Gặp giữa rừng Bạch Mã

Tàu vừa đáp ga Huế, điện thoại đã reo. Đầu dây bên kia là giọng của hướng dẫn viên hối hả: “Xe đón chị, mình lên Bạch Mã ngắm hoàng hôn cho kịp”.

Quang cùng khách khám phá vẻ đẹp của rừng Bạch Mã.
Quang cùng khách khám phá vẻ đẹp của rừng Bạch Mã.

Hôm chốt tour, nghe báo “Có Quang dân rừng dẫn”, ai cũng tò mò. Quang người Cơ Tu, cao nhồng, da ngâm, trầm tính, đi đâu cũng vác theo chiếc ba-lô to hơn thân người, nặng trịch. Chỉ một đêm ở Bạch Mã nhưng chiếc ba-lô ấy có khi chứa dư đồ đạc cho cả tuần rong chơi. Thấy khách cứ nhìn chằm chằm, Quang cười hiền: “Trong đó là những món quà thú vị. Rồi mọi người sẽ bất ngờ cho coi”.

Chẳng cần số liệu hay liệt kê cho đủ địa danh, Quang kể chuyện dọc đường lên Bạch Mã, những chuyện bên lề, ai cũng chăm chú nghe. Suốt chiều ấy, Quang nhắc về những người giữ rừng, cứu thú hay cách ai đó gọi chim giữa muôn trùng, làm bạn với voọc, thuộc tên từng cái cây, bông hoa…

Trước khi lên đỉnh Bạch Mã ngắm hoàng hôn, Quang dặn đi dặn lại, nước uống, máy ảnh, điện thoại có thể quên nhưng nhớ giữ im lặng. “Để làm gì?” - một người thắc mắc. “Để thú không sợ mà đến gần mình” - Quang thì thầm. Bảy người lặng lẽ di chuyển, ngắm từng động tĩnh của rừng. Đang đi, bỗng Quang dừng lại, phóng tầm mắt ra xa rồi đặt ngón tay lên miệng, nhìn hết lượt. Anh nhanh nhẹn vạch mấy tán lá xanh rì bên cánh trái, chỉ về phía cả gia đình voọc đang thư thả nghỉ ngơi trên cành. Mọi thứ hiện ra sống động, đẹp mê hồn.

Đỉnh Bạch Mã xanh rì cao hơn 1.400 m, từ đây có thể nhìn trọn biển Lăng Cô, phá Tam Giang... Quang chỉ về phía vọng hải đài, nơi ngắm hoàng hôn tuyệt đẹp khiến cả đoàn háo hức. Phần giới thiệu về vọng hải đài đang hấp dẫn bỗng bị ngưng đột ngột khi có hai du khách quốc tế đến cạnh chiếc chuông đồng gần đó. Quang cúi đầu xin lỗi mọi người rồi vội chạy đến, khéo léo nhắc khách đừng gõ chuông. Anh kể, biết bao lần âm thanh vọng ra từ chiếc chuông khổng lồ ấy đã làm chim thú nơi đây hoảng loạn, trốn biệt, đợi mãi chẳng thấy ra.

Dưới chân vọng hải đài có một khoảnh đất trống, bốn bề là cây. Quang chọn chiếc bàn nhỏ gần đó, chậm rãi ngồi xuống, mở ba-lô tìm đồ nghề. Chỉ sau vài phút ngắm cảnh, chụp hình, quay nhìn lại, cả đoàn đã thấy bàn tiệc trà đầy đặn giữa núi rừng bao la. Ấm trà nghi ngút khói, cà-phê tỏa hương thơm lừng trong bầu không khí mát lạnh. Chờ cả đoàn vào chỗ, Quang lấy từ ba-lô nhiều túi to, túi nhỏ, bên trong toàn bánh trái đặc sản quê nhà. Cũng trong chiếc ba-lô Thạch Sanh ấy, tối đến, bên ánh lửa bập bùng, bao món ăn thú vị lại có dịp bày ra, kể những câu chuyện rất riêng của vùng đất hoang sơ này.

