Lỗ cũng phải cố thu hoạch
Dạo quanh các nhà vườn tại xã Xuân Thọ, nơi được xem là “thủ phủ” trồng khoai tây của TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, các nhà nông đang đổi công thu hoạch khoai tây, hoặc thuê máy móc thu hoạch. Dẫu biết, với giá cả thời điểm này thu không đủ bù chi, nhưng họ đành phải gom góp thành quả của một vụ mùa, được đồng nào hay đồng nấy và lấy đất trống để canh tác loại cây trồng khác.
Tại vườn khoai tây hơn 1.500 m² của gia đình chị Võ Thị Tuyết Loan ở xã Xuân Thọ. Hơn ba tháng qua, gia đình chị đã tập trung vốn liếng đầu tư củ giống, phân bón và công chăm sóc, ước số tiền bỏ ra hơn 25 triệu đồng; chưa kể tiền thuê nhân công, máy móc thu hoạch. Nhưng với giá cả thương lái thu mua tại vườn hiện nay chỉ năm nghìn đồng một kg, bằng một nửa so đầu vụ và niên vụ cùng kỳ năm ngoái. Gạt những giọt mồ hôi đang lăn dài trên mặt, chị Loan đượm buồn: “Lỗ cũng phải thu hoạch để lấy đất trồng cây khác, hy vọng sẽ vớt vát lại phần nào vụ khoai tây năm nay. Vườn mình còn đỡ, nhiều vườn không thuận lợi về giao thông, họ còn không muốn thu hoạch”.
Vụ đông xuân năm nay, xã Xuân Thọ, TP Đà Lạt, xuống giống hơn 200 ha khoai tây, sản lượng khoảng năm nghìn tấn và được xem là được mùa. Nhưng phần lớn khoai tây đưa ra thị trường qua kênh thương lái, nên giá cả bấp bênh. “Giá khoai tây tại Xuân Thọ năm nay rớt giá, xuống rất thấp. Sắp tới, nhờ cơ quan chức năng nghiên cứu phương án để đầu ra ổn định hơn”, Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Thọ Nguyễn Đức Bình chia sẻ.
Nhiều nhà nông cho rằng, do lượng lớn khoai tây Trung Quốc được nhập về Việt Nam, khiến khoai tây Đà Lạt rơi vào thảm cảnh. Nhưng, ngay tại chợ đầu mối nông sản Đà Lạt, ban quản lý chợ cho biết, không một lô hàng khoai tây Trung Quốc nào được nhập về trong nhiều tháng qua. Tuy nhiên, chúng tôi bất ngờ nhận ra tại đây còn một số cơ sở vẫn tiến hành “làm đẹp” khoai tây Trung Quốc trước khi tung ra thị trường. Lý giải về điều này, Tổ phó Tổ quản lý chợ nông sản Đà Lạt Nguyễn Xuân Kỳ cho biết, thời gian này, tại chợ nông sản Đà Lạt, các tư thương đều nhập khoai tây Đà Lạt, vì giá rẻ; nhưng sức tiêu thụ kém, nên cũng nhập có chừng. Nhiều hộ bể nợ vì trữ khoai tây. Còn khoai tây Trung Quốc nhập vào trái vụ khoai tây Đà Lạt. Việc một số cơ sở tại chợ nông sản đang “làm đẹp” khoai tây Trung Quốc, có thể là hàng tồn đọng.
Khoai tây Đà Lạt được mùa nhưng giá “lao dốc”.
“Cay mắt” với hành
Cùng với khoai tây, hiện những nhà nông tại Lâm Đồng đang bước vào vụ hành tây “cay mắt”, khi giá rớt thê thảm, từ hai đến ba nghìn đồng/kg, chưa bằng vốn đầu tư đã bỏ ra. Hiện nhiều nhà vườn chỉ chọn thu hoạch những củ đẹp để lưu kho chờ giá, còn lại họ đành bỏ để giảm bớt công thu hoạch. Vườn hành tây của gia đình ông Nguyễn Thêm, rộng hơn một ha, ở phường 7, TP Đà Lạt. Hiện giá hành tây đang “tuột dốc”, nhưng gia đình ông đành phải thuê nhân công thu hoạch, chọn loại củ đẹp thuê xe vận chuyển về lưu kho, với hy vọng thị trường hành tây sẽ “hồi sinh”, giá cả sẽ thay đổi. “Giá rớt ghê quá, chưa bằng một phần năm so tháng 11 năm ngoái, nhưng phải thu hoạch để lưu kho chờ giá và còn làm đất trồng loại cây khác”, ông Thêm bộc bạch.
Tương tự, vụ hành tây năm nay, gia đình ông Trần Chính, phường 7, TP Đà Lạt, đã đầu tư hơn 30 triệu đồng trồng hai sào (2.000 m²). Đến mùa thu hoạch, cũng như nhiều nông hộ khác, gia đình ông chưa kịp vui vì năm nay được mùa, nhưng khi vào chính vụ thu hoạch thì giá liên tục “lao dốc”. Ông cũng không dám thuê nhân công thu hoạch, bởi thuê thì lỗ chồng lỗ.
Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng, vụ đông xuân năm nay, toàn tỉnh gieo trồng gần 1.200 ha khoai tây, sản lượng khoảng 40,7 nghìn tấn; trong đó, Đà Lạt có khoảng 600 ha và huyện Đơn Dương hơn 500 ha; hơn 600 ha hành tây, sản lượng khoảng 42 nghìn tấn. Nông sản Đà Lạt đã có thương hiệu trên thị trường. Vậy, nguyên nhân ứ hàng và giá giảm sâu là do đâu? “Hiện các cơ sở thu mua đã mua đủ cơ số và không mua nữa. Trong khi đó, qua tìm hiểu, tại các tỉnh phía bắc, diện tích khoai tây khoảng 20 nghìn ha, sản lượng khoảng 340 nghìn tấn; hành tây khoảng 5.000 ha; do đó, có thể họ không tìm đến vùng sản xuất khoai tây, hành tây Đà Lạt nữa”, Phó Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng Đào Văn Toàn phân tích.
Tuy nhiên, theo ông Toàn, những nông hộ trồng khoai tây, hành tây có ký kết hợp đồng sản xuất, tiêu thụ với các hợp tác xã, công ty thì giá cả vẫn ổn định, bảo đảm có lãi. Như, khoai tây đầu vụ được thu mua với giá từ 8.000 đến 13.000 đồng/kg, hành tây khoảng 6.000 đồng/kg.
Và một động thái tích cực với thương hiệu khoai tây Đà Lạt, mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt dự án và kế hoạch lựa chọn nhà thầu in ấn bao bì hỗ trợ các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ khoai tây Đà Lạt (thuộc Đề án thí điểm nhận diện sản phẩm khoai tây Đà Lạt). Theo đó, tỉnh Lâm Đồng sẽ chi gần một tỷ đồng để in ấn 200 nghìn bao bì, loại đựng 2 kg và 5 kg khoai tây, được gắn với thương hiệu “Đà Lạt - kết tinh kỳ diệu từ đất lành”, góp phần nâng cao giá trị thương mại, giá trị thương hiệu và bảo vệ uy tín khoai tây Đà Lạt.
