“Ánh sao thành đồng”, lính thời bình!

“Ánh sao thành đồng” là chủ đề chương trình nghệ thuật Đoàn văn công Quân khu 7 tham gia hội diễn chuyên nghiệp về đề tài quốc phòng toàn dân năm 2023.
Tái hiện cuộc chiến chống dịch Covid-19.
Tái hiện cuộc chiến chống dịch Covid-19.

Nghiêng về nghệ thuật

Ấn tượng đầu tiên đến từ chính chủ đề. Việc dùng “Ánh sao thành đồng” thay vì những cái tên đại loại như Miền Đông anh dũng, Quân khu 7 anh hùng… cho thấy đoàn đã mạnh dạn thoát ra những “khẩu hiệu” vốn có sức mạnh vô hình gắn liền với yếu tố quân đội. Những cái tên theo kiểu quen quen đó không sai, nhưng vô hình trung nó lại làm giảm tính hình tượng trong nghệ thuật, để thiên về tả thực và mang yếu tố quần chúng, phong trào.

Chương trình có bản sắc khi khai thác âm hưởng của nhạc nhẹ đương đại, có khai thác chất liệu âm nhạc cổ truyền trong khu vực. Sự xuất hiện sáng tạo trong tác phẩm song tấu giữa hai cây đàn guitar điện, hay sự xuất hiện bất ngờ giữa cây đàn kìm dân tộc đối thoại với đàn violon phương Tây, chứ không phải đàn cò, trong một bản nhạc mang chất nhạc tài tử… là những điểm nhấn tạo sự kết nối giữa hiện đại và truyền thống. Thay vì bật beat nhạc có sẵn, những tiết mục múa được ban nhạc chơi trực tiếp cũng đã tạo chất xúc tác cho nghệ sĩ thăng hoa, tạo ấn tượng mạnh cho những bạn nghề ngồi ở vị trí khán giả.

Chương trình có kết cấu chặt, gồm 12 tác phẩm âm nhạc và múa được chia ba phần. Chỉ cái tên “Đất thép nở hoa” của phần 1, đã thấy sự khốc liệt cũng như nét đẹp luôn hiện hữu. Và dù trong thời bình, dù có phá cách thì với người chiến sĩ, bao giờ lịch sử cũng được đặt lên hàng đầu. Ôn lại lịch sử đất nước, lịch sử vùng đất là điều không thể thiếu. Sau đó, phần 2 với chủ đề “Chiến sĩ” nhẹ nhàng, các tiết mục “Lính hát” (tốp ca nam), “Tôi yêu đời chiến sĩ” (đơn nam), “Tình yêu chiến sĩ” (tốp nữ), “Mơ đời chiến sĩ” (tốp múa)… toát lên sự trẻ trung, yêu đời của người chiến sĩ trẻ.

Phần 3 mang tên “Thành đồng” chính là sự tái hiện hình ảnh người chiến sĩ hôm nay, sẵn sàng bước vào mọi cuộc chiến gian nan.

Đáng nói toàn bộ “Ánh sao thành đồng” không khai thác yếu tố bi làm nét chủ đạo, không xuất hiện mô-típ tả thực về người chiến sĩ hy sinh trên sân khấu nhưng vẫn toát lên vẻ anh hùng, tinh thần tự hào và chạm vào cảm xúc của người xem.

Lính thời bình anh dũng

Ấn tượng tiếp theo, thông qua “Ánh sao thành đồng” người xem nhìn thấy bức tranh của người lính thời bình. Ai cũng biết người lính sẽ phát huy ưu thế tuyệt đối trong chiến tranh. Lịch sử đã chứng minh người lính trong chiến tranh sẵn sàng hy sinh xương máu “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Nhưng ở thời bình này, người lính như thế nào? Người lính có vai trò quan trọng không? Có gặp hiểm nguy không? Câu trả lời đương nhiên là có.

Vị trí người lính ở thời bình vẫn rất quan trọng, giữ yên bờ cõi biên cương, góp phần bảo vệ an toàn cho cuộc sống của người dân. Dù hy sinh, mất mát không như thời chiến nhưng sự hiểm nguy, thậm chí hy sinh tính mạng vẫn luôn hiện hữu. Những vấn đề nổi cộm vẫn xuất hiện ở đâu đó khiến công luận và dư luận quan tâm. Đi tìm câu trả lời này trong nghệ thuật, Quân khu 7 đã đề cập đến.

Đó là những ngày toàn quân Quân khu 7 chiến đấu với giặc dịch ở TP Hồ Chí Minh. Có lẽ với mỗi người lính và mọi người dân chứng kiến thời điểm có một không hai ấy, sẽ thấu hiểu sự hiểm nguy khi phải đấu tranh với một kẻ thù vô hình, nó hiện hữu ở đâu đó khắp nơi trong không khí. Người lính giúp dân trong mọi việc, người lính có mặt ở khắp các ngõ xóm trao cho dân từng cân gạo, mớ rau, lạng thịt… Những điều ấy không được tả thực trong “Ánh sao thành đồng”, nhưng với hình tượng người chiến sĩ áo xanh cùng người chiến sĩ áo trắng phối hợp chặt chẽ giúp người dân vượt qua đại nạn, không có sự hy sinh nhưng thấy được sự hiểm nguy, thấy được tinh thần đoàn kết là sức mạnh hiện hữu ở trong tiết mục múa và múa hát...

Tôi hình dung, khi Đoàn văn công Quân khu 2 đề cập đến câu chuyện người dân bị kẻ xấu lôi kéo, xúi giục ở khu vực vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa, Quân khu 5 truyền tải câu chuyện hy hữu được dư luận quan tâm ở Tây Nguyên vừa qua, Quân khu 9 khai thác về hiện tượng nhiều thanh niên bị kẻ xấu lừa qua biên giới với chiêu “việc nhẹ lương cao”…, tất cả đã toát lên một bức tranh tổng thể sinh động gắn liền với thời cuộc, toát lên hình ảnh và vị trí quan trọng của người lính ở thời điểm hiện tại, họ vẫn tỏa sáng lấp lánh trong thời bình.

Chung cuộc với Huy chương vàng toàn đoàn, 4 Huy chương vàng và 3 Huy chương bạc cho tiết mục, thêm ba tiết mục được tặng bằng khen, Đoàn Quân khu 7 nhận được thêm danh hiệu khán giả yêu thích và đoàn trưởng NSƯT Nguyễn Xuân Hùng được nhận bằng khen Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất. Đó là những phần thưởng xứng đáng dành cho “Ánh sao thành đồng”.