Án phạt phá hợp đồng

Những ngày vừa qua, làng thể thao Đông Nam Á xôn xao trước thông tin Liên đoàn Cầu lông Malaysia (BAM) yêu cầu vận động viên (VĐV) muốn rời đội trước hạn phải bồi thường từ 300 đến 500 nghìn RM (khoảng 2-3 tỷ đồng).

Trong kinh tế thể thao, các bên liên quan cần có ý thức và sự chuyên nghiệp trong việc thực hiện hợp đồng để bảo đảm sự công bằng cho cả đôi bên. Ảnh: LÊ MINH
Trong kinh tế thể thao, các bên liên quan cần có ý thức và sự chuyên nghiệp trong việc thực hiện hợp đồng để bảo đảm sự công bằng cho cả đôi bên. Ảnh: LÊ MINH

Nếu không thanh toán, VĐV có nguy cơ bị cấm thi đấu quốc tế lên đến hai năm - một án phạt đủ để chấm dứt sự nghiệp đỉnh cao của bất kỳ tay vợt nào.

Theo ông Tengku Datuk Seri Zafrul Abdul Aziz - Chủ tịch BAM, hợp đồng với VĐV như các thỏa thuận “học bổng doanh nghiệp”, khi nhà đầu tư bỏ vốn, người thụ hưởng có nghĩa vụ cống hiến hoặc đền bù xứng đáng. Câu chuyện của BAM có lẽ sẽ khiến các nhà quản lý thể thao Việt Nam giật mình bởi có nhiều sự tương đồng.

Trong môn bơi lội, việc Nguyễn Thị Ánh Viên chia tay đội tuyển quốc gia sau Olympic Tokyo 2021 đã gây xôn xao, vì cô là "dự án đầu tư" lớn của thể thao Việt Nam với hàng tỷ đồng chi phí đào tạo ở nước ngoài suốt hơn 10 năm. Trước đó, vào năm 2015, kình ngư Nguyễn Diệp Phương Trâm từng phải nhờ đến tòa án để giải phóng hợp đồng khi mức bồi thường phía đơn vị chủ quản đưa ra lên đến gần 1 tỷ đồng. Thời điểm đó đây là số tiền quá lớn, đặc biệt với một VĐV mới 14 tuổi.

Với bóng chuyền, năm 2011, cầu thủ Nguyễn Văn Hạnh từng phải hầu tòa khi bị đội bóng cũ Tràng An Ninh Bình kiện do chuyển nhượng không đúng quy định và sau đó đã phải bồi thường 450 triệu đồng tiền đào tạo. Hay năm 2017, VĐV Lê Quang Khánh xin thanh lý hợp đồng với Long An nhưng bất thành và bị đơn phương cấm thi đấu toàn quốc.

Nhìn vào cách BAM xử lý, ưu điểm nằm ở sự minh bạch và cứng rắn ngay từ đầu. Với cách quản trị hiện đại, việc yêu cầu bồi thường là để thu hồi vốn và tiếp tục tái đầu tư. Họ định giá cụ thể sự tự do, giúp các bên liên quan, đặc biệt là VĐV và gia đình có sự tính toán kỹ lưỡng trước khi đặt bút ký hợp đồng. Trong kinh tế thể thao, các liên đoàn và câu lạc bộ chính là những "nhà đầu tư mạo hiểm" và việc đặt ra mức giá rõ ràng trong mỗi bản hợp đồng là để bảo đảm sự công bằng cho cả đôi bên. Ngược lại, nếu hợp đồng thiếu chặt chẽ, khúc mắc được xử lý theo cách cảm tính, thì khi nảy sinh mâu thuẫn sẽ gây thiệt hại kinh tế, làm mất thời gian, công sức và có thể ảnh hưởng tương lai của những tài năng thể thao.