Bạch Mã chẳng tiện nghi, không món ngon vật lạ, chỉ có cảnh đẹp, khoảnh khắc đắm mình vào thiên nhiên, đón bình minh, ngắm hoàng hôn rất riêng làm “đặc sản”. Là hướng dẫn viên nhưng Quang lại có ước mong kỳ lạ, đừng quá nhiều người tìm đến nơi đây. Anh muốn dẫn từng tốp nhỏ để có thể cho khách thấy từng điều độc đáo, hướng dẫn mọi người cách hòa mình vào núi rừng, làm bạn cùng chim muông. Có khách bảo Quang khó tính, lo chuyện bao đồng. Nhưng bù lại, lắm người hiểu, tôn trọng từng quy tắc anh đưa ra cho chuyến đi. Họ biết, Quang cũng như mình, muốn giữ mãi cái xanh trong, gần gụi ấy để khi phố thị ngột ngạt quá còn có chốn mà về nghỉ chân.

Có thể bạn quan tâm

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Cây gạo mắc oan

Chiều buông. Lũ trẻ lùa trâu về nhà, qua cây gạo cổ thụ ụ rễ to sụ, ngoằn ngoèo như con trăn chúa gần cánh đồng hoang.

Ảnh: ANH QUÂN

Người của rừng

Mỗi lần bà tôi cho ra chợ phố chơi, mọi người thường chào hỏi bà tôi bằng câu: “Mới trong rừng ra hả?”.

Người không đi cùng hôm đó

Tôi đứng trước một nấm mộ nhỏ, bó hoa ly trắng khẽ đung đưa theo gió, mùi hương thoảng. Những đám mây thả nhẹ trên nền trời trong.

Nhớ. Ảnh: NAM NGUYỄN

Vọng cố hương

Ngày nào trong tuần ông cũng ở nhà một mình, như đứa trẻ được con cháu dặn dò đủ thứ cần lưu ý, nhưng tâm trí của ông cứ nhớ nhớ quên quên, vì nay ông đã ngoài tám mươi.

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Gió phai màu tóc

Bây giờ người ta thấy chú thím Sáu tôi tóc hai màu mà vẫn ríu rít bên nhau thì bảo là sến quá. Gì mà ông chồng phải nhổ tóc sâu cho vợ? Nắng gió đã phai hết màu nước đen óng ả mà sao thím cứ sến súa thả mái tóc muối nhiều hơn tiêu cho chồng chải giúp thật sến súa quá đi.

Đèo Đá Trắng. Ảnh: NAM HẢI

Trên đèo Đá Trắng

Chiếc xe bán tải đỗ xịch lại ngay cạnh cái lán được dựng bên khúc cua trên đèo Đá Trắng. Xe được dán chằng chịt những logo khá “hầm hố”. Cả cánh cửa bên hông được trang trí hình ảnh của một thổ dân da đỏ với những chiếc lông chim gắn ở trên đầu, cho thấy chủ nhân của chiếc xe có vẻ là những “tay chơi” thứ thiệt.

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày bé, có lần tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi, vườn nhà mình rộng thế, sao mẹ không trồng lấy một khóm hoa”. Mẹ tôi ngần ngừ rồi bảo: “Mẹ không biết nữa, mẹ chỉ muốn trồng gì đó để cả nhà được ăn no”.

Tát ao ăn Tết

Tát ao ăn Tết

Cứ đến khoảng 20 tháng Chạp, các xóm trong làng bắt đầu rủ nhau tát ao lấy cá ăn Tết.

Bên dòng Oka của Yesenin

Bên dòng Oka của Yesenin

Trong hình dung của tôi, không thể ở tận thế kỷ 21 mà trên đời vẫn còn tồn tại một ngôi làng cũ xưa như Konstantinovo. Thế mà có thật. Nó xưa cũ thật sự và vì xưa cũ, cảm giác như trong những cơn gió lạnh vẫn thấy bóng Sergey Yesenin chạy trên những lối mòn.