400.000 tỷ đồng chờ bơm ra thị trường
Sáu tháng đầu năm, giải ngân vốn trong nước là 211.181,9 tỷ đồng, đạt 29,13% kế hoạch và đạt 31,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, trong đó, vốn chương trình phục hồi và phát triển kinh tế là 24.281 tỷ đồng, đạt 20,1% kế hoạch giao là 129.560 tỷ đồng; vốn nước ngoài đạt 4.397 tỷ đồng, tương ứng hoàn thành 15,72% kế hoạch, cao hơn đáng kể cùng kỳ năm 2022 đạt chỉ 8,61% kế hoạch.
Với mục tiêu giải ngân ít nhất 95% tổng số hơn 700.000 tỷ đồng kế hoạch vốn đầu tư công trong năm nay, khối lượng vốn cần giải ngân trong giai đoạn còn lại của năm vẫn còn khoảng 67%, tương đương với khoảng 470.000 tỷ đồng.
Để giải ngân được nguồn vốn này, hạ tầng giao thông được kỳ vọng là hấp lực chính. Bởi giả thiết suất đầu tư 1 km đường cao tốc ở Việt Nam khoảng 14 triệu USD/km (ước tính của Bộ Giao thông vận tải, chưa tính trượt giá) thì mục tiêu hoàn thành hơn 1.200 km đường cao tốc sẽ cần hơn 400.000 tỷ đồng.
Trong thời gian qua, Chính phủ đã nỗ lực hoàn thiện thủ tục đầu tư và khởi công nhiều dự án đường cao tốc như 12 dự án thành phần đường cao tốc bắc - nam giai đoạn 2, dự án lớn vành đai 3 TP Hồ Chí Minh (tổng mức đầu tư 75.378 tỷ đồng) và vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội giai đoạn 1 (85.800 tỷ đồng)… Ngoài ra, một số dự án khác đã được khởi công gần đây như: đường cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Biên Hòa - Vũng Tàu, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cao Lãnh - An Hữu.
Đặc biệt, Chính phủ đặt mục tiêu khởi công dự án Nhà ga sân bay Long Thành trị giá hơn 35.000 tỷ đồng từ tháng 8/2023…
Được biết, tổng nguồn vốn kế hoạch đầu tư công nguồn NSNN năm 2023 là 817.307,3 tỷ đồng, trong đó kế hoạch vốn đã giao là 804.420,1 tỷ đồng (vốn trong nước là 772.490,7 tỷ đồng, vốn nước ngoài là 31.929,4 tỷ đồng); kế hoạch vốn chưa giao là 12.887,2 tỷ đồng bao gồm: Vốn trong nước là 11.862,2 tỷ đồng; trong đó: Vốn ngân sách T.Ư không kể chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) là 11.679,0 tỷ đồng; vốn nước ngoài (CTMTQG xây dựng nông thôn mới) là 1.025 tỷ đồng.
Nhóm ngành hưởng lợi
Trong xu hướng đẩy mạnh đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, đánh giá về các lĩnh vực được hưởng lợi từ đầu tư công, Công ty TNHH Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết, ngành vật liệu xây dựng (VLXD) và xây dựng hạ tầng sẽ là các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp, nhóm bất động sản (BĐS) và logistics sẽ được hưởng lợi gián tiếp. Trong đó, nhóm VLXD, đặc biệt là ngành đá xây dựng, nhựa đường sẽ được hưởng lợi lớn hơn vì đây là nhóm có biên lợi nhuận tốt hơn nhiều so với ngành xây dựng.
Theo Bộ Giao thông vận tải, nhu cầu đá xây dựng cho thi công sân bay Long Thành, đường vành đai 3 TP Hồ Chí Minh và đường cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng lần lượt là 18 triệu m3, 4,4 triệu m3 và 3,4 triệu m3.
“Trong ngành đá xây dựng, chi phí logistics chiếm tỷ trọng lớn, nên các doanh nghiệp có mỏ khai thác gần khu vực dự án sẽ có lợi thế lớn nhất”, Chứng khoán Yuanta nhận định.
Báo cáo từ Công ty CP Chứng khoán VNDirect cũng thừa nhận trữ lượng và công suất khai thác đá xây dựng tại đồng bằng sông Cửu Long còn hạn chế và cần phải huy động từ các khu vực lân cận. Do đó, những mỏ đá tại hai tỉnh Bình Dương và Đồng Nai sẽ được hưởng lợi chính nhờ vị trí thuận lợi và trữ lượng khai thác lớn.
Do đó, các doanh nghiệp được cho sẽ hưởng lợi lớn gồm Công ty CP Khoáng sản và xây dựng Bình Dương khi sở hữu các mỏ đá nằm gần dự án đường cao tốc như (Phước Vĩnh, Tân Mỹ thuộc Bình Dương; Thiện Tân 7 thuộc Đồng Nai; Gò Trường thuộc Thanh Hóa); Công ty CP Xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng Biên Hòa đang sở hữu các mỏ đá Tân Cang 1, Thạch Phú 1, Thiện Tân 2, Soklu 2, Soklu 5….
Còn SSI Research đánh giá, doanh nghiệp hưởng lợi từ các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng sẽ là các doanh nghiệp đầu ngành, có tiềm lực tài chính đủ mạnh về quy mô tài sản, vốn chủ sở hữu, có lợi thế cạnh tranh; có kinh nghiệm tham gia các dự án xây dựng hạ tầng trọng điểm, hàm lượng kỹ thuật cao.
Cụ thể như Công ty CP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (MCK: HHV) có nhiều cơ hội để trúng gói thầu quy mô lớn tại đường cao tốc bắc - nam giai đoạn 2. HHV có năng lực thi công trong các dự án khó như hầm chui, hầm xuyên núi, đường cao tốc. Ngoài ra, mảng BOT được dự đoán sẽ tăng trưởng trong năm nay nhờ dự án Trung Lương - Mỹ Thuận, trong dài hạn có dự án Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Công ty CP Xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (VCG) cũng được đánh giá sẽ thu lợi lớn vì VCG là một trong những đơn vị tham gia nhiều gói thầu nhất tại đường cao tốc bắc - nam giai đoạn 1, đã giành thêm hai gói thầu lớn trong giai đoạn 2, tổng giá trị hợp đồng lên đến 11.000 tỷ đồng.
CIENCO4 cũng được cho sẽ nhận được nhiều dự án nhờ quen thuộc với các dự án quy mô lớn, đòi hỏi kỹ thuật cao như đường cao tốc bắc - nam, cầu vượt biển hay đường lăn sân bay.
Tuy nhiên, Công ty CP Chứng khoán Agribank đánh giá, nhóm xây dựng hạ tầng được hưởng lợi trực tiếp, nhưng rủi ro có thể đến từ tiến độ thanh, quyết toán các dự án chậm. Bên cạnh đó còn có rủi ro từ sự thiếu hụt và biến động giá nguyên vật liệu xây dựng.
Ngoài ra, Công ty CP Chứng khoán Agribank cũng đánh giá ngành BĐS dân dụng, khu công nghiệp, logistics sẽ được hưởng lợi gián tiếp khi kết cấu hạ tầng được hoàn thiện.
