Tường, trần nhiều chỗ tróc lở. Mỗi tầng lại chở nặng thêm bao nhiêu “chuồng cọp” với khối lượng lớn của sàn bê-tông, khung thép, cửa sắt, vách kính cùng đồ đạc ở trong và đời sống các gia đình mỗi ngày. Những mảng tường, những “mặt tiền” sứt sẹo, bạc màu, lâu ngày không được trát lại, quét vôi, sơn lại - khu nhà ở chung đã cũ kỹ, có khi cũng chẳng buồn sơn quét lại làm gì. Và theo sự tăng lên về nhân khẩu qua các năm, kéo theo việc mua sắm nhiều đồ đạc, thiết bị, thì không gian riêng hay chung đều càng thêm chật chội. Xiêu vẹo, vá víu, ẩm mốc và cả thiếu ánh sáng là thực trạng ở không ít các khu căn hộ cũ này.
Những ý kiến bàn thảo, tranh luận, đưa ra cọ xát ồn ào những năm trước đây dường như đang lắng xuống? Đó là những ý tưởng của các nhà quản lý về xây dựng, kiến trúc; là dự định của thành phố cho việc xử lý hàng nghìn căn hộ cũ, xuống cấp, nguy hiểm; là những cân nhắc về việc tính toán nếu phá dỡ đi xây dựng lại thì làm sao cân đối nguồn vốn, bảo đảm có lãi; là những băn khoăn kéo dài của người dân đang sống tại các khu căn hộ đó, về rất nhiều tình huống: Nếu xây lại, nhà nước, nhân dân, doanh nghiệp cùng làm thì mức độ chi phí thế nào; đừng để người dân tốn kém quá, và chóng được sử dụng các căn hộ mới kiên cố, an toàn; xây lên thành chung cư cao tầng thì các tầng dưới dành khai thác dịch vụ thương mại, quyền và lợi ích của cư dân ở đó sẽ ra sao…
Sau dịch Covid-19 dai dẳng khiến nhiều ý tưởng lớn, kỳ vọng cao và các hoạt động quy mô bị ngưng trệ; sau chặng thời gian thị trường nhà đất, bất động sản giảm sôi động do những tác động từ việc hoàn thiện chính sách cũng như khó khăn chung của kinh tế-xã hội; sau nhiều những biến động xã hội khác và biết bao bận rộn trả lời cho cuộc sống hằng ngày của người dân…, thì nhìn lại, vẫn còn đó, những khối nhà xuống cấp và ngày càng nhợt nhạt, ẩm tối, xiêu vẹo, yếu ớt hơn. Những khối nhà từng được tính tuổi khoảng 40, 50 năm và cao hơn, “trẻ” hơn là khoảng 35, 30 năm…, giờ cũng cộng dần thêm 5 năm, chục năm chống chịu mưa gió, độ ẩm, khói bụi đô thị.
Trong bao nhiêu những giấc mơ lớn của Thủ đô, vấn đề quy hoạch và tầm nhìn cho đời sống cư dân tại các khu căn hộ cũ phải chăng cần được soi, xét, tính đến kỹ càng, cụ thể và ráo riết hơn nhiều nữa. Nguy cơ mất an toàn ở đó không phải bây giờ mới hiện hữu mà đã được bàn, được chờ đợi và lo lắng nhiều năm qua rồi. Xây dựng một không gian mới an toàn, sạch đẹp, thuận tiện hơn cho rất đông cư dân tại các khu căn hộ cũ trên cơ sở đối thoại tích cực, cân đối hài hòa về quyền lợi các bên và đồng thuận về không gian cư trú cùng với tiến độ thi công, đó là đại dự án cho sự ổn định cuộc sống và lòng người, cần sớm được hiện thực hóa.