Những kinh nghiệm quý
Cuộc Tổng tuyển cử lập ra Quốc hội đầu tiên vừa là thành quả to lớn, vừa là yêu cầu cấp bách của việc xây dựng và hoàn thiện một Nhà nước cách mạng. Quốc hội ra đời trong khói lửa đấu tranh gian khổ của toàn dân tộc với ý chí bảo vệ Tổ quốc, thống nhất đất nước và đại đoàn kết toàn dân là một thành công, một thắng lợi vĩ đại, và vì thế nó có ý nghĩa là một Quốc hội lập quốc (lập nên một Nhà nước Công - Nông đầu tiên ở Ðông-Nam châu Á).
Cuộc Tổng tuyển cử diễn ra trong hoàn cảnh nhân dân ta vừa thoát khỏi kiếp nô lệ của cả nghìn năm phong kiến và gần trăm năm thuộc địa, thực dân Pháp lại đang gây chiến hòng cướp nước ta, đô hộ dân ta một lần nữa. Trong điều kiện ấy Ðảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn hạ quyết tâm sớm tổ chức Tổng tuyển cử. Và Tổng tuyển cử đã thắng lợi to lớn - một sự kiện hiếm có trong lịch sử cách mạng thế giới. Ðiều này khẳng định. Ðảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh hoàn toàn tin tưởng vào ý chí, nguyện vọng độc lập dân tộc và sự đồng lòng nhất trí của toàn dân; và toàn dân ta tuyệt đối tin tưởng vào sự chèo lái, lãnh đạo sáng suốt của Ðảng và Bác kính yêu. Những đại biểu do dân bầu ra tuyệt đại bộ phận đã xứng đáng với sự tín nhiệm của đồng bào, đã chiến đấu vô cùng dũng cảm, một số đại biểu đã anh dũng hy sinh.
Quốc hội đầu tiên là Quốc hội độc lập dân tộc, Quốc hội thống nhất đất nước và là Quốc hội đoàn kết toàn dân. Quốc hội đã tập hợp khá đầy đủ các đại biểu cả ba miền bắc, trung, nam; đại diện của hầu hết các thế hệ những người Việt Nam yêu nước từ già chí trẻ, các tầng lớp xã hội, nam, nữ, công nhân, nông dân, nhân sĩ, trí thức, các doanh nhân, các nhà hoạt động văn hóa, văn nghệ, các tôn giáo; các dân tộc... Quốc hội còn bao gồm những người không đảng phái và những người của các đảng phái chính trị, xã hội khác nhau, trong đó có những người vốn là quan lại của chế độ cũ. Bài học đại đoàn kết có thể coi là bài học cơ bản, xuyên suốt từ khi Ðảng ta ra đời, được phát huy cao độ trong Cách mạng Tháng Tám, trong Tổng tuyển cử và được phát huy trong các cuộc kháng chiến cứu nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Cuộc tổng tuyển cử thắng lợi là một mốc son đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của cách mạng Việt Nam, mở ra một thời kỳ mới thời kỳ đất nước có Quốc hội, có Chính phủ thống nhất, có một bản Hiến pháp tiến bộ và có cả một hệ thống chính quyền từ Trung ương đến địa phương, có đầy đủ cơ sở pháp lý đại diện cho nhân dân Việt Nam về đối nội cũng như đối ngoại.
Cùng với bài học đại đoàn kết, sự lãnh đạo sáng suốt của Ðảng là bài học thực tế có tính nguyên tắc. Ðảng đã biết dựa vào dân, bắt rễ sâu trong lòng dân tộc, do đó đã đáp ứng khát vọng, ý chí độc lập dân tộc, tự do, dân chủ của nhân dân. Với lãnh tụ kiệt xuất Hồ Chí Minh và thông qua Mặt trận Việt Minh, một tổ chức rộng lớn do chính Ðảng tổ chức ra và lãnh đạo nên Ðảng vẫn giữ vững và phất cao ngọn cờ lãnh đạo toàn dân vượt qua mọi khó khăn, không quản ngại hy sinh gian khổ, thực hiện Tổng tuyển cử đại thành công.
