Doanh nghiệp xăng, dầu gặp khó

Giá xăng cứ hạ, chiết khấu vẫn bằng 0 đồng

Chiều 21/9, liên Bộ Công thương - Tài chính thực hiện điều chỉnh giá xăng, dầu. Theo đó, mỗi lít xăng RON 95-III giảm về 22.580 đồng và E5 RON 92 là 21.780 đồng. Giá xăng trong nước có kỳ giảm lần thứ tám trong 2,5 tháng qua, về mức thấp nhất từ đầu năm.

Trong khi đó, dầu diesel giảm 1.650 đồng, về mức 22.530 đồng; dầu hỏa hạ 1.970 đồng, còn 22.440 đồng/lít. Dầu madut có kỳ giảm thứ ba liên tiếp, về mức 14.650 đồng/kg (tương đương hạ 380 đồng).

Việc giá xăng, dầu giảm liên tiếp trong các kỳ điều chỉnh vừa qua cùng với việc chiết khấu kéo dài bằng 0 đồng khiến các doanh nghiệp, đại lý bán lẻ xăng, dầu cho rằng, không thể bù đắp chi phí, càng bán càng lỗ, nên đề nghị các đầu mối chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Sinh, Giám đốc Công ty TNHH MTV xăng, dầu Chiến Thắng, đơn vị sở hữu 5 cửa hàng bán lẻ và 10 đại lý trực thuộc tại Yên Bái cho biết, cách đây sáu năm, mức chiết khấu khoảng 600 đồng/lít, doanh nghiệp mới đủ chi phí vận hành.

Tuy nhiên, nhiều tuần qua, doanh nghiệp của bà nhập xăng, dầu từ kho Đức Giang (Hà Nội) với chiết khấu bằng 0 đồng/lít, có thời điểm 20 đồng/lít, 70 đồng/lít. Sau đó, vận chuyển từ kho Đức Giang đến TP Yên Bái khoảng 450 đồng/lít. Chưa kể, các đại lý của doanh nghiệp bà Sinh lại cách TP Yên Bái khoảng 100-120km, đường sá vùng núi vận chuyển khó khăn.

“Chi phí vận chuyển xăng, dầu từ kho Đức Giang đến các đại lý khoảng 700 đồng/lít. Mức chiết khấu doanh nghiệp tính toán phải khoảng 1.200-1.300 đồng/lít mới đủ để bù trừ chi phí cho doanh nghiệp”, bà Sinh nói; đồng thời cho biết, từ tháng 8 đến nay, tình trạng khan hiếm, đứt hàng xảy ra liên tục, không có hàng để cấp. Thời gian trước, doanh nghiệp đầu mối cung cấp xăng, dầu cho công ty theo sản lượng bình quân của ba tháng trước đó, song hiện nay khi nào có hàng mới cấp.

Thời điểm cấp hàng nhiều là khoảng 27m3 xăng, dầu/ngày, trong khi nhu cầu thực tế của năm cửa hàng và 10 đại lý của công ty gấp khoảng 2,5 lần con số đó. Điều này dẫn tới tình trạng khi doanh nghiệp nhập xăng, dầu về không biết phân chia sản lượng thế nào cho các cửa hàng, đại lý trong hệ thống.

“Nhiều thời điểm hàng hóa nhập vào khó khăn, cơ quan quản lý thị trường đến thì yêu cầu không được đóng cửa. Bà đề nghị các cơ quan tạo điều kiện cho doanh nghiệp đủ chi phí, không yêu cầu lấy lãi, chỉ cần trả đủ chi phí cho người lao động”, bà Sinh cho biết.

Bà Nguyễn Thị Bích Hường, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thương mại dịch vụ và Xây lắp dầu khí kiến nghị “liên Bộ Công thương - Tài chính cần bảo đảm đủ các chi phí lưu thông của doanh nghiệp khi điều hành, tránh việc hạ giá nhưng tăng lỗ cho doanh nghiệp”.

