Khi hài kịch vẫn tư duy "ăn xổi"...

Các chương trình hài kịch đang nở rộ trên sóng truyền hình, thu hút hàng triệu lượt xem mỗi tối. Tuy nhiên, sự phát triển về số lượng chưa thật sự đi liền với chất lượng, nhiều chương trình hài kịch ngày càng trở nên nhảm nhí và thô tục...

Trấn Thành (ngoài cùng, bên phải) giả gái trong chương trình Hội ngộ danh hài 2015.
Trấn Thành (ngoài cùng, bên phải) giả gái trong chương trình Hội ngộ danh hài 2015.

Nhiều "rác" và nhạt nhẽo

Không khó khăn gì để nhặt "rác" từ các chương trình hài trên các kênh truyền hình địa phương như Đài Phát thanh truyền hình (PTTH) Long An, Tiền Giang, Tây Ninh... hoặc các kênh SCTV1, SCTV17... tất cả đều bộc lộ sự xuống cấp khi sử dụng nhạc chế sáo rỗng và lạm dụng ngôn ngữ tục tĩu, chợ búa, làm tăng sự nhảm và phản cảm. Để pha trò, một số chương trình còn đưa cả người đồng tính ra chế nhạo hoặc mang những khuyết tật như nói lắp, thiểu năng, sứt môi, ngọng... để chọc cười.

Thậm chí cả trong các chương trình hài đình đám như Ơn giời cậu đây rồi, Gặp nhau cuối năm, Chết cười, Cười là Thua, Người Xuyên Tường, Diêm Vương Xử án; Gặp nhau để cười, Hội ngộ danh hài, Siêu thị cười, Vui ơi là vui... cũng không duy trì được phong độ và đuối dần sau mỗi chương trình. Điển hình cho thể loại hài tình huống là chương trình Ơn giời cậu đây rồivới sự tham gia của hàng loạt tên tuổi trong giới nghệ sĩ hài nổi tiếng, khán giả truyền hình thường xuyên gặp những từ ngữ tục như: Quất, dạo đầu, đè... cốt chọc cười khán giả. Nhiều phụ huynh cho rằng, họ cứ mở kênh truyền hình thấy hài là lập tức chuyển kênh khác vì sợ con em mình bị ảnh hưởng, bắt chước những lời thoại quá thô thiển...hoặc nghêu ngao những lời hát chế đầy phản cảm, thiếu văn hóa.

Có nhiều nguyên nhân khiến hài trên truyền hình ngày càng xuống cấp, nhưng cơ bản nhất vẫn là do sự cạn kiệt kịch bản hài hay và thái độ thiếu nghiêm túc của những người thực hiện chương trình đối với sản phẩm mà họ làm ra. Thêm một nguyên nhân khiến sân khấu hài trở nên nhàm chán, thiếu sáng tạo là sự "quen mặt" với những cây hài như: Hoài Linh, Công Lý, Quang Thắng, Vân Dung, Quang Tèo, Giang Còi... Dẫu có diễn xuất hay và giỏi nhưng sự xuất hiện liên tục trên sóng truyền hình các đài đã khiến khán giả trở nên dị ứng với các "danh hài" này vì cứ phải xem một lối diễn, một cách pha trò quá cũ kỹ...

Bản thân NSƯT Chí Trung, người đã tham gia không ít chương trình hài trên truyền hình cũng bộc lộ suy nghĩ của mình: "Sản phẩm hài trên truyền hình ngày càng trở nên nhạt nhẽo, vô duyên. Giống như bắt khán giả phải xem món hàng hài "mậu dịch" diễn miễn phí vậy! Bản thân không ít nghệ sĩ cũng có quan điểm diễn cho xong vì là hài trên truyền hình nên tự trở nên dễ dãi khi chọc cười khán giả".

Cần tiếng cười sâu sắc

Theo đạo diễn, NSƯT Trần Minh Ngọc, cách ngăn chặn sự nhảm và xuống cấp của hài truyền hình chính là "nhà đài" cần tăng cường kiểm soát, không thể phó thác toàn bộ cho các đối tác liên kết, không chấp nhận những kịch bản kém chất lượng, không duyệt phát sóng những vở hài chưa tập dượt nghiêm túc, không chấp nhận diễn viên không chịu tập vở mà diễn cương với những mảng miếng thô tục, bỗ bã.

Thời gian gần đây, Cục Nghệ thuật biểu diễn, cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn đã gửi văn bản chỉ đạo các Sở VHTTDL các địa phương trên cả nước kiên quyết loại bỏ những tiết mục hài gây cười bằng những hành động, lời nói thô tục, phản cảm, thiếu tính giáo dục, thẩm mỹ khi tiến hành thẩm định các chương trình, tiết mục hài kịch trước khi cấp giấy phép biểu diễn; kịp thời thanh tra, kiểm tra trước và sau khi cấp phép, lập biên bản và xử lý nghiêm khắc theo quy định đối với các trường hợp sai phạm.

Sự phản cảm, thô tục trong nội dung tiểu phẩm hài, sự nhàm chán về gương mặt nghệ sĩ tham gia, sự thiếu hụt những kịch bản hài có chất lượng... là dấu hiệu báo trước cho sự "chết yểu" của các chương trình hài trên sóng truyền hình hiện nay. Những phản ứng dữ dội của dư luận trong thời gian vừa qua với các tiểu phẩm hài mang nặng yếu tố tục là minh chứng cho thấy thị hiếu khán giả đã khác trước. Người xem cần tiếng cười văn minh, lịch sự và sâu sắc chứ không phải là thứ hài kịch hời hợt, tục tĩu và phản cảm. Có lẽ, các nhà sản xuất cần có sự chấn chỉnh kịp thời và cả những chiến lược, kế hoạch dài hơi để nuôi các chương trình hài trên truyền hình chứ không nên làm theo kiểu "ăn xổi" như thời gian vừa qua.

Vừa qua, nghệ sĩ Hoài Linh đã thành lập CLB Nghệ sĩ hài, quy tụ gần 30 nhóm hài đang hoạt động tại TP Hồ Chí Minh. Đây là nơi bảo vệ quyền lợi cho nghệ sĩ và trau dồi kinh nghiệm trong diễn xuất. Nhiều nghệ sĩ gạo cội như: NSND Doãn Hoàng Giang, NSND Hồng Vân, NSƯT Ca Lê Hồng... đã được mời tham gia các lớp tập huấn cho diễn viên hài của CLB."Tôi muốn nghệ sĩ hài được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng. Thông qua những buổi trao đổi, trau chuốt từng tiểu phẩm hài cụ thể của từng nhóm, hoán đổi diễn viên với nhau để làm tăng hiệu quả diễn xuất, chất lượng tiểu phẩm. Các thầy cô cũng sẽ góp ý, nâng cao tính thẩm mỹ lâu nay còn yếu của các nhóm hài"- nghệ sĩ Hoài Linh chia sẻ.