Lạm phát thấp nói lên điều gì?

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của tháng 11 vừa được Tổng cục Thống kê đưa ra giảm 0,27% và cả năm 2014 giảm thấp là hội tụ của nhiều nguyên nhân. Trước hết, đây là kết quả phản ánh hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước theo mục tiêu kiềm chế lạm phát được Chính phủ ưu tiên số một trong chỉ đạo suốt thời gian qua. Trong đó nổi bật là quản lý tốt hơn đầu tư công, chi ngân sách nhà nước, điều tiết giá cả những mặt hàng Nhà nước kiểm soát như giá xăng dầu, giá dịch vụ y tế, học phí, giao thông công cộng và điện nước, cũng như những giá thị trường mang tính độc quyền nhóm cao, như giá sữa, thuốc chữa bệnh và nhiều giá cả dịch vụ khác...

Cùng với những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp có tính đột phá, như cải cách và giảm mạnh chi phí hành chính và lãi suất tín dụng, miễn, giảm, giãn, hoãn nộp thuế và thuận lợi hóa hoàn thuế, cũng góp phần giảm giá thành, giảm giá cả hàng hóa, dịch vụ bán buôn và bán lẻ trong nước. Bên cạnh đó, xu hướng thế giới kéo dài quá trình giảm giá xăng dầu, giá vàng, mức lạm phát thấp và cả sự vững giá của nhiều đồng tiền quốc tế, sự thuận lợi của thời tiết...cũng tác động tích cực tới giá nhập khẩu và chi phí đầu vào, ổn định tâm lý người tiêu dùng.

CPI thấp là minh chứng tích cực cho năng lực quản lý Chính phủ, góp phần cải thiện mức sống thực tế của người dân, cải thiện điều kiện tiếp cận và lãi suất vay tín dụng cho doanh nghiệp, nâng cao uy tín quốc gia, củng cố niềm tin đầu tư, tiêu dùng và lòng tin thị trường. Nắm bắt cơ hội đó, Việt Nam đã phát hành thành công 1 tỷ USD trái phiếu quốc tế với lãi suất chỉ 4,8%, thay vì dự kiến 5,12%, để đảo nợ khoản vay cũ với lãi suất tới 6,5% trước đây, tiết kiệm tới hàng nghìn tỷ đồng trả lãi vay.

Tuy vậy, CPI thấp cũng là chỉ dấu sức mua thị trường thấp hay hàng tồn kho lớn, và nhìn xa hơn là sự báo động của thiểu phát. Điều đó đòi hỏi được phân tích và mổ xẻ để có những động thái phù hợp trong chính sách điều hành kinh tế - xã hội.

Nói về sự hiếm gặp của việc CPI thấp trong tháng cuối năm cũng còn phải nhìn thẳng vào thực tế bất bình thường của việc giá cước vận tải chỉ tăng một chiều. CPI sẽ còn thấp hơn và mang lại cho xã hội nhiều lợi ích cũng như sự công bằng hơn, nếu làm tốt hơn việc quản lý giá cước vận tải. Một số doanh nghiệp đã giảm giá cước vận tải nhưng khá nhiều đơn vị vẫn "án binh bất động" sau cả chục lần giảm giá xăng, dầu, với tổng mức giảm tới gần 20%. Điều này có thể thấy, ngành vận tải hưởng "lợi đơn lợi kép", bất kể giá xăng, dầu tăng hay giảm và bất chấp sự ca thán của người dân. Hiệp hội sẽ còn đứng ngoài, vô trách nhiệm đến bao giờ? Quản lý nhà nước sẽ phải làm gì? Những câu hỏi này là món nợ mà ngành vận tải phải trả cho xã hội ?!