Khổ sở với rào chắn
Nhiều năm qua, nhiều tuyến đường trên địa bàn TP Hồ Chí Minh liên tục bị đào lên, lấp xuống để thi công các công trình điện, nước, cáp viễn thông… Tình trạng này đặc biệt rầm rộ vào thời điểm cận Tết Nguyên đán, khiến nhiều tuyến đường đều được vây kín bởi rào chắn (hay còn gọi là “lô-cốt”), ảnh hưởng không nhỏ đến việc đi lại, làm ăn buôn bán và sinh hoạt của người dân. Năm nay cũng vậy, không chỉ các tuyến đường cũ, hàng loạt con đường mới cũng liên tục bị đào lên, lấp lại. Điều đáng nói, dù cùng một tuyến đường, với nhiều chủ đầu tư khác nhau, dẫn đến tình trạng mạnh ai nấy làm, “lô-cốt” mọc lên san sát.
Phản ánh về sự bất tiện của rào chắn, bà Thái Thị Thùy Liên (ngụ đường Nguyễn Thị Định, quận 2) cho hay, gần một năm nay, khoảng ba km đường Nguyễn Thị Định bị đào xới nham nhở bởi dự án vệ sinh môi trường thành phố giai đoạn 2. Hiện có bốn lô-cốt đang án ngữ 1/2 mặt đường và ngừng thi công nhiều tháng nay. “Cứ vào giờ cao điểm sáng chiều việc lưu thông rất khó khăn, nhiều vị trí mặt đường trồi sụt rất nguy hiểm cho người đi đường. Việc kinh doanh, buôn bán và sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng rất nhiều”, bà Liên than thở.
Cùng chung số phận, tại đường Minh Phụng (quận 6), thời gian qua có sáu điểm dựng rào chắn trên một đoạn dài khoảng một km, thường xuyên gây kẹt xe, nhất là vào giờ cao điểm. Hiện tại mặt đường bị bó hẹp, các loại xe ô-tô không thể chạy cùng lúc hai chiều mà phải chờ nhau, người đi xe máy chen chúc, khó khăn để vượt qua. Phần vỉa hè bên trong đoạn rào chắn này cũng bị thu hẹp chỉ còn lối nhỏ cho người đi bộ rộng hơn nửa mét. Các chủ cửa hàng bán quần áo bên những đoạn “lô-cốt” này ngao ngán: Nhiều tháng nay, cửa hàng chỉ treo hàng bán cầm chừng chờ hoàn thiện công trình vì từ ngày dựng rào chắn có ít khách ghé. Không những vậy, tình trạng đất đá rơi vãi khắp nơi, trời nắng bụi tung mù mịt, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Theo quan sát, trên bảng thông tin của công trình ghi ngày thi công từ 4-8 đến 10-11-2018 nhưng hiện tại những “lô-cốt” này vẫn ngổn ngang.
Hiện TP Hồ Chí Minh có tới 148 vị trí rào chắn công trình trên 60 tuyến đường đang gây bức xúc cho người dân và dư luận. Trong đó, có thể kể đến các “lô-cốt” của dự án cải thiện môi trường nước (giai đoạn 2); dự án giải quyết ngập có xét tới yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1); vệ sinh môi trường thành phố giai đoạn 2; các dự án nâng cấp, cải tạo đường sá... Mỗi dự án có hàng loạt gói thầu và cứ thế “lô-cốt” mọc dày đặc, nhiều đoạn chiếm hơn 1/2 mặt đường khiến tình trạng kẹt xe xảy ra liên tục, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người dân.
Sau họa “lô-cốt”, khi công trình của các dự án trên rút đi, người dân nhiều khi còn phải chịu khốn khổ vì mặt đường nham nhở, trồi sụt nhiều vị trí do đơn vị thi công tái lập cẩu thả, nhiều đoạn mặt đường bị xẻ nát, chằng chịt các vết chắp vá... Tình trạng này có thể nhìn thấy ở đường Hai Bà Trưng, Mai Thị Lựu (quận 1); Nguyễn Kiệm, Phan Ðình Phùng (quận Phú Nhuận); Nguyễn Thị Định (quận 2)…
Trong năm 2018, vi phạm ở các công trình đào đường liên tục gia tăng. Thanh tra Sở Giao thông - vận tải TP Hồ Chí Minh cho hay, riêng việc thu dọn, tái lập mặt đường ẩu đã chiếm tới hơn 50% số vụ vi phạm mà lực lượng này xử phạt.
Mặt đường nham nhở khi tiến hành thi công đào đường bằng phương pháp truyền thống tại TP Hồ Chí Minh.
Công nghệ mới có phải là lời giải?
