Tại buổi làm việc giữa đoàn công tác của Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội với Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chiều 15/9, tình hình thực hiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, dự toán ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công năm 2026, cùng dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đã được các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ.
Giải ngân đầu tư công vượt mức bình quân cả nước
Báo cáo tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Tài chính Hoàng Vũ Thảnh cho biết, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Thành phố Hồ Chí Minh trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,55%. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong khoảng một thập kỷ qua, tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế của địa phương.
Trong 8 tháng qua, tỷ lệ giải ngân đầu tư công của thành phố đạt 57,7% kế hoạch, vượt mức bình quân chung của cả nước; thu hút gần 10,06 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tương đương 91,5% kế hoạch năm và tăng 167% so với cùng kỳ.
Về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, thực hiện Nghị quyết số 72/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố, Ủy ban nhân dân thành phố đã giao nguồn vốn ngân sách địa phương với tổng số tiền hơn 1.149.085,705 tỷ đồng cho các cơ quan, đơn vị triển khai. Trong đó, Quốc hội đã thông qua và Thủ tướng Chính phủ giao 9.551,203 tỷ đồng, bao gồm nguồn vốn phân bổ cho các dự án quan trọng quốc gia, dự án quan trọng quốc gia chuyển tiếp và dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2021-2025 sang 2026-2030.
Tổng mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030 là 1.139.534,502 tỷ đồng. Trong số này, vốn phân bổ chi tiết cho các dự án đủ điều kiện bố trí vốn là 772.304,683 tỷ đồng; vốn chưa phân bổ chi tiết do các dự án chưa đủ điều kiện bố trí vốn là 343.388,858 tỷ đồng; dự phòng chung cho kế hoạch đầu tư công trung hạn là 10.000 tỷ đồng.
Kế hoạch đầu tư công trung hạn cũng bố trí 95.827,362 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu và vốn cân đối cho kế hoạch đầu tư công các xã, phường, đặc khu. Ngoài ra, Thành phố dự kiến cân đối 13.840,961 tỷ đồng hỗ trợ các đơn vị quốc phòng, an ninh trên địa bàn đang được các bộ, ngành Trung ương thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư.
Đối với danh mục dự án chưa đủ điều kiện bố trí vốn, Ủy ban nhân dân thành phố đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn và địa phương khẩn trương hoàn tất thủ tục trình Hội đồng nhân dân thành phố phân bổ theo quy định. Do nguồn ngân sách chưa thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu giai đoạn 2026-2030, Thành phố đã chủ động rà soát, cắt giảm 42% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025 nhằm tập trung nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm.
Theo đó, giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh ưu tiên dành khoảng 113.098,010 tỷ đồng cho 37 dự án giao thông trọng điểm, liên vùng. Ngoài ra, thành phố đẩy mạnh hình thức đối tác công tư (PPP), phát huy vai trò “vốn mồi” của đầu tư công. Dự kiến, các dự án PPP khởi công mới giai đoạn này sẽ thu hút 793.243 tỷ đồng vốn xã hội hóa trên cơ sở 137.252 tỷ đồng vốn ngân sách thành phố tham gia.
Quyết tâm hoàn thành thu ngân sách 2026
Về tình hình thu chi ngân sách, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 8 tháng đầu năm 2026 đạt 627.370 tỷ đồng, bằng 78,1% dự toán Trung ương giao, 78% dự toán Hội đồng nhân dân thành phố giao, 77,2% dự toán sau điều chỉnh và tăng 119,7% so với cùng kỳ. Ước tính cả năm 2026, tổng thu ngân sách trên địa bàn sẽ đạt 881.297 tỷ đồng, đạt 109,7% dự toán Trung ương giao.
Về tổng chi ngân sách địa phương 8 tháng đầu năm đạt 149.509 tỷ đồng (đạt 48,9% dự toán Hội đồng nhân dân thành phố giao, tăng 134% so với cùng kỳ); trong đó chi đầu tư phát triển đạt 83.321 tỷ đồng (bằng 159,7% so với cùng kỳ).
Tại cuộc họp, Ủy ban nhân dân thành phố đã nêu một số khó khăn vướng mắc về cơ chế tài chính, ngân sách và đưa ra các kiến nghị liên quan đến kế hoạch thu chi năm 2027, đồng thời đóng góp ý kiến cho hồ sơ dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Tại buổi làm việc, các thành viên đoàn công tác đánh giá cao những kết quả phát triển kinh tế-xã hội của thành phố, đặc biệt là điểm sáng trong thu chi ngân sách và giải ngân đầu tư công. Tuy nhiên, Đoàn công tác cũng lưu ý thành phố cần rà soát dự toán thu ngân sách năm 2027 cho sát thực tế; tính toán kỹ việc cắt giảm 42% dự án giai đoạn 2026-2030 để không ảnh hưởng đến sự phát triển chung, đồng thời tháo gỡ tình trạng thiếu nguyên vật liệu làm chậm tiến độ một số dự án.
Giải trình các vấn đề liên quan, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Công Vinh cho biết, thành phố đang tập trung khai thác hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển, thực hiện thắng lợi các mục tiêu năm 2026, đồng thời quyết liệt hoàn thiện các dự thảo Nghị quyết để triển khai hiệu quả Luật Phát triển đô thị.
Ông Phan Văn Mãi, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội ghi nhận và biểu dương các kết quả Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được trong 8 tháng đầu năm 2026. Ông đề nghị thành phố hoàn thiện báo cáo theo các ý kiến góp ý, xây dựng kế hoạch chi tiết nhằm bảo đảm mục tiêu thu ngân sách năm 2026; nâng cao chất lượng, tính bền vững của nguồn thu và đẩy mạnh thu hồi nợ đọng thuế. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội cũng nhấn mạnh thành phố cần tháo gỡ triệt để các vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn, đồng thời chú trọng phân bổ nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và triển khai hiệu quả Luật Phát triển đô thị nhằm tạo động lực tăng trưởng bền vững.
