1/Trước đó, trưa 2/11, bà Trần Thị Lũy (SN 1963) đang thao tác chế biến thực phẩm tươi sống bên cạnh giếng nước, còn người chồng là ông Ngô Đình Hiểu (SN 1964), trú ở thôn Nam Hải, xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh bơm nước lên bồn chứa. Bất ngờ thành giếng nước sụp xuống kéo theo hai vợ chồng ông Hiểu xuống giếng. Đến một lúc sau, khi người nhà và bà con hàng xóm phát hiện ứng cứu thì hai vợ chồng đã tử vong.
Một người con của ông Hiểu cho biết, giếng nước của gia đình sâu 12 - 13 m, được đào cách đây hàng chục năm, bên dưới là đất chứ không đặt ống bi hay kè đá gì hết. Miệng giếng được đậy bằng tấm đúc xi-măng có khoét lỗ tròn để cắm ống nhựa bơm nước. Chung quanh thành giếng tráng xi-măng là nơi hằng ngày các thành viên trong gia đình vẫn bơm nước, sinh hoạt bình thường cho đến khi xảy ra sự cố đau lòng nói trên.
Gia đình bà Hồ Thị Thuật (SN 1970) ở thôn Nam Hải, xã Vạn Ninh cũng đang sử dụng giếng nước đào cách đây hơn 20 năm. Đến nay, giếng nước của bà Thuật đã xuống cấp nghiêm trọng, khu vực chung quanh có hiện tượng nứt nẻ, sụt lún, trong lòng giếng đất sạt lở từng mảng lớn. “Giếng nước nhà tôi cũng đào lâu lắm rồi, sâu 11 m, không thả ống bi hay kè đá chung quanh. Lâu năm nên giờ giếng cũng sạt lở ở phía trong. Từ sự cố đau lòng của vợ chồng người hàng xóm, nhìn lại giếng nhà mình nên tôi cũng lo sợ. Tôi cũng đang nhờ người kiểm tra để sửa sang lại cái giếng này”, bà Thuật lo lắng.
2/Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh Nguyễn Hữu Lương cho biết, trước đây người dân ở xã Vạn Ninh có truyền thống đào giếng khơi để lấy nước sinh hoạt. Nhiều gia đình đào giếng sâu nhưng hầu hết đều giếng đất, chỉ xây thành và tráng xi-măng bên trên. Bây giờ các khu dân cư trong xã đã có công trình nước sạch nhưng nhiều gia đình vẫn giữ lại giếng nước để phục vụ sinh hoạt ngoài trời hoặc tưới cây. Phần lớn, họ làm thêm mái che trên giếng, miệng giếng có đậy nắp, rồi đặt máy bơm nước. Có thể do lâu ngày không kiểm tra nên thành giếng của nhiều gia đình bị rỗng rồi sụp đổ.
Xã Vạn Ninh hiện có khoảng 1.000 giếng nước bên trong không có ống bi hoặc kè đá và sử dụng đã lâu năm nhưng rất ít khi người dân kiểm tra xem hiện trạng giếng bên trong như thế nào. Trước khi sự cố thương tâm xảy ra, xã đã khảo sát và phát hiện nhiều giếng nước xuống cấp, có nguy cơ sạt lở nên có văn bản cảnh báo người dân. Từ sự việc không may mới đây, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tự kiểm tra giếng nước và chỉ đạo các thôn giám sát, nhắc nhở việc kiểm tra hiện trạng giếng nước của các hộ để có biện pháp gia cố, sửa chữa nếu có dấu hiệu xuống cấp nguy hiểm, bảo đảm tuyệt đối an toàn khi sử dụng giếng nước.
Chủ tịch UBND huyện Quảng Ninh Phạm Trung Đông cho biết, do đặc thù địa chất dưới lòng đất ở vùng bán sơn địa Vạn Ninh có nhiều đá, sỏi nên người dân đào giếng sâu hàng chục mét nhưng không kè đá hay thả ống bi chống sạt lở. Trước đây, bà con dùng gầu để múc nước lên sinh hoạt nên còn thấy được mực nước và biết được hiện trạng trong lòng giếng có bị sạt lở gì không. Sau này các gia đình bịt kín miệng giếng và đặt máy bơm nước nên không biết bên trong như thế nào.
3/Không chỉ riêng Vạn Ninh mà hầu hết ở các vùng dân cư trong huyện, nhất là ở vùng đồi, nơi bán sơn địa xưa nay người dân thường đào giếng mà không xây gì cả. Thời gian gần đây, mực nước ngầm có dấu hiệu sụt giảm, mực nước trong giếng lên xuống thất thường khiến kết cấu đất, đá trong lòng giếng không ổn định cũng dễ gây nên hiện tượng sạt lở, sụt lún. Hiện phần lớn ở địa bàn Quảng Ninh không dùng nước giếng nữa nhưng để an toàn với các giếng nước cũ, huyện sẽ khuyến cáo, tuyên truyền cho người dân tự rà soát để bảo đảm an toàn cho bà con.
Từ thông tin lún sụt, sạt lở giếng nước gây tai nạn chết người ở xã Vạn Ninh, nhiều nơi khác ở Quảng Bình cũng “giật mình” nên tiến hành kiểm tra giếng nước của gia đình. Ông Nguyễn Sơn, ở xã Trung Trạch, huyện Bố Trạch cho biết, gia đình có giếng nước đào sâu trong lòng đất cát pha mà không thả bi ống trong lòng giếng. Gần đây, mưa nhiều nên thành giếng có dấu hiệu lún nhẹ. Nhiều hộ dân ở khu vực này đều phải thuê người về kiểm tra giếng nước, vốn bên dưới không có bi đúc bằng xi-măng.
Theo một cán bộ của Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Quảng Bình, trong tỉnh vẫn thường xuyên xảy ra hiện tượng sạt lở, lún sụt ao hồ nhưng còn giếng nước thì ít gặp vì giếng khơi ở khu vực nông thôn nay không còn nhiều. Có thể ít xảy ra nên bà con sử dụng giếng đào còn chủ quan không kiểm tra. Người dân ở các khu vực có đất đá vôi, đất cát pha, đất sét mà sử dụng giếng nước chưa có ống bi thì hết sức chú ý kiểm tra để gia cố, tu bổ cho an toàn. Với những giếng nước xuống cấp nghiêm trọng cần có phương án lấp lại để loại bỏ sự tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn ngay trong chính gia đình mình.
