Lối ra của cây cải dầu

Trong khi việc đánh giá trồng thử nghiệm cây cải dầu chưa được thực hiện đúng các bước, chưa có luận cứ khoa học để đánh giá chính xác thì tỉnh Hà Giang đã khuyến khích phát triển mở rộng diện tích trồng cây cải dầu lấy hạt để chế biến dầu ăn.

Trong ba năm, tỉnh Hà Giang đã tổ chức nhân rộng cây cải dầu tại bốn huyện vùng cao núi đá phía bắc trên tổng diện tích 927,6 ha. Tuy nhiên, ngoài bước phát triển về diện tích gieo trồng thì chương trình này đã để lại nhiều hệ quả, mà phần lớn là chuyện không vui! Thí dụ, mặc dù số diện tích gieo ở từng thời điểm có khác nhau, song số diện tích cho thu hoạch từng vụ lúc nào cũng chỉ đạt khoảng 50% tổng số diện tích gieo trồng. Riêng vụ Ðông 2009-2010, diện tích cho thu hoạch chỉ đạt tỷ lệ khoảng 1/4.

Công tác tổ chức hạch toán cho thấy, năng suất hạt thu hoạch trên mỗi ha rất thấp, bán ra không đủ chi phí đầu tư. Nếu trung bình mỗi ha cho năng suất khoảng 0,6 tấn, với giá bán 10 triệu đồng/tấn thì người trồng cải sẽ lỗ khoảng bốn triệu đồng, vì mức đầu tư bình quân khoảng 10 triệu đồng/ha. Như vậy chỉ tính qua ba vụ mùa hỗ trợ với mức 70% giá giống, 50% giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, Nhà nước đã lỗ 3.737,8 triệu đồng.

Trước thực trạng bất ổn của cây cải dầu, Sở NN và PTNT tỉnh Hà Giang, các ban, ngành liên quan, cùng chính quyền bốn huyện vùng cao núi đá cuối tháng 6-2011 đã phân tích và rút ra kết luận: Ngoài những yếu tố bất ổn về thời tiết, cơ sở chế biến, giống, sâu bệnh thì trình độ lao động của người dân địa phương cũng là một trong những rào cản để thực hiện thắng lợi Nghị quyết về chương trình phát triển diện tích trồng cải dầu lấy hạt do Ðại hội tỉnh Ðảng bộ khóa XV đã thông qua. Từ đó, Sở đã kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh tạm dừng việc khuyến khích trồng cải dầu lấy hạt và đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Giang chấp nhận.

Tuy nhiên, điều khó hiểu là tại Hội nghị đánh giá việc chuyển giao, ứng dụng khoa học-công nghệ đẩy mạnh phát triển chăn nuôi, thủy sản vùng Tây Bắc diễn ra cuối tháng sáu vừa qua dự án phát triển cây cải dầu tại Ðồng Văn được đánh giá là dự án mang lại hiệu quả kinh tế cao (!?)! Quả thật, từ "thực trạng" đến "giải pháp" vẫn là cả một "con đường vô định" cho cây cải dầu!