“Mái nhà” của start-up châu Âu

Thủ đô Stockholm của Thụy Điển là một trong những trung tâm công nghệ cao hàng đầu thế giới. Nền tảng sáng tạo và đổi mới đã giúp thành phố này được mệnh danh là “mái nhà khởi nghiệp” của châu Âu, cho ra đời hàng nghìn start-up mỗi năm.

Trẻ em Thụy Điển được đào tạo bài bản về tin học. Ảnh: ICREATIV
Trẻ em Thụy Điển được đào tạo bài bản về tin học. Ảnh: ICREATIV

Tính theo bình quân đầu người, Stockholm là thành phố có số lượng công ty công nghệ trị giá “tỷ đô” đứng thứ hai thế giới, chỉ sau San Francisco - nơi có Thung lũng Silicon tập trung các công ty công nghệ của Mỹ. Thụy Điển chỉ có 10 triệu dân, nhưng là quê hương của nhiều doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia cũng như các phát minh được ứng dụng toàn cầu. Song những thành tựu đó mới chỉ đạt được trong khoảng vài thập niên gần đây. Cách đây 100 năm, Thụy Điển vẫn là quốc gia kém phát triển. Ba thập niên trước, Stockholm đã từng bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Ngày nay, thành phố này đã chuyển sang sử dụng phần lớn năng lượng tái tạo; rác thải được xử lý thành năng lượng dùng trong gia đình. Không khí trong lành, chất lượng sống cao đưa nơi đây trở thành một trong những thành phố đáng sống nhất ở châu Âu. Trong những năm gần đây, Thụy Điển đã vươn lên thành một trong những quốc gia sáng tạo, phát triển nhất thế giới, đặc biệt là sự bùng nổ các start-up. Stockholm là “cái nôi” của hơn 20 nghìn công ty khởi nghiệp. Các start-up mới thành lập đã thu về gần 2 tỷ USD đầu tư trong năm 2016, tăng hơn 50% so năm 2015.
Những phát minh của Thụy Điển luôn bắt nguồn từ những nhu cầu giản đơn trong cuộc sống, nhưng đóng góp thiết thực cho sự phát triển của nhân loại. Trước đây là công nghệ đóng gói hộp giấy Tetra Pak, có thể bắt gặp ở bất kỳ bao bì sữa nào, thang đo nhiệt kế, vòng bi, khóa kéo... Phát minh đáng chú ý ngày nay là những ứng dụng được sử dụng rộng khắp như ứng dụng trò chuyện và gọi điện trực tuyến Skype, phần mềm nghe nhạc Spotify hay trò chơi điện tử Candy Crush…

Khi nói về kinh nghiệm khởi nghiệp, Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Pereric Högberg từng nhấn mạnh rằng, đổi mới và sáng tạo chính là chìa khóa của phát triển. Quê hương ông đã có truyền thống đổi mới, sáng tạo được biết đến từ lâu đời với hàng loạt sáng chế, phát minh có ý nghĩa quan trọng trên thế giới. Người dân Thụy Điển sống trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, mùa đông dài, băng giá nên bắt buộc phải đổi mới và sáng tạo để trở nên mạnh mẽ hơn. Quê hương của giải Nobel cũng đã đầu tư rất mạnh mẽ, giành tới 4% GDP cho những hình thức nghiên cứu sáng tạo để có thể tạo ra những phát minh phục vụ xã hội.

Giáo dục cũng đóng vai trò hàng đầu. Môi trường đổi mới, sáng tạo của nước này được nuôi dưỡng từ cấp tiểu học. Học sinh tự do thử nghiệm, tìm tòi; được khuyến khích để đối mặt thất bại và tiếp tục thử nghiệm cho đến khi nào thành công. Môi trường sáng tạo cũng được duy trì ngay cả trong gia đình. Trẻ em được nuôi dạy từ bé theo truyền thống văn hóa cởi mở của Thụy Điển, luôn sẵn sàng đối mặt những thách thức mới. Nền tảng đó tạo nên những thanh niên được giáo dục tốt, có trình độ cao về tiếng Anh và kỹ năng làm việc theo nhóm luôn được đánh giá cao. Ngoài ra, nhà sáng lập cộng đồng khởi nghiệp SUP46 của Thụy Điển, bà Jessica Stark cho rằng hệ thống an sinh xã hội bảo đảm các khoản trợ cấp tối thiểu và cho phép các doanh nhân dám chấp nhận rủi ro mà không phải lo lắng về thu nhập.

Nhận thức được vai trò tác động của công nghệ và công nghệ thông tin, từ những năm 90 của thế kỷ trước, Chính phủ Thụy Điển đã quyết định trợ cấp một phần chi phí mua máy tính cá nhân và kết nối internet. Điều này đã giúp tăng tỷ lệ sử dụng máy tính và trẻ khi lớn lên thành thạo các kỹ năng tin học. Hạ tầng kỹ thuật số cũng được đầu tư mạnh để tăng khả năng kết nối internet cho cộng đồng doanh nghiệp. Hiện 94-95% dân số nước này sử dụng internet và Chính phủ Thụy Điển đặt mục tiêu đến năm 2020, 90% số hộ dân kết nối internet tốc độ cao. Những nền tảng cơ bản đó góp phần tạo nên một “mái nhà” luôn sẵn sàng chào đón và nuôi dưỡng cộng đồng start-up lớn mạnh ở Thụy Điển.