Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo công nghệ cao ngày càng gia tăng, đây là bước tiến kỹ thuật nhằm hạn chế tối đa tình trạng sử dụng SIM không chính chủ.
Việc chuẩn hóa dữ liệu thuê bao được xem là bước đi cần thiết, trong đó bổ sung xác thực sinh trắc học được đánh giá là giải pháp góp phần ngăn chặn tình trạng mua bán SIM kích hoạt sẵn, vốn tồn tại nhiều năm qua.
Điểm nổi bật của Thông tư 08 là yêu cầu mỗi thuê bao phải xác thực đầy đủ bốn yếu tố thông tin gồm: Số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và ảnh khuôn mặt đồng bộ với Hệ thống dữ liệu quốc gia. Đáng chú ý nhất là việc xác thực thông tin đối với thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối. Theo đó trong vòng 30 ngày kể từ ngày tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi, thuê bao phải hoàn thành thực hiện lại xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt. Sau thời hạn này nếu thuê bao không thực hiện, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều (gọi điện thoại, gửi tin nhắn SMS đến số thuê bao di động khác), đồng thời thông báo thuê bao sẽ bị thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông nếu không thực hiện đúng yêu cầu. Sau 5 ngày kể từ ngày tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều, nếu cá nhân, tổ chức vẫn không thực hiện, sẽ bị buộc thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông. Quy định này được đánh giá là đủ mạnh để tạo áp lực làm sạch thị trường SIM không chính chủ hiện nay.
Để giảm tải thủ tục hành chính, Thông tư mới cũng bổ sung kênh đăng ký và xác thực sinh trắc học thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID. Người dân khi đăng ký SIM mới có thể thực hiện trực tuyến qua VNeID, giản lược thao tác phải gọi video (video call) với nhân viên tại các điểm giao dịch của nhà mạng như cách đang làm hiện nay.
Cùng với đó, cơ quan quản lý cũng quy định đối với những người dùng đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc đã đăng ký thông tin bằng thẻ Căn cước/Căn cước công dân gắn chip theo đúng quy định sẽ không phải thực hiện xác thực lại khuôn mặt. Quy định yêu cầu xác thực lại khi có hoạt động thay đổi thiết bị đối với nhóm này sẽ lùi thời hạn áp dụng, bắt đầu từ ngày 15/6.
Ngoài việc xác thực sinh trắc học thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID, hệ thống cũng mở ra tính năng rà soát chéo, cho phép người dân tra cứu toàn bộ các số điện thoại đang đứng tên mình trên tất cả mạng viễn thông trong nước. Nhờ đó, chủ thuê bao có thể chủ động xác nhận những số điện thoại đang dùng thực tế, đồng thời phát hiện và yêu cầu nhà mạng xử lý ngay số lạ không thuộc quyền kiểm soát, tránh rủi ro bị liên đới trách nhiệm pháp lý theo quy định của Luật Viễn thông 2023.
Không chỉ đặt ra yêu cầu đối với người sử dụng, Thông tư 08 còn siết chặt trách nhiệm của các doanh nghiệp viễn thông. Theo quy định, nhà mạng chỉ được phép cung cấp dịch vụ cho các thuê bao đã hoàn tất xác thực mọi thông tin. Đồng thời phải thực hiện đối chiếu dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, lưu trữ đầy đủ thông tin xác thực và bảo đảm tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
