Chiều qua khi Miền đến chắp tay chào chú Bảy xin ra nhập tàu. Chú chỉ cười:
- Tao có nghe thằng Biên nói rồi. Mày muốn trải nghiệm? Cũng ghê đấy! Nhưng đi với bọn tao thì mất cả gần một tuần.
Rồi chú Bảy cười nhạt quay nhìn ra mũi tàu nơi có một anh đang thu leo để chuẩn bị khởi hành. Chú Bảy nói to:
- Khởi neo được chớ?
Chẳng có tiếng gì. Chỉ có tiếng máy tàu rồ lên dữ dội chẳng khác gì một con cá Ông thức giấc hắt hơi phun hết nước trong mũi để bơi. Tàu rùng mình lên đường. Tiếng nước sông hơi nặng rạt rào bên mạn nhưng chỉ một chút ra biển, tàu lướt nhẹ nhàng như con cá ngừ dưa.
Miền bước ra mũi ở nơi xếp rất nhiều những giỏ cần xé, nhìn vào toàn những dây cước to trông như tô miến khổng lồ. Đó chính là dây câu cá ngừ đại dương. Ngồi chán thì chú Bảy ngó vào nói:
- Hai đứa chui vào ngủ đi để tối mai lấy sức nghe!
2/Con tàu vẫn chạy ra hướng mặt trời mọc. Ngồi trước bánh lái là người khác không phải anh Ba Đồng tối qua. Ngó lại thấy anh cũng nằm ở góc với mấy người. Trên boong chú Bảy ngồi hút thuốc khan. Mùi thuốc tạt vào khét lẹt, chứng tỏ thuốc rất nặng. Ở góc bếp, nồi cơm điện đã cắm lập lòe. Có mấy món ăn cũng bốc mùi thơm, chứng tỏ đầu bếp đã chuẩn bị bữa sáng rất sớm. Bình minh càng rạng rỡ soi hồng rực con tàu.
- Dậy rồi nhỏ! Ra vòi nước rửa mặt đánh răng tí ăn sáng!
Tiếng chú Bảy khàn khàn thân ái làm cho Miền an tâm bớt cảm giác xa lạ. Người đi biển hay làng biển thân tình như vậy. Không khách sáo nhưng cũng không kênh kiệu. Giờ lên tàu là gia đình sống chết có nhau.
- Mày lặn được bao nhiêu sải vậy con?
Tự nhiên chú Bảy hỏi làm thằng Miền bối rối:
- Dạ con lặn theo anh Ri được năm xải!
- Khá đấy! Tau biết thằng Ri nó lặn gần 20 xải!
- Dạ anh ấy quá đẳng cấp rồi chú Bảy!
- Nói vui vậy để nếu có dịp ghé rạn Đá Bạc. Tao cho dừng tàu đi lặn cho vui. Giờ phải đi thẳng ra bãi Tiên Nữ cho kịp đón đàn cá ngừ vây vàng đang tới! Nghe nói có cả bầy vây xanh nữa!
Nghe chú Bảy nói, Miền kinh ngạc không sao hiểu nổi vì sao người đàn ông ngăm đậm chất nông dân đang ngồi hút thuốc khan trên con tàu gỗ này mà nói tận đáy biển xa vời nào như nói về ao nước vậy. Nửa tin, nửa ngờ. Như nhóm của anh Ri đi săn cá khủng cũng xem tuần trăng con nước có tính hú họa chứ đâu ai nói như thánh giống chú Bảy này. Chắc chú ấy biết thì sẽ có bao người sẽ biết chứ nhỉ? Mặt biển mênh mông phập phồng giờ chỉ có mỗi con tàu này hướng về mặt trời. Tưởng vậy nhưng khi anh tài công mở máy thông tin thấy tiếng người gọi nhau nheo nhéo đủ tiếng xứ Quảng, xứ nẫu Bình Định, tiếng Khánh Hòa ầm ĩ. Thì ra hiện trên biển có hàng trăm con tàu lấp ló chân sóng đi săn cá. Họ né nhau trên biển để tìm cá theo ý mình.
