lợi cho doanh nghiệp.
