Bài học lịch sử sinh động cho giới trẻ

“Đối với những người trẻ bây giờ lịch sử tưởng rất xa xôi, nhưng có hiện vật, có hình ảnh làm bằng chứng thì lại sống động vô cùng”, đó cũng là ý nghĩa mà Triển lãm “Hội nghị Paris - Đường đến hòa bình” muốn mang lại cho công chúng.

Thứ Năm, ngày 19/07/2018 - 18:27

Ông Chu Chí Thành chia sẻ về bức ảnh lịch sử.

Bức ảnh thay nghìn lời nói

Có mặt tại lễ khai mạc triển lãm, nghệ sĩ nhiếp ảnh Chu Chí Thành, nguyên là phóng viên ảnh của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) hết sức bồi hồi khi thấy những bức ảnh do ông chụp trước và trong thời gian diễn ra hội nghị Paris đang được trưng bày.

“Tôi đến để nhớ lại những ngày mà mình đã sống và làm việc, nhớ lại giai đoạn lịch sử hào hùng và quý giá, đồng thời xem lại về phía Mỹ có đánh giá đúng đắn về Hiệp định Paris hay không. Qua đó tôi thấy rằng những hiện vật, tài liệu đã nói lên sự thật lịch sử rất khách quan và có sức thuyết phục mọi người, cả với thế hệ già và trẻ. Đối với những người trẻ bây giờ lịch sử tưởng rất xa xôi, nhưng có hiện vật, có hình ảnh làm bằng chứng thì lại sống động vô cùng”, ông Thành chia sẻ.

Nói về thành công của hội nghị Paris đã nhiều, song những người trẻ ngày nay khó có thể hình dung nổi ý nghĩa to lớn của sự kiện ấy nếu thiếu những bằng chứng chân thực. Một bức ảnh của ông Thành trưng bày tại triển lãm ghi lại khoảnh khắc đoàn tụ của cặp vợ chồng phi công Mỹ trong lễ trao trả tù binh tháng 9-1972 tại Hà Nội, sự kiện nhằm mở đường cho quyết định ký kết Hiệp định Paris về sau này. Bức ảnh chụp tại “phố nhà binh” Lý Nam Đế cũng đã thay lời các nhân chứng nói về một phần của “con đường đến hòa bình”. Ông nhận thấy vai trò của các nhà nhiếp ảnh chính là người thư ký của lịch sử, lặng lẽ ghi lại những thời khắc quan trọng của đất nước.

Kết quả của hợp tác quốc tế

Triển lãm “Hội nghị Paris - Đường đến hòa bình” do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phối hợp Lưu trữ Quốc gia Mỹ tổ chức nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày Hiệp định Paris được ký kết (1973-2018). Giám đốc Lưu trữ Quốc gia Mỹ, ông David Ferrerio đánh giá cao sự hợp tác này, dù đây mới là lần đầu tiên hai cơ quan lưu trữ Việt Nam và Mỹ tổ chức chung một sự kiện. Ông coi đây là thử thách cũng là bước đầu trong quan hệ hợp tác và hy vọng trong tương lai sẽ có nhiều cơ hội làm việc với phía Việt Nam hơn nữa. “Chúng tôi đang tìm xem mỗi cơ quan lưu trữ có những tài liệu gì, hiện có những đại diện của Lưu trữ Quốc gia Mỹ làm việc tại cơ quan lưu trữ Việt Nam và cán bộ Việt Nam đang làm việc tại cơ quan lưu trữ ở Mỹ, qua đó tìm hiểu xem có thể tiếp tục chia sẻ và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ như thế nào”, ông Ferrerio cho biết.

Một số tài liệu phía Mỹ công bố tại triển lãm là tài liệu được giải mật lần đầu với công chúng. Ông David Ferrerio cho rằng, các tài liệu và hiện vật lưu trữ có giá trị giáo dục rất tốt, nhất là tác động tới giới trẻ. Những câu chuyện được chia sẻ đằng sau các hiện vật, hình ảnh, tài liệu có thể tác động sâu sắc đến những người không trực tiếp chứng kiến chiến tranh.

“Hội nghị Paris - Đường đến hòa bình” diễn ra từ ngày 12 đến 20-7, tại Bảo tàng Hà Nội, trưng bày gần 120 tài liệu, hiện vật, hình ảnh về quá trình, diễn biến và kết quả của Hội nghị Paris và việc thực thi Hiệp định, những tác động tới cuộc đấu tranh giành độc lập, hòa bình của Việt Nam. Một số văn bản đáng chú ý như Công hàm của Chính phủ Mỹ chuyển cho Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chấp nhận đề nghị về việc các cuộc nói chuyện chính thức sẽ bắt đầu tại Paris vào ngày 10-5-1968; Thư của Tổng thống Mỹ Richard Nixon gửi cho Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu tháng 5-1972… Cục trưởng Văn thư và Lưu trữ nhà nước Nguyễn Thanh Tùng đánh giá những tài liệu lưu trữ nước ngoài đã góp phần làm rõ lịch sử khách quan, là sự khẳng định tính chính xác, toàn diện và đầy đủ ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Paris 1973.

Nhiều người tiếc rằng triển lãm diễn ra trong ít ngày và mới chỉ diễn ra ở Thủ đô. Ông Nguyễn Đình Quốc đến từ Phú Xuyên, Hà Nội bày tỏ mong muốn cơ quan tổ chức đưa những cuộc triển lãm như thế này đến với các vùng, miền xa hơn để công chúng cả nước có dịp tìm hiểu lịch sử tự hào của ngoại giao và kháng chiến Việt Nam qua những hiện vật sinh động.

TÂM THANH