3/Trời hửng sáng tới chói chang. Mọi người vẫn không dậy hết. Biên đã chui ra rửa mặt gọn trơn, rồi ngồi trước boong cùng Miền. Chú Bảy ra đuôi tàu rồi chui xuống hầm tàu như rà soát cái gì đó. Anh Ba Đồng trở lại cầm lái. Con tàu lao nhanh hơn lúc trước.
- Mình đi bao xa rồi anh Ba?
Biên hỏi đầy tự nhiên. Anh Ba nhìn vào màn hình rồi nhìn quanh một vòng thản nhiên:
- 150 lý rồi nhóc!
Miền lẩm nhẩm… Tàu đã đi hơn 200 km rồi! Vậy mà vẫn chạy, chứng tỏ biển mênh mông tới vô tận. Thế mới gọi là đại dương chứ!
Tưởng lên tàu sẽ làm tíu tít việc như câu, thả lưới hay ngụp lặn nhưng ngồi hoài như hành khách bất đắc dĩ thấy ngán ngẩm thật. Biển nhạt dần xanh liễng nhưng lớp sóng như lớp thạch, chứng tỏ nước rất sâu. Lúc này ở hai bên mạn có mấy con tàu đồng hương mầu xanh cũng chạy song song. Thì ra họ đi theo con đường trên biển ra tới “bãi” mới gặp nhau. Nhìn biết ngay họ cười vang cùng tiếng gió, tiếng máy, tiếng sóng chao.
Chú Bảy ra hiệu cho anh Ba, con tàu gầm lên rồi quay mũi lên phía bắc. Miền hiểu tàu đang hướng về hải đảo Hoàng Sa của ta. Thật đúng câu “trời của ta biển của ta”… Miền cười thầm thêm câu: “…và cá của ta!”.
4/Đến nửa chiều thì trên tàu bắt đầu rộn. Biển không nắng gắt có phần âm u báo hiệu có thể có mưa nên thẫm lại. Chú Bảy cùng mấy người ngồi nhìn vào màn hình do một anh tên Lâm điều khiển. Trên màn hình có những biểu đồ với những con số chi chít. Biên thì thào: “Máy dò cá đó!”. Miền ngạc nhiên: “Đã đến rồi à?”. Biên gật đầu. Tiếng chú Bảy hơi vui: “Thấy những bạn quý rồi hỉ, chỉ điều hơi sâu!”. Tiếng một người khác nói: “Chừng 30 sải, anh Bảy!”… Thì ra họ bàn bạc dò đàn cá ngừ đại dương đang bơi lội dưới đáy biển thẳm sâu kia. Thật quá tài. Miền nhỏm ra nhìn xuống mặt biển chỉ thấy sóng chao đập nước vào hai mạn ọp ọp. Tàu vẫn chạy nhẹ để giữ thăng bằng.
Trên boong, mấy anh chui xuống hầm tàu lục lọi đồ nghề. Đó là những cái sọt đựng đầy dây câu. Hóa ra mấy giỏ cần xé để mũi tàu kia cũng chưa đủ. Dưới hầm tàu tiếng lục cục rồi những cánh tay đưa lên đủ: lưới, phao, thùng.
Ở góc tàu, một anh lôi mấy cây gỗ to bằng cổ tay dài như cây sào ra… Thì ra họ đang sửa lại cái “khấu”, tức cái móc với mũi to nhọn như ngón tay. Miền giật mình khi thấy anh này một tay bị cụt vậy mà anh vẫn đi làm thợ. Nghe nói một lần đi ghe, anh bị máy xay đá nghiến nát bàn tay. Tưởng anh bỏ nghề nhưng không, anh vẫn xin đi làm vì với anh thiếu một bàn tay cũng chưa là gì cả. Với nghề biển này, rất cần người có sức khỏe nhưng chẳng ai biết được. Có những chuyến đi cả đoàn tàu thả cờ rủ kéo nhau đưa bạn nghề về đất mẹ khi bị tai biến mất giữa biển. Còn tai nạn lặt vặt là thường. Sợ nhất, đau đớn nhất là bị rớt xuống biển sâu mất hút. Khi đó cả làng tàu biển ngẩn ngơ bơ vơ mãi mới quay về đất liền… Thuyền trưởng đau đớn và sợ nhất cảnh về bến quen không biết trả lời sao với người thân của người xấu số. Tình thế đó, lắm khi phải nhắn qua ghe bạn rồi về bến khác để tránh… Đấy là chuyện Miền nghe dân biển kể với nhau, nhưng giờ trên tàu thì không ai dám nói chuyện xui xẻo đó, kể cả nhìn thấy cánh tay cụt ngủn của anh thợ đang cầm cái khấu kia.
