Dấu mốc mới của điện ảnh

Diện mạo mới Lần đầu tiên trong lịch sử các lần tổ chức LHP, số phim gửi tới tham dự khá phong phú, tạo điều kiện cho Ban tổ chức có quyền tuyển chọn phim đạt chất lượng, tiêu chí của LHP để đưa vào hạng mục phim dự thi. Những phim nặng tính giải trí mà nhẹ tính nghệ thuật được đưa vào trình chiếu trong Chương trình toàn cảnh. Dư luận “thở phào” khi mà danh mục các phim dự thi có chất lượng đồng đều, không lọt lưới phim “nhảm”, “thảm họa”.

Sự xuất hiện đầy tự tin của các sản phẩm điện ảnh đóng mác tư nhân tại LHP lần này cũng có thể xem là điểm mới đáng kể, khi lần đầu tiên, dòng phim tư nhân được giới thiệu trang trọng trong lễ khai mạc, và được ghi nhận như một trong những “người giữ lửa” cho điện ảnh nước nhà. Con số 10 trong số 20 phim tư nhân có mặt trong danh sách phim truyện điện ảnh được chọn dự thi, ngang ngửa với số phim của các hãng phim nhà nước cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của dòng phim này, hướng tới những sản phẩm thị trường có chất lượng nghệ thuật. Xu thế này, cùng với sự chọn lọc ngày càng khắt khe hơn của công chúng Việt, đang tạo nên sức ép với cách làm phim chỉ đặt nặng tiêu chí giải trí và doanh thu từng một thời làm mưa làm gió.

Dòng phim do Nhà nước đặt hàng thật sự có nhiều khởi sắc. Dù là phim về đề tài chính luận, lãnh tụ, hậu chiến hay phim tâm lý xã hội giàu tính nghệ thuật đều nhận phản hồi tốt từ công chúng. Ở dòng phim này, lần đầu tiên, Cục Điện ảnh đã áp dụng hình thức đặt hàng đạo diễn và hãng phim tư nhân sản xuất theo kịch bản được lựa chọn, và cách làm này đang mang lại niềm hy vọng mở hướng hiệu quả cho những sản phẩm điện ảnh chất lượng cao trong tương lai. Một thế hệ trẻ

Cùng với cơ chế và sự định hướng đúng đắn từ các nhà sản xuất (cả Nhà nước và tư nhân), làm nên diện mạo đầy ấn tượng của điện ảnh Việt ở thời điểm này chính là thành quả lao động, sáng tạo của những tên tuổi nghệ sĩ trẻ đầy tự tin, tài năng và tâm huyết.

Đã có thể gọi tên một thế hệ nghệ sĩ trẻ đủ sức gánh vác, đáp ứng những đòi hỏi của nghệ thuật trong giai đoạn mới, đó là Victor Vũ (đạo diễn phim Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh), Nguyễn Hoàng Điệp (Đạo diễn phim Đập cánh giữa không trung), Đặng Thái Huyền (Đạo diễn phim Người trở về), Nguyễn Thu Dung (tác giả kịch bản phim Người trở về), Hồ Hải Quỳnh (tác giả kịch bản phim Cuộc đời của Yến…)… Sẽ không thể có những sắc diện mới này, nếu những người chịu trách nhiệm cầm cân nảy mực ở cả khu vực nhà nước và tư nhân thiếu đi sự tin tưởng, mạnh dạn giao phó trách nhiệm nặng nề để những người trẻ có cơ hội khẳng định mình. Sự xuất hiện của họ, bên cạnh một thế hệ nghệ sĩ gạo cội vẫn đang hăng say sáng tạo như Nguyễn Thanh Vân, Vương Đức, Đào Bá Sơn, Phạm Nhuệ Giang… tạo nên bức tranh đa sắc, nhiều tầng lớp và giàu nội lực hơn cho điện ảnh Việt.

Từng tạo sóng dư luận với những băn khoăn về tình trạng hài nhảm, nhạt của nhiều sản phẩm điện ảnh tư nhân (Kungfu Phở, Bộ ba rắc rối…), hay tính hiệu quả của đồng vốn nhà nước bỏ ra cho các phim về đề tài chính luận (quanh câu chuyện được gợi lên bởi nhiều lý do khác nữa của phim Sống cùng lịch sử), có cảm giác như điện ảnh Việt vẫn đang luẩn quẩn trong những mâu thuẫn đã kéo lùi sự phát triển của ngành nghệ thuật này từ nhiều năm nay. Vậy nhưng, chỉ khi cùng hội tụ trong một hoạt động nghề nghiệp có sức hút lớn như LHP, diện mạo đầy đủ của điện ảnh Việt giai đoạn hiện nay mới được nhìn nhận một cách đầy đủ và chính xác. Với những gì đang có, điện ảnh Việt có thể coi là đã đặt mình vào đường ray phát triển, với hai hướng đi chủ đạo: dòng phim chủ lưu do Nhà nước đặt hàng hướng đến các đề tài chính luận có tính nghệ thuật cao; và dòng phim tư nhân phát triển mạnh mẽ theo hướng nâng cao chất lượng nghệ thuật các sản phẩm thị trường của mình.

Tựa phim nào sẽ được xướng tên trong tối 5-12 tới đây tại sân khấu Nhà hát Hòa Bình sẽ mang tải thông điệp định hướng tiêu chí phát triển cho các sản phẩm điện ảnh Việt trong giai đoạn tới. Ban giám khảo LHP lần thứ 19 này có đầy đủ lý do để bảo vệ cho sự lựa chọn của mình, bởi những ứng cử viên sáng giá cho Bông sen vàng năm nay đều hội đủ tiêu chí về nội dung và chất lượng nghệ thuật. Ở chiều hướng ngược lại, sự vinh danh nào cũng sẽ để lại nhiều tiếc nuối cho những cái tên khác.