Cạn kiệt nguồn thuốc chữa bệnh tay chân miệng
Tại đồng bằng sông Cửu Long, thời gian gần đây số ca mắc bệnh tay chân miệng diễn biến nặng ở trẻ em gia tăng, trong khi nguồn thuốc đặc trị đã cạn kiệt. Tại khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ - nơi tiếp nhận bệnh nhi của cả vùng, trong ngày 24/6 số lượng bệnh nhi bị tay chân miệng nằm viện điều trị lên tới 103 ca, tăng 23 ca so với tuần trước. Bác sĩ Phước Thịnh, trực tại khoa Nhiễm cho biết, gần đây mỗi ngày có từ 20-25 ca mắc mới nhập viện, vì thế, bệnh viện phải kê thêm giường ngoài hành lang để bệnh nhi nằm điều trị, việc phải nằm ghép là khó tránh khỏi.
Đáng lo ngại là số ca nặng nhập viện tại bệnh viện này tăng đột biến. Cụ thể, từ đầu năm đến nay có chín ca độ 3, độ 4; trong đó có 5 ca phải chuyển lên tuyến trên ở TP Hồ Chí Minh, hai ca độ 4 đã tử vong. Trong khi cả năm 2022 chỉ có tám ca tay chân miệng độ 3, không có ca tử vong. Theo thống kê tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, hơn sáu tháng đầu năm nay, số ca tay chân miệng điều trị nội trú lên tới 834 ca. Theo bác sĩ Phước Thịnh, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn thuốc điều trị tay chân miệng Immunoglobulin thanh toán theo Bảo hiểm y tế đã cạn kiệt, do hết thầu và vẫn đang phải chờ làm thủ tục đấu thầu. Bệnh viện phải tìm nguồn thuốc của bên thứ ba để điều trị cho bệnh nhân. Nhiều trường hợp bệnh nhi nặng buộc phải truyền thuốc, bệnh viện phải giải thích cho gia đình bệnh nhi về việc họ phải tốn thêm chi phí để điều trị mà lẽ ra Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán cho họ.
Tương tự, tại An Giang, khoảng một tháng nay, số ca mắc tay chân miệng tăng nhanh với 90 ca mới mỗi tuần, vượt ngưỡng dự báo dịch. Tổng cộng từ đầu năm, tỉnh An Giang đã ghi nhận 600 ca mắc tay chân miệng. Ông Trần Quang Hiền, Giám đốc Sở Y tế An Giang, cho biết: "Hiện nay, cũng như nhiều địa phương khác, An Giang chủ yếu thiếu thuốc hỗ trợ điều trị bệnh tay chân miệng nặng Immunoglobulin, dự kiến đến đầu tháng 7/2023 mới có thuốc. Sở đã yêu cầu các đơn vị y tế rà soát các nguồn lực, củng cố hoạt động điều trị và dự trù thuốc, sinh phẩm xét nghiệm, trang thiết bị, vật tư y tế bảo đảm kịp thời thu dung, điều trị người bệnh tay chân miệng".
Theo Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, đối với dịch bệnh tay chân miệng, từ đầu năm 2023 đến nay, 20 tỉnh, thành phố phía nam có hơn 11.000 ca mắc và bảy ca tử vong. Riêng tại TP Hồ Chí Minh, từ đầu năm đến nay có 3.432 ca mắc tay chân miệng. Theo tìm hiểu của phóng viên, thông thường, một bệnh nhi cân nặng 10kg, nếu mắc tay chân miệng tùy theo mức độ nặng nhẹ của bệnh (từ độ 2b nhóm 2 trở lên) sẽ phải truyền một-hai liều thuốc đặc hiệu như Phenobarbital, Immunoglobulin. Mỗi liều truyền là năm lọ thuốc, với chi phí gần 30 triệu đồng. Trong lúc chờ các địa phương làm thủ tục đấu thầu, gia đình bệnh nhi đang chịu nhiều thiệt thòi khi phải gánh chi phí loại thuốc điều trị trên.
