Hiện Washington cùng một số nước trung gian đang thảo luận khả năng tổ chức một hội nghị hòa bình với Iran tại Pakistan nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, song khả năng tham gia của Tehran vẫn chưa rõ ràng.
Theo CNN, Mỹ cùng Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất tổ chức hội nghị hòa bình với Iran sớm nhất vào cuối tuần này, theo đó các bên có thể thảo luận một kế hoạch gồm 15 điểm do Washington đưa ra nhằm chấm dứt xung đột. Truyền thông Mỹ dẫn lời một số quan chức cấp cao của nước này cho biết, qua trung gian Pakistan, Washington đã gửi Iran bản kế hoạch 15 điểm để làm cơ sở cho các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Kế hoạch do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất bao gồm yêu cầu Iran hủy bỏ toàn bộ năng lực hạt nhân hiện có, tháo dỡ các cơ sở hạt nhân chủ chốt ở Natanz, Isfahan và Fordow, cam kết không theo đuổi phát triển vũ khí hạt nhân, không tiến hành làm giàu urani và phải bàn giao toàn bộ urani đã làm giàu cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) theo lộ trình nhất định. Bên cạnh đó, IAEA phải được trao quyền tiếp cận đầy đủ, minh bạch thông tin liên quan chương trình hạt nhân của Iran. Ngoài ra, Iran sẽ chấm dứt hỗ trợ tài chính và quân sự cho các lực lượng đồng minh trong khu vực.
Ngoài ra, Washington cũng yêu cầu Tehran chấm dứt phong tỏa eo biển Hormuz, khẳng định đây phải là vùng biển tự do và "không ai được phép phong tỏa”. Mỹ còn muốn Iran ngừng phát triển chương trình tên lửa đạn đạo và các bên sẽ đưa ra quyết định về chương trình này ở giai đoạn sau. Tuy nhiên, đề xuất nêu rõ tầm bắn và số lượng tên lửa của Iran cần phải được giới hạn, lưu ý thêm rằng Iran trong tương lai chỉ được phép sử dụng tên lửa cho “mục đích tự vệ”.
Nếu nước Cộng hòa Hồi giáo chấp nhận bản kế hoạch 15 điểm, Mỹ cam kết sẽ dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt đối với Iran, đồng thời hỗ trợ nước này phát triển chương trình hạt nhân dân sự tại nhà máy hạt nhân Bushehr của Iran; loại bỏ “cơ chế tái áp đặt trừng phạt” (snapback) - là cơ chế mà theo đó các lệnh trừng phạt của LHQ, vốn đã được dỡ bỏ trước đây, có thể tự động được khôi phục đối với Iran nếu ba quốc gia châu Âu gồm Anh, Pháp và Đức kích hoạt mà không cần bỏ phiếu mới tại Hội đồng Bảo an LHQ.
Ngoài ra, Mỹ cũng muốn tổ chức đối thoại ở cấp cao, có thể giữa Phó Tổng thống JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. Kịch bản đàm phán ở cấp thấp hơn, giữa Bộ trưởng Ngoại giao Iran và các đặc phái viên của Mỹ, cũng đang được cân nhắc.
Cũng theo CNN, các đại diện của Iran đã thông báo với chính quyền của Tổng thống Donald Trump về việc không muốn nối lại đàm phán với đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump là Jared Kushner, thay vào đó muốn tổ chức đàm phán với Phó Tổng thống JD Vance. Tuyên bố trên của Tehran cho thấy nước Cộng hòa Hồi giáo thiếu tin tưởng ông Steve Witkoff và Jared Kushner do các cuộc đàm phán đổ vỡ trước khi Israel và Mỹ tiến hành không kích Iran.
Trước khi Mỹ đưa ra đề xuất nói trên, Iran đã nêu các điều kiện riêng, gồm chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt, không tái diễn các cuộc tấn công, đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ tại khu vực vùng Vịnh và ngừng các chiến dịch quân sự nhằm vào các lực lượng đồng minh của Iran. Iran cũng yêu cầu một cơ chế cho phép nước này thu phí đối với những tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, tiến hành các biện pháp pháp lý đối với các cá nhân truyền thông bị coi là có lập trường thù địch với Iran.
Bất chấp sự bác bỏ của Iran về sự liên quan tiến trình thực thi bản kế hoạch 15 điểm của Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tuyên bố các cuộc đàm phán với Iran nhằm chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông “đang được tiến hành”, đồng thời nói thêm rằng Tehran "mong muốn" đạt được một thỏa thuận. Tổng thống Trump cho hay, Phó Tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio, Đặc phái viên phụ trách Trung Đông Steve Witkoff và ông Jared Kushner đều đang tham gia vào quá trình này. Theo ông Trump, Iran đã trao "một món quà lớn" liên quan dầu mỏ và khí đốt.
Xung đột tại Trung Đông bùng phát từ cuối tháng 2 vừa qua với những cuộc tấn công qua lại giữa Mỹ, Israel và Iran, thậm chí lan sang các quốc gia vùng Vịnh. Dù Mỹ đề xuất một cơ hội cho hòa bình, song cuộc chiến dường như đang ở giữa “ngã ba đường”, khi Iran chưa chính thức chấp thuận tham gia tiến trình, mà quyết định cuối cùng thuộc về Lãnh tụ tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei. Trong khi đó, Israel vẫn chưa muốn chấm dứt ý định “xóa sổ Iran khỏi bản đồ thế giới", còn Mỹ vẫn gây sức ép lên nước Cộng hòa Hồi giáo với những yêu cầu khắt khe.