Trước bức xúc của người dân về vấn nạn “lô-cốt”, Sở Giao thông - vận tải TP Hồ Chí Minh đang có kế hoạch tập trung triển khai ứng dụng công nghệ vào đào đường. Trong đó, năm 2019 sẽ có 88 tuyến đường được yêu cầu phải thực hiện công nghệ khoan ngầm. Ðây là những tuyến có mật độ giao thông cao, khu vực công cộng, đường phố chính đô thị trên địa bàn. Những công trình phải thực hiện khoan ngầm gồm: điện, cấp thoát nước và viễn thông. Sở Giao thông - vận tải cũng đã có văn bản nêu danh mục cụ thể và hướng dẫn các chủ đầu tư về quy trình thực hiện.
Theo Sở Giao thông - vận tải thành phố, việc áp dụng công nghệ khoan ngầm là cần thiết bởi sẽ khắc phục những tồn tại hiện nay của phương pháp đào hở. Cụ thể, sẽ giảm ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng, đường sá, đồng thời, hạn chế kẹt xe do không phải dựng rào chắn ở các công trình. Thực tế, thời gian qua, một số công trình đã sử dụng thí điểm công nghệ khoan kích ngầm hoặc khoan định hướng lắp đặt công trình ngầm và thu được kết quả rất tích cực.
Cũng theo Sở Giao thông - vận tải TP Hồ Chí Minh, qua một số công trình đã thực hiện, công nghệ đào ngầm đã giảm nhiều yếu tố gây bức xúc trong dư luận so với cách làm truyền thống. Ðồng thời, mũi khoan cũng có thể linh hoạt điều chỉnh, né tránh các công trình ngầm hiện hữu trong quá trình thi công và sau khi hoàn tất, toàn bộ dữ liệu sẽ được lưu trữ, giúp phục vụ cho các công trình sau này.
Hiện TP Hồ Chí Minh đã cho ứng dụng công nghệ khoan ngầm kéo ống (KNKÔ) trên một số tuyến đường để thay thế cho phương pháp đào truyền thống (đào hở). Công nghệ KNKÔ là công nghệ của Mỹ và đã được áp dụng thi công lắp đặt đường ống dài 500 m băng Đại lộ Mai Chí Thọ (quận 2) trong vòng 35 ngày. Nếu dự án này thực hiện bằng phương pháp đào hở mất khoảng 70 ngày. Tương tự, dự án lắp đặt camera giám sát giao thông trên quốc lộ 1 (từ An Sương đến vòng xoay An Lạc) dài 14km bằng công nghệ khoan kích ngầm với thời gian 56 ngày, trong khi đào đường hở phải mất 1 năm… Công nghệ KNKÔ là phương pháp thi công đường ống mới bằng cách đưa mũi khoan đi ngầm dưới đất và dùng máy kích thủy lực công suất lớn để đẩy các đốt ống xuyên vào lòng đất cùng với đầu máy khoan gắn phía trước. Mũi khoan tới đâu sẽ kéo đường ống được lắp đặt tới đó.
Nói về vấn đề này, Kỹ sư Hà Ngọc Trường, Phó Chủ tịch Hội Cầu - Đường - Cảng TP Hồ Chí Minh cho rằng, giải pháp khoan ngầm là cần thiết và nhiều nước trên thế giới đã áp dụng. Theo đó, khi sử dụng công nghệ đào ngầm kín bằng máy móc và rô-bốt sẽ giảm nhân lực trong thi công, thời gian thực hiện giảm hai đến ba lần và chi phí chỉ bằng 60 đến 70% so với phương pháp đào đường hở truyền thống. Đặc biệt, việc đào ngầm bằng công nghệ mới sẽ không còn cảnh đào hở gây hư hỏng mặt đường, các rào chắn án ngự khắp mặt đường sẽ biến mất, người dân lưu thông cũng như sinh hoạt, buôn bán bình thường.
Còn theo Tiến sĩ Phạm Sanh, Chuyên gia giao thông đô thị, việc áp dụng công nghệ mới trong việc đào đường cần được khuyến khích. Tuy nhiên, khi áp dụng giải pháp đào kín, khoan ngầm cần thực hiện đấu thầu rộng rãi, để từ đó có thể lựa chọn được công nghệ tiên tiến và phù hợp với tình hình đặc điểm địa hình từng tuyến đường trên địa bàn thành phố. Đồng thời, cơ quan chức năng cần giám sát, kiểm soát chặt công tác thực hiện và nghiệm thu nhằm bảo đảm chất lượng công trình, tránh gây thất thoát ngân sách nhà nước. “Việc áp dụng công nghệ mới trong thi công đào đường hiệu quả hay không cần phải có thời gian và ứng dụng nhiều trong thực tế mới đánh giá được cụ thể, chính xác và khách quan. Đặc biệt, công nghệ này sẽ có hiệu quả hơn cho những tuyến đường thường xuyên quá tải người và xe lưu thông qua lại”, ông Sanh nhấn mạnh.
