“Chiến đấu đến cùng!”
Hơn hai tháng qua, mỗi ngày, BV Bệnh nhiệt đới T.Ư lọc máu liên tục cho khoảng 15 bệnh nhân, gần 10 ca chạy ECMO và hơn chục ca thở máy. Hiện, ICU của BV đã tiếp nhận 67 ca bệnh nguy kịch, quá tải so số giường bệnh cho phép là 50. Bệnh nhân nằm tràn từ khu 1 sang khu 2, chung quanh là các loại máy “khủng”, hoạt động hết công suất. Cùng thời gian này năm ngoái, ICU chỉ có tối đa sáu bệnh nhân, trong đó có một ca ECMO.
So các đợt dịch vào năm 2020, cường độ công việc của các y, bác sĩ tại ICU đã tăng lên hàng chục lần. Sự quá tải ấy từng khiến các y, bác sĩ không khỏi cầm lòng khi chứng kiến một nam điều dưỡng, vào một ngày làm việc đến kiệt sức, phải chứng kiến thêm bệnh nhân qua đời, đã chạy xuống sân, gào to như để xả stress: “50 bệnh nhân! 50 bệnh nhân! Chiến đấu đến cùng! Chiến đấu đến cùng!”. Anh luôn tình nguyện khâm liệm cho những bệnh nhân Covid xấu số, không có người thân lúc lâm trung. “Trời ơi! Tôi nhìn thấy đồng nghiệp mà mắt nhòe đi, tôi muốn ôm anh ấy để khóc thật to! Chưa bao giờ chúng tôi làm việc nhiều đến thế! Chúng tôi đang cố gắng đây! Nỗ lực từng ngày, từng giờ, thậm chí từng phút để kéo bệnh nhân thoát khỏi cửa tử”, điều dưỡng trưởng ICU Nguyễn Thị Thường nói trong nước mắt.
Tại ICU, các y, bác sĩ trân quý từng phút để cứu sống bệnh nhân. “Không phải cứ bệnh nhân được chạy ECMO, đặt máy thở là được cứu sống. Mắc SARS-CoV-2 là một căn bệnh rất nặng, gây rối loạn nhiều chức năng cơ thể. Khi bệnh nhân được chỉ định đặt ECMO có nghĩa là đã phải nhờ máy móc tạo ô-xy và lọc máu hộ cơ thể. Tuy nhiên, để lắp đặt và vận hành nó lại rất kỳ công. Mỗi máy ECMO đưa máu ra khỏi cơ thể để lọc với lưu lượng đến 3 lít/phút. Trong khi tổng lượng máu trong cơ thể là 4,5 - 5 lít. Chỉ sơ sẩy trong giám sát, bệnh nhân tử vong ngay. Hay khâu cấp cứu bệnh nhân cũng vậy, có trường hợp bệnh nhân đang thở ô-xy, nhưng bất ngờ, họ lên cơn suy hô hấp cấp, lượng ô-xy thiếu hụt trong khi lại thừa carbon. Nếu không phát hiện kịp thời, lượng các-bon bị dồn ứ khiến bệnh nhân ngừng tim ngay. Tất cả các tình huống bất ngờ chỉ diễn tiến trong giây phút và các thầy thuốc không có cách nào khác là phải theo sát sao, liên tục diễn biến người bệnh dù là nhỏ nhất để kịp thời phát hiện và xử trí”, Ths, bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó Trưởng khoa ICU BV Bệnh nhiệt đới T.Ư cho biết.
Trong những ngày chống dịch căng thẳng, để rút ngắn thời gian hồi sức tích cực cho bệnh nhân, nhóm hai bác sĩ, hai điều dưỡng của khoa ICU đã chủ động thực hiện nội soi phế quản cho hai bệnh nhân Covid-19 nguy kịch, trong đó có một bệnh nhân ECMO. Đây là kỹ thuật điều trị Covid-19 từng được thực hiện tại khoa Chẩn đoán hình ảnh của BV thời gian trước. Nay, khoa ICU có thể tự thực hiện mà không cần chuyển bệnh nhân ra khỏi cơ sở. Kỹ thuật này giúp hút đờm dãi ứ đọng trong phế quản của bệnh nhân viêm phổi nặng, chạy ECMO, giải phóng phế quản tránh viêm nhiễm và giúp phổi thông khí. “Niềm vui đã lộ rõ trên khuôn mặt bác sĩ khi anh ấy nhìn thấy rõ hình ảnh từng nhánh phế quản, phế nang của bệnh nhân, nơi nCoV đang tập trung như bãi chiến trường. Không ít “chú nCoV” hôm nay sẽ phải khóc ròng vì bị cuốn theo dòng hút của máy nội soi”, điều dưỡng Thường hóm hỉnh nói.
Nhiều gia đình được đoàn tụ
Đầu tháng 7, ICU liên tiếp thông báo tin vui: Ngày 4/7, ba ca bệnh nặng đã chia tay máy móc, tạm biệt ICU để trở về các khoa, phòng điều trị thông thường. Trước đó, chiều 2/7, hai bệnh nhân mắc Covid-19 nguy kịch, từng điều trị tại ICU cũng được xuất viện. Một niềm vui đặc biệt, đó là đúng Ngày Gia đình Việt Nam (28/6) lần đầu tiên, một bệnh nhân nặng từng được các bác sĩ tiên lượng 70% tử vong phải chạy ECMO tại ICU đã khỏi bệnh và được ra viện.
“Anh ấy giơ tay thật cao để chào các khoa phòng, các y, bác sĩ đang đứng đằng sau ô cửa kính. Sau 40 ngày hồi sức tích cực, trải qua 12 ngày ECMO, 18 ngày thở máy, 15 ngày thở ô-xy, bệnh nhân đã hồi phục hoàn toàn với thể trạng tốt, xét nghiệm SARS-CoV-2 âm tính ba lần liên tiếp. Qua lớp bảo hộ, lộ rõ ánh mắt anh sáng ngời. Đó là niềm vui khó thể tả nổi của một người đã được hồi sinh”, điều dưỡng Thường kể.
Nói về ca bệnh đặc biệt này, TS, bác sĩ Vũ Đình Phú, Trưởng khoa ICU nhớ lại, bệnh nhân N.H.G (47 tuổi) ở xã Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh từ tuyến dưới chuyển vào ICU ngày 18/5 trong tình trạng nguy kịch. Các bác sĩ tại khoa quyết định phải thực hiện cấp cứu kỹ thuật ECMO mới có thể cứu sống người bệnh. Đây là kỹ thuật giúp thay thế chức năng tim phổi, đưa ô-xy trực tiếp vào máu để giúp duy trì sự sống. Sau 90 phút hết sức khẩn trương, kỹ thuật chính xác, phối hợp các biện pháp hồi sức, hệ thống ECMO đã được thực hiện thành công, giúp bệnh nhân tạm thời thoát khỏi tình trạng nguy kịch. Đến 30/5, sau 12 ngày điều trị hồi sức tích cực với hệ thống ECMO, thở máy và sáu lần lọc máu, chức năng phổi và toàn trạng bệnh nhân dần hồi phục, bệnh nhân được chỉ định cai ECMO.
Khi đã hoàn toàn tỉnh táo và được cai thở máy thành công, thì bất ngờ chiều 7/6 bệnh nhân đột ngột suy hô hấp. Các bác sĩ cấp cứu đặt lại nội khí quản thở máy. Bệnh nhân đã bị nhồi máu phổi, một biến chứng nguy hiểm có thể gặp sau cai ECMO. Sau khi hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa tim mạch, chuyên gia về nhồi máu phổi, các bác sĩ tại ICU đã tiến hành ngay điều trị huyết khối động mạch phổi cho người bệnh. Huyết khối động mạch phổi là biến cố nguy hiểm, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 70%. May mắn sau hai ngày điều trị tích cực, tình trạng suy hô hấp hồi phục, bệnh nhân bỏ được thở máy, tự vận động được ngày một khá hơn.
