Giữ gìn hơi thở nhân gian

Nền tảng của nghị lực và niềm tin

Những năm đất nước chưa đổi mới, đời sống sinh viên y khoa nói riêng cũng thiếu thốn trăm bề. Nguyễn Hoài Nam khi ấy cũng như bao bạn bè cùng lớp, nhưng vì gia đình nghèo khó nên gian nan vất vả hơn nhiều. Hai chiếc xe đạp - tài sản quý giá lần lượt bị lấy trộm, để rồi có những ngày ông phải đi nhờ xe bạn, có hôm cuốc bộ gần chục cây số đến giảng đường.

Gia cảnh càng thêm chật vật. Ông nhìn thấy người cha “gà trống nuôi con” - một cán bộ nhà nước với đồng lương ít ỏi, ngay cả những bữa tiệc với bạn bè chỉ bằng vài xị rượu đế với vài quả cóc, quả ổi ngồi trong cái nóng hầm hập của mùa hè nhiệt đới. Vậy mà trong cái nghèo ấy vẫn có tiếng cười bất tận, tình bạn trong trẻo, có một nghị lực âm thầm được tôi luyện. Chính những ký ức ấy đã trở thành nền tảng nhân cách, hun đúc nên một bác sĩ sau này giỏi nghề và giàu lòng nhân ái.

Cuộc đời ông không ít lần bị thử thách bởi những cơn bệnh hiểm nghèo, như thể số phận muốn tôi luyện thêm nghị lực và lòng kiên định nơi con người vốn đã dành cả đời cho sự sống của nhân gian. 40 năm trước, một cơn đau dữ dội do sỏi ống mật chủ đã đưa ông đến tận ranh giới thập tử nhất sinh. Trong khoảnh khắc ấy, khi cái chết như chiếc bóng đen phủ xuống, một ca phẫu thuật kỳ diệu do chính học trò ruột của GS Tôn Thất Tùng thực hiện đã trở thành ngọn đèn soi sáng, đưa ông trở về từ lưỡi hái tử thần.

40 năm sau, khi đại dịch Covid-19 như cơn bão dữ dội càn quét khắp thế giới, gieo rắc nỗi sợ hãi và tang thương, ông lại một lần nữa đối diện với bạo bệnh. Những ngày nằm giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, ông thấm thía hơn bao giờ hết giá trị của từng hơi thở, từng nhịp tim. Và khi sự hồi sinh lần thứ hai đến, nó như một phép màu y học, là một lời nhắc nhở sâu sắc - cuộc đời này quý giá biết bao, và nghề y, nghề mà ông luôn gọi bằng cái tên thiêng liêng “giữ gìn hơi thở cho nhân gian”, chính là sợi dây nối dài sự sống, là ngọn lửa thắp sáng niềm hy vọng cho con người.

Ngày Tết trong bệnh viện

Ngày Tết, phố phường rực rỡ sắc xuân, tiếng pháo hoa ngân vang như những khúc nhạc mở đầu cho một năm mới, lời chúc tụng nối nhau thành dòng suối ấm áp chảy khắp ngõ phố. Nhưng trong những dãy hành lang trắng của bệnh viện, không khí lại lặng lẽ đến khác thường. Ở đó, ánh đèn neon hắt xuống nền gạch lạnh, tiếng máy thở đều đặn hòa cùng nhịp tim bệnh nhân, tạo nên một bản nhạc khác, bản nhạc của sự sống mong manh, của hy vọng được giữ gìn trong từng khoảnh khắc.

PGS, TS Nguyễn Hoài Nam đã trải qua nhiều cái Tết như thế. Ông hiểu rằng ngày Tết là thời khắc sum vầy, là khoảnh khắc đoàn tụ, nhưng với người thầy thuốc, đôi khi niềm vui ấy phải nhường chỗ cho trách nhiệm thiêng liêng “giữ gìn sự sống cho cộng đồng”. Hình ảnh ông cùng đồng nghiệp khoác áo blouse trắng, lặng lẽ đi qua những đêm giao thừa, như những chiến sĩ thầm lặng nơi tuyến đầu, đã trở thành biểu tượng của sự cống hiến. Họ không có pháo hoa rực trời, không có mâm cơm sum họp, nhưng lại có niềm hạnh phúc sâu xa bởi họ được chứng kiến một bệnh nhân mở mắt sau cơn mê, một nụ cười yếu ớt nở ra trong ngày đầu năm mới. Đó chính là mùa xuân của bệnh viện, mùa xuân của sự sống, mùa xuân của lòng nhân ái.

Mùa xuân, với ông, không chỉ là khoảnh khắc đất trời hồi sinh mà còn là biểu tượng của chính hành trình vượt qua bệnh tật, hai lần đối diện tử sinh rồi trở lại với cuộc đời. Ông nhìn thấy mùa xuân trong từng nụ hoa, từng tiếng cười, là sự sống được gìn giữ, cũng như công việc của người thầy thuốc mỗi ngày.

Thành tựu và dấu ấn

Năm 2009, từ khát vọng xây dựng một cơ sở y tế hiện đại, PGS, TS Nguyễn Hoài Nam đã đặt nền móng cho Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh. Không chỉ chú trọng chuyên môn, ông còn dành trọn tâm huyết cho những bệnh nhân nghèo. Biết bao phận người từ vùng sâu vùng xa, thậm chí cả những bệnh nhân từ Campuchia, đã được cứu chữa tại đây.

Với PGS, TS Nguyễn Hoài Nam, tôi có cảm nhận sâu sắc về một hành trình đi từ gian khó đến thăng hoa, từ những bước chân lấm bụi trên đoạn đường mười cây số đến giảng đường, cho đến những ngày trở thành người thầy đứng trên giảng đường đại học và Chủ tịch Hội đồng thành viên một bệnh viện quốc tế. Sự cống hiến của ông như một minh chứng về nghị lực, lòng nhân ái và vượt qua mọi thử thách.

Trong những ngày xuân về, tôi có nhiều cảm xúc khi được trò chuyện và viết về ông, một người thầy thuốc, một chuyên gia về phẫu thuật lồng ngực và tim mạch hàng đầu Việt Nam. Nghe kể câu chuyện về đời ông, tôi nghĩ đó như một thông điệp giản dị của một y đức, về hành trình giữ gìn sự sống, còn văn chương là hành trình giữ gìn ký ức. Ông nói: “Khi sự sống được bảo toàn và ký ức được lưu giữ, con người sẽ có một mùa xuân bất tận, mùa xuân của niềm tin, của tình người, và của sự hồi sinh”.

Cuộc đời tựa như một chuyến hành trình dài, nơi mỗi con người đều phải đi qua những mùa đông lạnh giá để tìm đến mùa xuân ấm áp. Và chính trong những khoảnh khắc giao thừa, khi đất trời chuyển mình, khi cái cũ khép lại để nhường chỗ cho cái mới, chúng ta càng thấm thía rằng sự sống không chỉ là tồn tại, mà là biết yêu thương, biết trao đi, biết giữ gìn.

Niềm tin và tình yêu cho con người, đó là di sản tinh thần lớn nhất mà một đời người có thể để lại. Nó không nằm trong những công trình đồ sộ hay những danh hiệu lấp lánh, mà trong từng ánh mắt bệnh nhân hồi sinh, trong từng bàn tay nắm chặt nhau vượt qua khổ đau, trong từng mùa xuân được tiếp nối.