Nhiều nhà văn, cây bút sáng tác cho bạn đọc nhỏ đều quan tâm đến văn học thiếu nhi với nhiều trăn trở. Các tác giả chia sẻ với Thời Nay về tình cảm cùng những gợi mở nghề nghiệp và chính sách để dòng chảy văn học thiếu nhi được vun đắp tốt hơn.
Nhà văn Nguyễn Đình Tú (Tạp chí Văn nghệ quân đội):
“Chăm lo cho công chúng tương lai”
Bây giờ nhà văn tương tác với bạn đọc rất tốt, chính bạn đọc yêu cầu nhà văn viết cho lứa tuổi thiếu nhi để con em họ có sách đọc. Tôi cũng cảm thấy người lớn giờ ít đọc sách hơn, còn trẻ em thì vẫn trong lứa tuổi vàng để đọc sách, trong đó có sách văn học nên cần phải sáng tác cho lứa bạn đọc nhỏ tuổi này. Mỗi người cầm bút cần có trách nhiệm vực dậy bằng cách chăm lo công chúng nhỏ tuổi từ bây giờ, để ngày mai có lứa công chúng cho nhà văn.
Nhà thơ Lê Hồng Thiện (Hưng Yên):
“Phải có phát hiện mới”
Tôi ngót 80 tuổi đời, làm thơ cho thiếu nhi đã hơn 50 năm. Có chắt rồi, tôi vẫn thích viết và quan tâm đến các cháu vì tâm hồn các cháu hồn nhiên, ngây thơ, đáng yêu lắm! Càng khám phá tâm hồn trẻ thơ, sẽ thấy các cháu là kho tàng mà chúng ta khai thác mãi không hết. Để viết hay cho thiếu nhi, ngoài yếu tố lạ, hồn nhiên theo cách hành động, cách nghĩ của trẻ, còn là phát hiện mới của nhà thơ. Điều này rất quan trọng bởi sẽ tạo nên sự khác biệt. Thí dụ, hoa sen đã nhiều người viết, nhưng tôi phát hiện ra theo cách của tôi là: “Lấy thân làm bấc/Lấy nước làm dầu/Thắp suốt mùa hè/Thơm tròn ba tháng...”. Các em sẽ thích!
Nhà văn Võ Diệu Thanh (An Giang):
“Nhận rõ các đối tượng bạn đọc nhỏ tuổi”
Viết văn cho đối tượng nào cũng khó. Với đề tài văn học thiếu nhi cũng vậy. Khó nhất là vấn đề phân hóa đối với thiếu nhi đương đại. Cùng một độ tuổi nhưng khoảng cách tiếp nhận của các em quá chênh lệch. Mặt bằng chung là cần đơn giản, dí dỏm, nhẹ nhàng, mang tính giải trí. Nhưng thành phần đông đảo chạy theo thành tích này ít quan tâm tới sách. Những bé đã được phụ huynh xây dựng thói quen đọc thì đòi hỏi của các bé không thua người lớn, bởi các bé có cơ hội tiếp cận nhiều vô cùng trong điều kiện xã hội phong phú chủng loại sách và các bé đang trong giai đoạn tràn trề năng lượng để khám phá. Qua nhiều tác phẩm được in và phát hành, tôi thấy tác phẩm phải có những khúc quanh liên tục, ngôn ngữ sinh động, góc nhìn lạ, những thông điệp phải gói kín, tư tưởng cởi mở.
Nhà thơ trẻ Lê Quang Trạng (An Giang):
“Làm mờ” được khoảng cách lứa tuổi
Cảm xúc viết cho thiếu nhi thường đến từ ký ức tuổi thơ của mình và những điều mắt thấy tai nghe. Để hấp dẫn trẻ em thông qua trang viết, người viết phải làm sao để các em thấy trong câu chuyện có bóng dáng các em. Ngôn ngữ và hình ảnh ở trang viết cho thiếu nhi khác với dành cho người lớn. Thiếu nhi có một thế giới quan và sự tưởng tượng phong phú rất riêng. Điều đó đòi hỏi người viết phải “làm mờ” được khoảng cách lứa tuổi, để hòa mình vào không gian và thời gian của các “độc giả nhí”.
Nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa (Ninh Thuận):
“Bớt chút bận rộn để trò chuyện với con về sách”
Để sách luôn là một trong những lựa chọn hàng đầu của các em, tôi nghĩ, trách nhiệm thuộc về cả người viết và người làm sách. Người viết nên đặt mình hơn vào vị trí các em để có những câu chuyện, cách kể phù hợp, thu hút hơn. Các đơn vị làm sách cần nhiều hoạt động quảng bá, giới thiệu hơn để đưa sách đến với các bạn đọc nhí thông qua trường học, các CLB đọc sách, thư viện... Mỗi phụ huynh cũng có thể trở thành người lan tỏa tình yêu sách cho thiếu nhi. Bớt chút ít bận rộn để kể chuyện, trò chuyện về sách với con là cách giúp xây dựng tâm hồn cho chính con em mình.
TS Nguyễn Văn Hùng (Đại học Huế):
“Chung tay từ nhiều phía”
So trước đây, đội ngũ người viết cho thiếu nhi khá thưa vắng. Không ít cây bút chuyên nghiệp chỉ “tạt ngang” một hoặc hai cuốn sách. Để phát triển dòng văn học dành cho thiếu nhi, phải có nhiều giải pháp hữu hiệu, cấp thiết, đồng thời có sự chung tay từ nhiều phía. Các NXB, công ty sách, đơn vị phát hành sách cần đầu tư về hình thức sách, phù hợp tâm lý, thị hiếu trẻ nhỏ; thực hiện các chiến lược quảng bá gắn với các chương trình giới thiệu, sinh hoạt văn hóa - văn nghệ. Hội Nhà văn Việt Nam, các Hội VHNT, cơ quan quản lý văn hóa từ trung ương đến địa phương cần có chiến lược đầu tư, mở ra nhiều cuộc thi viết cho thiếu nhi, tìm kiếm, phát hiện, nuôi dưỡng, ươm mầm các tài năng văn chương. Các nhà nghiên cứu, phê bình, cần có sự quan tâm thích đáng cho những sáng tác văn học thiếu nhi, khích lệ kịp thời tác giả viết cho thiếu nhi.
