Cố ý vi phạm ĐTM
Báo Thời Nay số 1018 ngày 17-10-2019 đã có bài viết “Trang trại gà gây khổ cho dân”, phản ánh chất thải phân gà của Công ty Hòa Phát chảy xuống hồ Ngả Hai (xã Đồng Lương, Cẩm Khê, Phú Thọ) khiến một lượng lớn cá chết và gây ô nhiễm môi trường chung quanh.
Làm việc với phóng viên báo Thời Nay, ông Phạm Ngọc Chính, đại diện Công ty Hòa Phát thừa nhận, việc cá chết trên là do trời mưa khiến phân gà từ các hố chứa của công ty chảy xuống hồ Ngả Hai gây chết cá. Nhà máy xử lý phân gà đến nay vẫn chưa đưa vào hoạt động được, nên quanh công ty hiện đang có năm hố chứa phân dung tích khoảng 2.000 m³. Ông Chính cũng thừa nhận việc đào các hố này do công ty tự ý thực hiện từ tháng 10-2018, không báo cáo chính quyền các cấp. Việc này đã bị Công an tỉnh Phú Thọ xử phạt 70 triệu đồng ngày 16-11-2018. Sau sự cố môi trường đầu tháng 10 vừa qua, phía công ty đã thực hiện bồi thường cho khoảng hơn 20 hộ gia đình với số tiền hơn 900 triệu đồng.
Ông Chính cũng cho biết, hiện nay trại gà đang nuôi khoảng 600 nghìn con gà lấy trứng. Nhưng bán trứng thì lỗ mà bán phân thì lãi, mỗi ngày gà thải ra từ 30 - 40 tấn phân, mỗi tháng được từ 400 - 500 tấn. Giá phân gà hiện đang ở mức 1 triệu đồng/tấn, còn từ trứng gà thì công ty đang lỗ khoảng 70 tỷ đồng (?).
Sau khi sự cố môi trường tại hồ Ngả Hai do Công ty Hòa Phát gây ra, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) tỉnh Phú Thọ đã thành lập đoàn kiểm tra thực tế, kết quả phân tích mẫu nước (hai mẫu) tại hồ Ngả Hai so sánh với QCVN 08-MT:2015/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt cho thấy: Thông số COD từ 280 ÷ 295 mg/l vượt từ 9,3 ÷ 9,8 lần; thông số NH4+ từ 5,824 ÷ 6,503 mg/l vượt từ 6,5 ÷ 7,2 lần; thông số NO3- N+ từ 13,439 ÷ 15,942 mg/l vượt từ 1,3 ÷ 1,6 lần; thông số NO2- N+ từ 0,083 ÷ 0,097 mg/l vượt từ 1,66 ÷ 1,94 lần; thông số PO43- từ 1,086 ÷ 1,104 mg/l vượt từ 3,62 ÷ 3,68 lần; thông số BOD5 từ 170 ÷ 180 mg/l vượt từ 11,3 ÷ 12 lần. Kết quả phân tích mẫu nước tại hồ Ngả Hai có nhiều thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường Việt Nam cho phép.
Cần giám sát sau xử phạt
Hành vi tự ý đào các hố chứa phân gà của Công ty Hòa Phát đã vi phạm Báo cáo ĐTM của UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt cho công ty ngày 14-7-2017. Ngày 5-11-2019, UBND tỉnh Phú Thọ đã có Quyết định số 2856 QĐ-XPVPHC xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với Công ty Hòa Phát. Căn cứ theo Nghị định số 155/2016/NĐ-CP ngày 18-11-2016 của Chính phủ quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường, Công ty Hòa Phát bị xử phạt 442,5 triệu đồng, vì thực hiện không đúng một trong các nội dung Báo cáo ĐTM được phê duyệt, và các yêu cầu trong quyết định phê duyệt ĐTM.
Theo Báo cáo ĐTM được phê duyệt của Công ty Hòa Phát, thì phân gà phải được thu gom về khu xử lý để chế biến thành phần hữu cơ. Tuy nhiên, công ty đã chứa phân gà tại các hố chứa trong khuôn viên, không đúng theo quy trình được phê duyệt, hành vi này đã khiến 68,67 kg phân gà chảy ra hồ Ngả Hai gây cá chết hàng loạt.
UBND tỉnh Phú Thọ đã yêu cầu Công ty Hòa Phát phải đình chỉ ngay hành vi vi phạm; tăng cường gia cố bờ bao bảo đảm không để nước, phân từ các hố và hồ sinh học chảy tràn ra ngoài ảnh hưởng đến môi trường khu vực và hồ Ngả Hai; khẩn trương thực hiện các biện pháp cải tạo, phục hồi môi trường khu vực bị ô nhiễm theo quy định. Đồng thời, tỉnh yêu cầu Công ty Hòa Phát phải thực hiện đúng các nội dung trong Báo cáo ĐTM đã được phê duyệt (có phương án xử lý toàn bộ lượng phân lưu chứa trong khuôn viên bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường).
Ông Nguyễn Vĩnh An, Phó Chi cục trưởng Bảo vệ môi trường (BVMT) tỉnh Phú Thọ cho biết, đã yêu cầu phía công ty hút hết phân gà đang chứa tại các hố phân trái quy định, Chi cục BVMT sẽ giám sát, kiểm tra bảo đảm công ty phải thực hiện nghiêm nội dung này. Khối lượng 68,67 kg phân gà tràn vào hồ Ngả Hai là do phía công ty khai báo lượng vỡ bờ tràn ra môi trường. Về nhà máy xử lý phân gà, phía công ty đang xin vận hành thử nghiệm đến hết 12-2019. Ông An cũng khẳng định, phía Công ty Hòa Phát đã được chấp nhận chủ trương đầu tư giai đoạn II nâng công suất lên 1,2 triệu con gà/năm nhưng nếu không xử lý dứt điểm các vấn đề đang tồn đọng của giai đoạn I thì sẽ không được triển khai sang giai đoạn II.
Có thể thấy, để xảy ra sự cố môi trường hồi đầu tháng 10-2019, có một phần lỗi của chính quyền địa phương, đặc biệt là UBND xã Đồng Lương đã không quản lý chặt chẽ quá trình hoạt động chăn nuôi gà, xử lý chất thải của Công ty Hòa Phát dẫn đến xảy ra hậu quả đáng tiếc. Để tránh trường hợp Công ty Hòa Phát có thể tái phạm, các cấp chính quyền Phú Thọ cần giám sát thường xuyên hoạt động của công ty, nhằm bảo đảm đời sống và môi trường cho nhân dân xã Đồng Lương được ổn định.
