Phát huy những ưu điểm của các mô hình liên kết đánh bắt, sản xuất trước đây, Hội Nông dân tỉnh Bình Định, Đồn biên phòng Tam Quan Nam phối hợp UBND phường Tam Quan Bắc (thị xã Hoài Nhơn) thành lập Ban điều hành và tổ tàu thuyền đoàn kết đánh bắt xa bờ tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo.
1/ Mô hình liên kết đánh bắt hải sản trên biển hình thành theo nguyên tắc cùng nghề, cùng ngư trường, cùng địa bàn cư trú và cùng gia đình, dòng họ, bạn bè. Ưu điểm của mô hình này là tạo sức mạnh, cùng hỗ trợ nhau lúc hoạn nạn, khó khăn trong quá trình khai thác, đánh bắt thủy sản trên biển. Các tổ, đội này hoạt động rất linh hoạt, một số tổ đội làm nhiệm vụ hậu cần, chia nhau trách nhiệm vào bờ bán sản phẩm chung cho cả tổ, đội và vận chuyển dầu, đá lạnh từ bờ ra để giảm chi phí, tăng thời gian bám biển.
Trước đây, khi chưa thành lập mô hình, ngư dân thường phải ướp đá, muối hải sản đánh bắt được rồi mới mang vào bờ tiêu thụ. Vừa không bảo đảm chất lượng, vừa tốn nhiều chi phí bảo quản thực phẩm. Nhưng từ khi có chủ trương liên kết tàu thuyền, bà con đã thành lập các tổ nhóm để hỗ trợ nhau. Theo đó, cứ 3-5 tàu thì lập một tổ gồm tàu khai thác và tàu chuyên tải phục vụ hậu cần. Hiện nay, mỗi chuyến đi biển đánh bắt của ngư dân kéo dài từ 5-7 ngày, thậm chí đến cả tháng nên nhờ mô hình này, ngư dân yên tâm khai thác mà không phải lo khâu vận chuyển sản phẩm vào bờ. Hiệu quả rõ nhất là vừa giảm chi phí vận chuyển cho các tàu, vừa tăng sản lượng khai thác, nhờ đó thu nhập của người lao động ổn định hơn.
Ông Trần Chiến, Trưởng ban công tác mặt trận khu phố Cửu Lợi Đông, phường Tam Quan Nam chia sẻ, thị xã có gần 2.500 tàu cá, trong đó có hơn 1.800 tàu cá có công suất từ 90CV trở lên khai thác xa bờ, chủ yếu hoạt động đánh bắt cá ngừ đại dương nên mỗi chuyến đi biển thường dài ngày. Vì thế, mỗi khi bà con ngư dân vào bờ nghỉ ngơi, chúng tôi lại tập hợp trong vạn để sinh hoạt, quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đặc biệt là những quy định về hành nghề khai thác, đánh bắt thủy sản, tuân thủ nghiêm các quy định của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (khai thác IUU). Việc này góp phần quản lý chặt chẽ tàu thuyền trong vạn, không để xảy ra vi phạm IUU.
2/Nhiều địa phương trong tỉnh Bình Định đang tăng cường tuyên truyền, vận động ngư dân tham gia mô hình liên kết tàu thuyền để hỗ trợ nhau trên biển. Trong đó, các tổ, đội đoàn kết thực hiện theo quy ước và có xác nhận của địa phương.
Trung tá Hàn Trung Hậu, Đồn trưởng Biên phòng Tam Quan Nam, Bộ đội Biên phòng tỉnh Bình Định cho biết, thời gian qua, đơn vị tích cực phối hợp các ban, ngành, đoàn thể địa phương tham gia quản lý, kiểm soát chặt chẽ các vùng biển có tàu thuyền hoạt động nhằm bảo đảm an ninh trật tự. Hằng tháng, đơn vị tổ chức cho cán bộ, chiến sĩ tuần tra trên biển và cử cán bộ tham gia sinh hoạt với các tổ trưởng, tổ phó, thuyền trưởng của các tổ tàu thuyền để vận động bà con ngư dân có tàu thuyền hoạt động trên biển tham gia vào tổ tàu thuyền đoàn kết. Từ đó có thể tiếp cận kịp thời các thông tin về tình hình trên biển cũng như trên đất liền.
Theo ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND thị xã Hoài Nhơn, để quản lý chặt chẽ tàu thuyền ra khơi đánh bắt, thị xã đã giao cho từng tổ chức cơ sở đảng và từng đảng viên theo dõi, giám sát chặt chẽ hoạt động của từng phương tiện. Phòng kinh tế thị xã, Đồn biên phòng Tam Quan Nam, Ban quản lý Cảng cá theo dõi giám sát chặt chẽ hành trình hoạt động tàu cá thông qua hệ thống giám sát hải trình. Tất cả các phương tiện ra vào cảng phải thực hiện nghiêm các thủ tục hành chính. Các xã, phường tuyên truyền vận động để 100% các chủ tàu và người dân biết.
Đến nay, các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, Nhà nước cần có thêm các chính sách hỗ trợ sản xuất khi ngư dân tham gia vào tổ đội, nhất là chính sách cho vay vốn để phát triển sản xuất, giúp bà con ngư dân yên tâm bám biển, làm giàu trên vùng biển quê hương.