Theo bà, các doanh nghiệp khổ sở vì “giá xăng cứ hạ, chiết khấu vẫn bằng 0 đồng”. Bà Hường mong rằng các đầu mối, phân phối cần có sự chia sẻ với các doanh nghiệp bán lẻ. Nếu cứ để bằng 0 đồng, bà gọi đó là bất bình đẳng với các doanh nghiệp, đại lý xăng, dầu.

Các doanh nghiệp bán lẻ ở cuối chuỗi. Do vậy, theo bà Hường, không quyết định được vấn đề lợi nhuận, họ đang chịu thiệt hại nhất. Bà cũng kiến nghị không nên lùi thời gian điều chỉnh giá như thời gian qua.

Ông Nguyễn Đức Hạnh, Chủ tịch HĐQT Công ty Dầu khí Sơn Hải (thương nhân phân phối xăng, dầu từ năm 2011) cho rằng, bức xúc nhất hiện nay của các doanh nghiệp chính là chiết khấu hoa hồng từ tháng 7 đến nay rất thấp, có những lúc bằng 0 đồng, có lúc chỉ 50 đồng/lít.

Chiết khấu thấp khiến doanh nghiệp không đủ vốn để kinh doanh, “lỗ chồng lỗ” trong khi doanh nghiệp chịu đủ mọi loại chi phí từ lương, thuê nhân sự, vận chuyển, phí bảo hiểm, công đoàn.

Theo ông Hạnh, tổng chi phí cho mỗi lít xăng từ đầu nguồn đến khâu bán lẻ là từ 1.250 - 1.300 đồng/lít, còn chi phí cho dầu là 1.130 - 1.250 đồng/lít. Ông đề nghị Nhà nước cần có quy định yêu cầu các đầu mối nhập khẩu chiết khấu cho các đại lý mức hoa hồng thấp nhất để bảo đảm đủ chi phí trong kinh doanh. Đồng thời, Bộ Tài chính sớm cập nhật, tính đúng, đủ chi phí kinh doanh thực tế của doanh nghiệp đầu mối vào cơ cấu giá cơ sở xăng, dầu.

Điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn phát sinh

Trước ý kiến của doanh nghiệp, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng, dầu Việt Nam cho biết, diễn biến thị trường xăng, dầu năm nay có tính “dị biệt” so các năm trước. Với những tác động từ diễn biến thị trường thế giới, ông Bảo cho rằng, bản thân các doanh nghiệp rất lúng túng. Ông cũng nói không có hiện tượng găm hàng bởi thị trường vốn rất khó đoán định.

Về bức xúc của đại lý, thương nhân phân phối về chiết khấu, ông Bảo cho hay, đây là hoạt động tương tác giữa các doanh nghiệp với nhau, song vẫn còn nặng tính chất nguyên tắc và không có quy định cụ thể về chiết khấu.

Liên quan vấn đề này, ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Vụ trưởng Thị trường trong nước (Bộ Công thương) thông tin, Việt Nam đã sản xuất được 70-75% xăng, dầu, nhập khẩu trên dưới 20% để bảo đảm đáp ứng nhu cầu hơn 23 triệu m3 xăng, dầu mỗi năm. Thời gian qua, không chỉ Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới cũng gặp khó khăn, đặc biệt trong công tác bảo đảm nguồn cung xăng, dầu.

“Về vấn đề điều hành, chiết khấu xăng, dầu, chúng tôi là đơn vị tham mưu chính sách. Bản chất cuối cùng của chính sách là thực tiễn, thực tiễn doanh nghiệp đối mặt nhiều khó khăn, chúng tôi sẽ tiếp thu, tham mưu điều chỉnh làm sao cho phù hợp với thực tiễn phát sinh”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Ở khía cạnh chu kỳ điều hành giá xăng, dầu, lãnh đạo Vụ Thị trường trong nước cho biết: quan điểm tham mưu của Bộ Công thương ở góc độ điều hành là phải có sự hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu, doanh nghiệp tiêu dùng mặt hàng xăng, dầu và người dân.

Thừa nhận chính sách khi thực thi, ở đâu đó cũng còn các yếu tố chưa tiếp cận hết, đại diện Bộ Công thương khẳng định sẽ tiếp thu ý kiến, tiếp tục tham mưu, điều chỉnh để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.