Khai thác giá trị bản địa của du lịch Đà Nẵng

Trong bối cảnh không gian Đà Nẵng mở rộng sau sáp nhập, câu chuyện phát triển du lịch bền vững dựa trên bảo tồn di sản và khai thác giá trị bản địa được đặt ra càng rõ nét.

Ông Lê Quốc Việt tại phiên chợ Tân Thành (Đà Nẵng).
Ông Lê Quốc Việt tại phiên chợ Tân Thành (Đà Nẵng).

Về vấn đề này, Thời Nay có cuộc trao đổi với ông Lê Quốc Việt, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Điểm đến Xứ Quảng, chuyên gia hoạt động hơn 30 năm trong lĩnh vực lữ hành.

Phóng viên (PV): Thưa ông, sau khi Quảng Nam được sáp nhập vào, những tour, tuyến hay điểm đến nào có tiềm năng trở thành sản phẩm chủ lực của du lịch Đà Nẵng?

Ông Lê Quốc Việt: Quảng Nam và Đà Nẵng cũ có sản phẩm và thị trường khách rất khác nhau. Nếu Đà Nẵng mạnh về khách nội địa, khách châu Á, du lịch biển và đô thị thì Quảng Nam, đặc biệt là phố cổ Hội An vẫn là điểm đến ưu tiên của khách châu Âu, Mỹ, Australia..., những người tìm kiếm chiều sâu văn hóa và trải nghiệm chậm.

Theo tôi, những sản phẩm “sẵn trong tầm tay” nhưng chưa được khai thác đúng mức cần được ưu tiên trước. Đó là hệ thống du lịch sinh thái, văn hóa ở Hội An và vùng phụ cận, đặc biệt là trên các dòng sông như Cổ Cò, Thu Bồn, cùng các làng nghề, làng sinh thái vệ tinh như Cẩm Kim, Triêm Tây, Trà Nhiêu, Đông Khương... Một số điểm du lịch sinh thái, du lịch nông thôn tiềm năng có thể kể đến quần thể du lịch Hòa Vang, Hòa Bắc; làng Mường Bắc Trà My; quần thể du lịch Sâm Ngọc Linh, Nam Trà My. Bên cạnh đó, làng cổ Lộc Yên là một điểm đến rất giàu tiềm năng. Từ Lộc Yên, có thể mở rộng tour kết nối về Tam Kỳ với các điểm như địa đạo Kỳ Anh, Bãi Sậy sông Đầm, tượng đài Mẹ Thứ, rồi lên hồ Phú Ninh với những câu chuyện về thiên nhiên, lịch sử, sinh thái.

Một hướng khác là kéo dài tuyến Mỹ Sơn, gắn với câu chuyện văn hóa sông Thu Bồn, tín ngưỡng thờ bà Thu Bồn và nghề trồng dâu, chăn tằm, kéo tơ. Nếu đưa hồ nước nóng Tây Viên vào khai thác bài bản, tôi tin rằng khu vực Nông Sơn, Đại Bình sẽ trở thành điểm hút khách. Ngoài ra, không thể không nhắc tới vùng núi phía tây với văn hóa các dân tộc Cơ Tu, Ca Dong, cùng cảnh quan đại ngàn Trường Sơn.

PV: Ông nhiều lần nhấn mạnh khái niệm “giá trị bản địa”. Theo ông, yếu tố này cần được hiểu và khai thác như thế nào trong bối cảnh du lịch hiện nay?

Ông Lê Quốc Việt: Với tôi, giá trị bản địa chính là linh hồn của mỗi điểm đến. Đó là sự kết tinh của đất đai, con người, văn hóa, phong tục, lối sống và cảnh quan được hình thành, bồi đắp qua rất nhiều thế hệ. Trong bối cảnh du lịch chuyển hóa và du lịch tái tạo đang trở thành xu hướng, du khách không chỉ muốn “xem” mà còn muốn “hiểu”. Họ tìm kiếm con người thật, văn hóa thật, trải nghiệm thật. Khi chạm đến giá trị bản địa, du khách không chỉ thưởng thức mà còn đồng cảm, từ đó hình thành ký ức sâu sắc và mối liên kết bền lâu với điểm đến, thậm chí tham gia vào việc phục hồi và lan tỏa những giá trị tốt đẹp.

Đặc biệt với du lịch cộng đồng, du lịch miền núi, tôi cho rằng cần tránh xu hướng “sân khấu hóa”. Đừng biến cộng đồng thành diễn viên, hãy đưa du khách đến với cuộc sống thật của các bản làng để họ quan sát, lắng nghe, cùng sinh hoạt.

PV: Từ định hướng đó, năm 2026, Câu lạc bộ Điểm đến Xứ Quảng đang triển khai những hoạt động cụ thể nào, thưa ông?

Ông Lê Quốc Việt: Năm 2026, chúng tôi tiếp tục tập trung vào việc kết nối các điểm đến nông thôn, miền núi với hệ thống doanh nghiệp lữ hành, từng bước hoàn thiện sơ đồ tuyến điểm và xây dựng sản phẩm du lịch dựa trên đặc trưng riêng từng địa phương. Dự kiến Câu lạc bộ Điểm đến Xứ Quảng sẽ sáp nhập với Câu lạc bộ Du lịch Xanh Đà Nẵng để hình thành Chi hội Điểm đến Xanh Đà Nẵng. Đây là bước đi nhằm mở rộng quy mô hoạt động và kiên định lan tỏa tư duy du lịch xanh, du lịch bền vững trên không gian mới.

Song song đó, chúng tôi đặc biệt chú trọng phát triển mạng lưới hướng dẫn viên địa phương tại các điểm đến. Một hoạt động cụ thể khác là triển khai dự án “Chợ Xanh Xứ Quảng”, vừa tiêu thụ sản vật địa phương, vừa kết nối cộng đồng, kể chuyện làng quê, nông nghiệp bản địa và sinh kế của người dân.

PV: Ông dự báo và kỳ vọng gì về sự phát triển của du lịch Đà Nẵng thời gian tới?

Ông Lê Quốc Việt: Tôi cho rằng du lịch Đà Nẵng hiện “như rồng gặp nước”. Một bên là đô thị ven biển năng động, hiện đại; một bên là không gian di sản, làng quê, miền núi giàu chiều sâu văn hóa. Sự kết hợp này tạo ra bức tranh du lịch hiếm có. Vấn đề cốt lõi là phải giữ ổn định các thị trường khách trung - cao cấp truyền thống, đồng thời mở rộng sản phẩm và thị trường mới, đa dạng hóa trải nghiệm.

Tôi kỳ vọng Đà Nẵng mới sẽ phát triển theo cấu trúc “Phố - Làng - Nóc (Núi)”, trong đó mỗi vùng có sản phẩm mũi nhọn riêng, đặt giá trị bản địa làm trọng tâm. Khi du lịch mang lại sinh kế, cộng đồng được trao quyền làm chủ, di sản và môi trường được bảo tồn, thì mỗi chuyến đi không chỉ là hành trình khám phá, mà là hành trình của cảm xúc, kết nối và tái tạo.

PV: Xin cảm ơn ông!