/Có tiếng ở mũi tàu trong màn đêm như mực.
- Cắn rồi anh Bảy!
Tưởng mọi người sẽ xúm lại cần hỗ trợ nhưng không chỉ có ba người tới. Cước móc vào câu máy để nó kéo dần. Đầu kia anh Mỹ bám tay để biết nhịp con cá đến mức nào. Vì nó đang ở dưới đáy nước sâu mấy chục mét và xa cũng như vậy nên việc kéo cước vẫn từ từ. Lúc này con cá bắt đầu khó chịu khi bị rong dần để nổi lên. Sau này Miền mới biết, do ở độ sâu với áp suất lớn nên chính là lúc lên dần, nó sẽ mệt dần, nếu lên nhanh hầu như vỡ bong bóng chết ngay thì không thể kéo lên được. Đây là kiểu “kéo trâu điên qua đầm lầy” phải dùng chính sức của cá để lên mặt nước.
Máy kéo cước được mắc vào để tăng tốc vì con cá có biểu hiện chống cự dữ dội. Qua sợi cước rung với biên độ như điện, người thợ câu hiểu vấn đề cần làm gì. Bởi với con cá nặng hơn nửa tạ, có sức mạnh của một con báo trên đồng cỏ. Dưới đáy biển, nó hầu như không có kẻ thù nào, kể cả cá mập, cá nhà táng vì mức nước quá sâu, áp suất lớn nên hình dáng nó như một quả ngư lôi.
Máy kéo mấy chục phút nhưng những cánh tay vẫn miệt mài thu cước.
- Ê thả xung điện xuống đi!
Một anh thả sợi cáp điện xuống theo cước. Thì ra đây gặp con cá ngừ to khỏe nó đang chống trả rất quyết liệt. Để lâu sẽ bứt mất. Phải thả điện cực xuống chích cho nó tê dại. Đây là phương pháp của người Nhật để bảo tồn chất lượng thịt cá cho ngon. Họ quan niệm con vật cần cái chết nhẹ nhàng, nếu đau đớn thì miếng thịt sẽ biến chất.
Dù thả điện mà gần lên mặt nước con ngừ vẫn chao đảo như mũi tên trong làn nước. Trên be tàu, ba thủy thủ sẵn sàng khấu để móc kéo…
Chợt, con ngừ lao vụt khỏi mặt nước rồi đổ ầm xuống, nước bắn tung tóe dữ dội.
- Thôi chết rồi!
Tiếng chú Bảy than trời đau đớn vì nghĩ nó đã đứt cước hay tuột lưỡi chìm về biển.
- Còn, anh Bảy! Còn, anh Bảy!
Tiếng anh thợ tay cụt kêu to. Anh vòng sợi cước vào phần tay còn lại giữ chặt. Sợi cước xiết chặt cẳng tay anh rướm máu nhưng anh vẫn giữ.
Anh Long cùng mấy người bạn đưa móc xuống lùa cá nhưng đều trật. Cuối cùng có tiếng ầm dữ dội. Một người cầm xỉa lao xuống nước đâm thẳng vào đầu con cá, anh văng ra mất hút vào làn nước đầy máu. Tiếng hét:
- Nam, mày có sao không?
Mọi người buông cá ném phao xuống biển ầm ầm…
Đúng như phán đoán, con cá ngừ to đen, vây xanh biếc to như con lợn tạ được ba móc mới kéo lên boong giãy dụa, mắt nó đầy phẫn uất không hiểu vì sao sống tận đáy biển sâu mà bị lôi lên đây. Anh Long cùng mấy người cầm con dao nhọn đâm vào cổ họng lôi mang ruột ra. Cả khoang tàu loang máu.
Chú Bảy chửi ầm khi anh Nam đang bám vào mạn tàu leo lên:
- Đồ ngu, sao làm thế?
- Em tiếc quá anh Bảy!
Anh Nam gương mặt đầy máu cá. Biển phập phồng chao lượn như chiếc khăn.