Ðể làm tròn sứ mệnh
Quốc hội khóa I là Quốc hội lập quốc và bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc. Quốc hội các khóa II, III và IV là Quốc hội thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược của Ðảng, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc và tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc. Quốc hội các khóa V, VI và VII là Quốc hội quyết định những vấn đề quan trọng hàng đầu của đất nước, xây dựng những chính sách của Nhà nước Việt Nam thống nhất. Quốc hội các khóa VIII, IX và X là Quốc hội phục vụ việc thực thi công cuộc đổi mới do Ðảng khởi xướng và lãnh đạo. Quốc hội các khóa XI và XII là Quốc hội tiếp tục đẩy mạnh thực hiện công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Quốc hội khóa XIII trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn đã được luật định sẽ là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, thể hiện ý chí nguyện vọng của toàn dân tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới theo tinh thần Nghị quyết Ðại hội XI của Ðảng. Tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển nhanh, bền vững; phát huy sức mạnh toàn dân tộc, xây dựng nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Ðây là nhiệm vụ vô cùng nặng nề và phức tạp, Quốc hội khóa mới phải luật pháp hóa, phải quyết định những vấn đề trọng đại và phải giám sát chặt chẽ việc thực hiện các vấn đề đó.
Ðể Quốc hội làm tròn sứ mệnh của mình, trong cuộc bầu cử lần này, việc quan trọng đầu tiên, số một là toàn thể cử tri trong cả nước phải làm tròn nghĩa vụ công dân, đi bầu đông đủ và cân nhắc, lựa chọn cho được những người tiêu biểu có đủ đức, tài để bầu vào Quốc hội. Ðây cũng là thành tố quan trọng bậc nhất để hình thành một Quốc hội mạnh, có hiệu lực và hoạt động có hiệu quả cao.
Trong các khóa gần đây, Quốc hội hoạt động ngày càng có hiệu quả, thực hiện được những khối lượng công việc lớn, phản ánh và giải quyết được nhiều việc đúng với mong muốn chính đáng của cử tri... Một trong những nguyên nhân là cử tri đã lựa chọn bầu được nhiều đại biểu có trình độ học vấn, có tri thức, gắn bó với nhân dân, bám sát thực tiễn đại diện cho mình. Thí dụ: Khóa VI chỉ có 19,9% đại biểu là trí thức, khóa VII lên 22,18%, khóa VIII là 24,80%; từ khóa IX lấy tiêu chí là đại học trở lên thì khóa này đạt 56,20%, khóa X là 91,33% và khóa XII tới 95,96% số đại biểu có trình độ đại học và trên đại học.
Gần đây nhất, tổng hợp ý kiến nhận xét đối với những người ứng cử đại biểu Quốc hội (ở Trung ương) khóa XIII, tuyệt đại bộ phận cử tri yêu cầu đại biểu 'Phải tăng cường mối quan hệ với nhân dân, gần gũi, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của nhân dân nơi cư trú để phản ánh được nguyện vọng chính đáng của nhân dân với Ðảng, Quốc hội..., đồng thời có thái độ và quyết tâm chống tham nhũng, tiêu cực quyết liệt'. Các ý kiến này hoàn toàn đúng với sự chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Chỉ thị số 50 CT/T.Ư ngày 5-1-2011 về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và đại biểu HÐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016, trong đó đoạn: 'Người được giới thiệu vào danh sách ứng cử để bầu làm đại biểu Quốc hội và HÐND phải có năng lực và điều kiện thực hiện nhiệm vụ... thường xuyên liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của nhân dân, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, luôn bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân, được nhân dân yêu mến, tín nhiệm'.
Phát huy kinh nghiệm của các cuộc bầu cử qua 65 năm ra đời và hoạt động của Quốc hội, dưới sự lãnh đạo của Ðảng, với tinh thần trách nhiệm cao, cử tri và nhân dân cả nước nhất định sẽ thực hiện thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII.