Khắc phục thực trạng lãng phí tài nguyên đất, đầu năm 2023 Ban Thường vụ Huyện ủy đã giao nhiệm vụ đến từng lãnh đạo, cán bộ chủ chốt phải thực hiện hoặc hỗ trợ thực hiện một mô hình sản xuất cụ thể.
Gương mẫu vượt khó làm thay đổi nhận thức
Theo giới thiệu của Bí thư Huyện ủy Nậm Pồ Lê Khánh Hòa, chúng tôi về Si Pa Phìn mục sở thị vườn rau sạch do đồng chí Ngô Xuân Chiến, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện khởi xướng, hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện. Xe dừng trước con đường bê-tông dẫn lên các triền đồi, mọi người vô cùng ngạc nhiên thấy những vườn rau, vườn bí phủ kín các quả đồi mà trước kia là “đồi trọc”.
Đưa chúng tôi thăm vườn bí, nhà lưới, nhà màng, anh Chiến cho biết: Ngay khi Ban Thường vụ ra chủ trương, tôi nghĩ đến mô hình trồng rau ở Phìn Hồ. Nhưng khi khảo sát thực tế lại không thấy điểm nào có diện tích liền thửa đến chục ha, vậy nên tôi đặt vấn đề với anh Lò Văn Chơi, nguyên Chủ tịch UBND xã Si Pa Phìn, anh nhận lời và nhiệt tình giúp đỡ.
Tạm yên tâm với việc có người địa phương hỗ trợ tìm quỹ đất, anh Chiến lại ngược xuôi tìm nhà đầu tư thực hiện mô hình song không ai mặn mà. Ngay cả doanh nghiệp Toàn Hương nhiều năm cung ứng thực phẩm cho các trường học trên địa bàn huyện cũng từ chối khéo với lý do “nhiều dự án đầu tư vào Si Pa Phìn đã thất bại, đất Si Pa Phìn khô hạn lấy đâu nguồn nước trồng cây gì…?”!
Tưởng phải bỏ dở ý tưởng ngay đoạn đầu, vậy nhưng sau nhiều đêm suy nghĩ anh Chiến đã tìm được giải pháp… khá mạo hiểm. Đem toàn bộ giấy tờ nhà đất đi thế chấp ngân hàng vay được 3 tỷ đồng, anh Chiến lại đến doanh nghiệp Toàn Hương thuyết phục: “Em đã vay 3 tỷ đồng để tạo quỹ đất, mong anh chị bỏ vốn cải tạo đất làm vườn. Toàn bộ rau, củ làm ra sẽ đưa vào phục vụ nấu ăn cho học sinh các trường, nếu còn dư em sẽ hỗ trợ tìm địa bàn tiêu thụ”. Phần do nể, phần do cảm phục nhiệt huyết của cán bộ với vùng đất nghèo, doanh nghiệp nhận lời hợp tác đầu tư cải tạo, xây dựng vườn rau trên diện tích 30 ha ở bản Tân Lập, xã Si Pa Phìn.
Những tưởng các việc khó đã xong vậy mà đến khâu cải tạo đất bằng cách san gạt, hạ độ cao, bón phân chuồng, đào ao trữ nước trên đồi thì khó khăn cứ theo nhau chồng chất khiến nhà đầu tư lại… muốn dừng thì anh Chiến lại lựa lời động viên. Thấy anh Chiến quyết tâm như thế, nhà đầu tư lại tiếp tục dốc sức cải tạo đất, thuê thiết kế hệ thống dẫn nước, trữ nước, quy hoạch khu vườn rau sản xuất theo mùa. Tròn 7 tháng sau khi bắt tay thực hiện, tháng 1/2024 vườn rau Si Pa Phìn đã cho lượt thu hoạch đầu tiên với hàng trăm tấn su hào, bắp cải, cà chua, bí, su su bảo đảm cung cấp rau xanh mỗi ngày cho hơn 15 nghìn học sinh nội trú, bán trú trong huyện Nậm Pồ. “Có nguồn rau, củ sạch bảo đảm bữa ăn hằng ngày cho học sinh, mô hình trồng rau ở Si Pa Phìn còn làm thay đổi hoàn toàn nhận thức của mọi người về một vùng đất; đồng thời làm thay đổi thói quen sản xuất, trồng trọt của người dân bản địa và mở ra triển vọng mới về tương lai xanh”, anh Chiến vui vẻ nói.
![]() |
| Người dân huyện Nậm Pồ chủ động vay vốn tín dụng đầu tư thực hiện các mô hình trồng cây ăn quả và cây quế, đem lại hiệu quả kinh tế cao. |
Người dân kéo đến nhà cán bộ học kinh nghiệm
Cũng ở Si Pa Phìn, mô hình trồng chanh leo được bắt đầu bằng sự vào cuộc trực tiếp của đồng chí Lê Khánh Hòa, Bí thư Huyện ủy; đồng chí Bùi Văn Luyện, nguyên Chủ tịch UBND huyện (hiện là Phó Giám đốc Sở Xây dựng Điện Biên), đồng chí Vàng A Chính, Trưởng công an huyện và đồng chí Bùi Thị Hằng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy. Trực tiếp liên hệ nhà cung cấp cây giống, liên hệ đơn vị bao tiêu sản phẩm, cả bốn đồng chí đều mang tiền nhà để trồng hơn chục ha chanh leo tại Si Pa Phìn. Vừa làm, các đồng chí vừa thông tin đến cán bộ, nhân dân trong xã về giá trị, tác dụng quả chanh leo với mong muốn bà con nhân dân dần hiểu và làm theo. Đến nay, ở Si Pa Phìn đã phát triển thêm 19 hộ dân đăng ký tham gia trồng 11,8 ha chanh leo theo hình thức liên kết sản xuất.
Đồng chí Khoàng Văn Van, Bí thư Đảng ủy xã Chà Nưa (huyện Nậm Pồ), đã cất công đi các huyện Mường Nhé, Mường Chà (tỉnh Điện Biên), Mộc Châu, Mai Sơn (Sơn La) học tập kinh nghiệm phát triển kinh tế vườn bằng việc luân canh cây trồng trên cùng diện tích. Trở về Chà Nưa, đồng chí đến các gia đình có ruộng một vụ vận động người dân làm giàn trồng cây bí xanh, trồng lạc, trồng đỗ… Nhưng hầu hết người nghe đều… hờ hững bởi họ lo sản phẩm làm ra không có người mua.
Hiểu điều bà con lo lắng, đồng chí Van đã bàn với đồng chí Thùng Văn Ánh, Chủ tịch UBND xã cùng góp đất, góp vốn thực hiện mô hình trồng bí xanh trên toàn bộ diện tích của hai gia đình. Cuối năm 2022 mô hình trồng bí xanh đầu tiên được thực hiện ở Chà Nưa, với tổng diện tích 3,5 ha. Vụ đầu thu hoạch, bí xanh trên mô hình của đồng chí Van cho sản lượng 15 tấn quả/ha; mô hình của đồng chí Ánh cũng thu được gần 15 tấn quả/ha. Toàn bộ sản lượng bí xanh thu hoạch được các đơn vị về cân mua tại ruộng với giá 10 nghìn đồng/kg; người dân trong xã Chà Nưa vui mừng lắm.
Từ thành công ấy, Bí thư Van, Chủ tịch Ánh không còn phải đến từng nhà vận động mà bà con các bản Nà Ín, Nà Sự cứ ùn ùn kéo đến nhà hai ông hỏi kinh nghiệm trồng và nhờ kết nối người thu mua. Đến thời điểm này, toàn xã Chà Nưa đã có gần 20 ha trồng bí xanh; hàng chục ha trồng lạc, đỗ trên các chân ruộng bấy lâu chỉ cấy một vụ lúa trong năm. Anh Thùng Văn Ngoãn, người dân bản Nà Ín, xã Chà Nưa cho biết, nhóm hộ của anh có 12 gia đình tham gia trồng bí xanh. Tuy nhiên trồng bí xanh đòi hỏi phải chăm sóc thường xuyên song mọi người đều rất phấn khởi vì giá trị thu được cao hơn hẳn so với cấy lúa và các cây trồng khác.
Mô hình mới tiếp mô hình mới
Bí thư Huyện ủy Nậm Pồ Lê Khánh Hòa cho biết: Từ thành công của các mô hình đó, ngày 8/8/2023 Ban Thường vụ Huyện ủy Nậm Pồ đã ban hành Nghị quyết 56 về việc “Phát triển vùng nguyên liệu triển khai mô hình trồng cây chanh leo, cây quế và vùng sản xuất rau, củ, quả an toàn”. Tháng 2/2024, UBND huyện đã phát động thành phong trào “Mỗi cán bộ, công chức, viên chức thực hiện ít nhất một mô hình sản xuất nông, lâm nghiệp và chăn nuôi” triển khai đến 100% xã trong toàn huyện.
100% cán bộ lãnh đạo chủ chốt các xã và bí thư chi bộ thôn, bản, trưởng các bản cùng đông đảo nhân dân đã đăng ký thực hiện 119 mô hình sản xuất nông - lâm nghiệp, chăn nuôi. Điển hình là mô hình trồng cây gỗ lát của đồng chí Trần Đình Nhuận, Trưởng ban Tổ chức Huyện ủy; mô hình trồng sâm, khoai tây của đồng chí Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Bí thư Huyện ủy; mô hình trồng sa nhân dưới tán rừng của đồng chí Hạng Nhè Ly, Phó Chủ tịch UBND huyện; mô hình trồng hơn 500 ha quế của các đồng chí cán bộ, đảng viên các xã Nà Hỳ, Nậm Chua, Vàng Đán, Na Cô Sa…
Đồng chí Lê Khánh Hòa cho rằng: Thành công từ các mô hình do cán bộ, lãnh đạo huyện thực hiện đã tiếp thêm luồng gió mới thôi thúc sự nhập cuộc trách nhiệm, tâm huyết của cán bộ, đảng viên từ huyện về các xã và từ các xã về từng thôn, bản. Đó là điều căn bản nhất để Nghị quyết 56 thành công, từ đó tạo thành vùng trồng cây chanh leo, vùng sản xuất rau, củ, quả an toàn tập trung tại Si Pa Phìn; còn 12 xã gồm: Nà Hỳ, Vàng Đán, Nà Bủng, Nà Khoa, Nậm Chua, Nậm Nhừ, Nậm Tin, Chà Cang, Chà Tở, Nậm Khăn, Pa Tần, Na Cô Sa hình thành vùng trồng cây quế tập trung theo hướng sản xuất hàng hóa, tạo ra sản phẩm có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Riêng năm 2024, toàn huyện Nậm Pồ có hàng nghìn gia đình đã đăng ký thực hiện gần 100 mô hình liên kết trồng cây quế với diện tích gần 2.000 ha từ nguồn vốn hỗ trợ sản xuất thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ giảm nghèo.