Chia sẻ trong ngày ra viện, bệnh nhân N.H.G cho biết: “Tôi rất vui và xúc động. Tôi không biết nói gì hơn là gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo BV Bệnh nhiệt đới T.Ư cùng các y, bác sĩ Khoa ICU đã giúp tôi sống lại lần hai”.
TS Vũ Đình Phú nhận định: “Đợt dịch lần thứ tư này, có nhiều ca nặng và nguy kịch là bệnh nhân trẻ tuổi và không có bệnh lý nền. Việc điều trị, chăm sóc cho bệnh nhân cần linh hoạt, đòi hỏi các y, bác sĩ không chỉ giỏi chuyên môn mà phải có tinh thần trách nhiệm tuyệt đối. Với số bệnh nhân được chữa khỏi bệnh, không có một đáp án chung mà chúng tôi thực hiện việc điều trị luôn ứng biến kịp thời tình trạng người bệnh, tổng hợp các phác đồ: hồi sức tích cực, theo dõi sát sao, chăm sóc toàn diện, miễn dịch thụ động, bổ trợ nâng cao thể trạng”.
Mới đây, sản phụ L.T.K (33 tuổi) ở Nậm Pồ, Điện Biên cũng đã được xuất viện về chăm sóc con nhỏ trong niềm hạnh phúc vỡ òa của các thầy thuốc và gia đình. Bệnh nhân đã từng hiếm muộn, nỗ lực suốt 11 năm qua mới có thể mang thai, nhưng không may lại bị mắc Covid-19. Các bác sĩ tại ICU nhận định, đây là ca bệnh nguy kịch đòi hỏi yêu cầu chuyên môn rất cao, phối hợp chặt chẽ của nhiều bác sĩ chuyên khoa Hồi sức cấp cứu, Sản khoa, Ngoại khoa và lực lượng thầy thuốc. Với thể trạng sản phụ suy hô hấp nặng, các bác sĩ đã mổ cấp cứu thai nhi. Cháu bé 35 tuần tuổi nặng 2,6 kg chào đời khỏe mạnh và được chăm sóc theo dõi tại khoa Nhi. Còn mẹ cháu bé, sau 21 ngày thở máy liên tục, chín lần lọc máu, kết hợp các biện pháp điều trị và chăm sóc tích cực chuyên sâu, đã phục hồi ngoạn mục…
Kể từ đại dịch Covid-19 đến nay, đã có 1.146 bệnh nhân được điều trị tại BV Bệnh nhiệt đới T.Ư, trong đó, có 924 ca khỏi bệnh. Hiện vẫn còn 192 bệnh nhân đang điều trị tại các khoa, phòng của BV. Riêng “điểm lửa” ICU, trong đợt dịch thứ tư có 67 ca bệnh nặng, nguy kịch và 27 ca đã xuất viện. Các chiến sĩ áo trắng đã qua bao nhiêu ngày dài, đêm thâu túc trực bên cạnh người bệnh, chữa trị, chăm sóc để giúp bệnh nhân đoàn tụ với gia đình. Trong khi chính họ lại chưa có một giây phút nào để về với người thân, dù chỉ là ôm con thơ vào lòng, nấu bát cơm cho mẹ già hay cầm tay vợ… Chưa nói đến chuyện hẹn hò của các thầy thuốc trẻ…
Với những hy sinh thầm lặng để cứu chữa bệnh nhân Covid-19, mới đây, 12 y, bác sĩ tại BV Bệnh nhiệt đới T.Ư đã được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen danh hiệu Thầy thuốc tiêu biểu, xuất sắc trong phòng, chống dịch Covid-19. Riêng đơn vị ICU, đã có ba bác sĩ và ba điều dưỡng vinh dự nhận danh hiệu này.