Cần nhanh chóng tháo gỡ
Tháng 3 vừa qua, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 30 nhằm thực hiện các giải pháp bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế. Nghị quyết tháo gỡ vấn đề liên quan đến máy mượn, máy đặt và yêu cầu ba báo giá đấu thầu. Cụ thể, trường hợp chỉ có một, hai nhà phân phối hoặc doanh nghiệp cung cấp báo giá thì được sử dụng các báo giá đã nhận để làm cơ sở xây dựng giá gói thầu. Chính phủ cho phép các cơ sở y tế được áp dụng thí điểm hướng dẫn về xây dựng giá gói thầu trong năm 2023.
Phía Bộ Y tế cho hay, Nghị quyết số 30 của Chính phủ giao Bộ Y tế có trách nhiệm xây dựng, ban hành hướng dẫn về xây dựng giá gói thầu trang thiết bị y tế hoàn thành trong quý II/2023. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng giao Bộ Y tế có trách nhiệm sửa đổi, bổ sung danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp quốc gia, cấp địa phương bảo đảm phù hợp với năng lực tổ chức đấu thầu của từng cấp; xây dựng cơ chế bảo đảm thuốc hiếm, thuốc hạn chế nguồn cung và ban hành hướng dẫn mẫu hồ sơ đối với gói thầu dược liệu, vị thuốc cổ truyền để đấu thầu qua mạng hoàn thành trong quý III/2023. Hiện, Bộ Y tế đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn về xây dựng giá gói thầu trang thiết bị y tế.
Phía các bệnh viện, sau khi Nghị quyết số 30 ban hành, nhiều đơn vị đã nhanh chóng thực hiện mời thầu, giải quyết được những vướng mắc trước mắt. Thế nhưng cũng có bệnh viện còn "dè chừng" do chưa có thông tư hướng dẫn, vì thế việc "gỡ vướng" nhiều nơi hiện vẫn chậm trễ dẫn đến thiếu thuốc, vật tư y tế. Một lãnh đạo bệnh viện tại Cần Thơ cho hay, hiện bệnh viện chưa dám thực hiện theo Nghị quyết số 30 của Chính phủ. Vị này nêu rõ: "Nghị quyết chỉ hướng dẫn cho một số bệnh viện thí điểm nhưng không rõ bệnh viện nào được thí điểm. Trong khi đó, cũng chưa có thông tư hướng dẫn của các đơn vị liên quan nên vẫn trong tâm thế "vừa làm vừa chờ" thông tư hướng dẫn".
Còn theo lãnh đạo Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội), sau khi có văn bản gỡ vướng cho đấu thầu, mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, bệnh viện đã triển khai thực hiện, tuy nhiên thực tế việc đấu thầu còn chậm. Theo vị này, nguyên nhân dẫn tới việc chậm trễ chủ yếu do khách quan. "Nhiều hạng mục mời thầu nhiều lần mới có nhà thầu tham gia. Chủ yếu do hiện nay phần lớn thuốc, vật tư y tế là nhập khẩu. Nguồn cung từ các nước cũng hạn chế nên các doanh nghiệp cũng gặp khó trong việc đưa nguồn hàng về, dẫn đến việc cung ứng nhỏ giọt, hạn chế tham gia thầu", lãnh đạo bệnh viện cho hay.
Nhiều ý kiến chuyên gia nhận định, Nghị quyết số 30 giúp gỡ vướng, giải quyết cấp bách để các bệnh viện an tâm thực hiện. Vì vậy, các đơn vị liên quan cập nhật liên tục danh sách các nhà sản xuất, nhà thầu cung ứng thuốc đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và uy tín để phục vụ cho công tác lựa chọn nhà thầu. Các cơ sở y tế cần chủ động xây dựng kế hoạch đấu thầu bảo đảm đủ thuốc men, vật tư y tế để khám, chữa bệnh cho người dân. Cùng đó, Bộ Y tế cần sớm hoàn thiện thông tư hướng dẫn, tạo điều kiện cho các bệnh viện an tâm thực hiện. Về lâu dài, cần xây dựng các văn bản pháp luật, có đủ hành lang pháp lý để các bệnh viện thực hiện đúng quy định.
