Tuy nhiên, Bộ cũng có cách giải thích, rằng đừng lo trong chương trình phổ thông sẽ thiếu đi các tác phẩm văn học nổi tiếng, mang tính nhân văn và hơi thở cuộc sống, vì tất cả các văn bản còn lại, sẽ được đưa vào phụ lục để các tác giả sách giáo khoa và giáo viên tham khảo, giúp hình dung ra đề tài, thể loại, độ hấp dẫn, độ khó, góp phần chủ động chọn lựa cho phù hợp tâm lý, lứa tuổi để dạy học sinh. Việc lựa chọn văn bản cho sách giáo khoa sẽ giúp học sinh bộc lộ năng lực đọc với nhiều ngữ liệu đa dạng khác nhau, giáo viên hướng dẫn trên lớp còn học sinh tự mở rộng việc đọc, việc học đến suốt đời.
Nghe có vẻ hay, nhưng ngẫm một chút thì đúng là toát mồ hôi. Danh mục các tác phẩm tự chọn, nếu với mục đích trên, chắc sẽ dài lắm lắm! Mà giáo viên, có phải ai cũng được đào tạo bài bản về tâm lý giáo dục và chuyên môn ngữ văn đâu. Chưa nói đến việc trong kỷ nguyên nhiễu loạn thông tin, mỗi người có quan niệm, nhận thức có thể không giống nhau, nên việc học văn với học sinh phổ thông như vậy có vẻ như may rủi, thầy chọn sao trò biết vậy. Lý thuyết về việc dạy có thay đổi, nhưng cơ bản thầy vẫn là thầy cũ, thì việc thay đổi sẽ ra sao không khó đoán.
Cuối cùng, rắc rối không thể không trông thấy chính là ở khâu thi cử. Chỉ có sáu tác phẩm bắt buộc học trên lớp, việc ra đề sẽ rất hạn chế. Nếu chỉ bám vào sáu tác phẩm đó để ra đề thi, thì có lẽ học sinh… khỏi phải thi, bởi việc khoanh bài “tủ” quá đơn giản. Còn ra đề ở những tác phẩm có trong chương trình, tại các sách phụ lục, thì đúng là mê hồn trận, học bao nhiêu cho đủ?
Bàn đến việc thay đổi môn Văn từ cách dạy, cách học thì mừng quá, nhưng thay đổi mà như trên vừa nói, liệu có được không?
Nghĩ cho cùng, môn Văn quả thật đáng thương!