Ùn tắc bủa vây
Khoảng 7 giờ sáng ngày 5-6, đường Đinh Bộ Lĩnh qua Bến xe Miền Đông (quận Bình Thạnh) xảy ra tình trạng kẹt xe kéo dài khoảng 1 km. Ùn tắc nặng nhất là đoạn giao với đường Bạch Đằng do lượng phương tiện đổ dồn về đây ngày càng đông. Đường Đinh Bộ Lĩnh là tuyến đường chính ở cửa ngõ phía đông bắc kết nối từ quận Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh), thành phố Thuận An và thành phố Thủ Dầu Một (Bình Dương) vào các quận trung tâm thành phố. Mặt đường khá hẹp trong khi mật độ phương tiện lưu thông cao khiến đường Đinh Bộ Lĩnh là một trong những điểm đen về ùn tắc giao thông của thành phố nhiều năm qua. Theo anh Lê Đình Hải (ngụ quốc lộ 13, quận Thủ Đức), thông thường đi qua đường Đinh Bộ Lĩnh (từ cầu Bình Triệu 2 tới đường Bạch Đằng) mất khoảng năm đến mười phút nhưng vào những giờ cao điểm phải mất tới 30 phút.
Ngay gần đó, tuyến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, kéo dài từ giao lộ Nguyễn Xí tới ngã tư Hàng Xanh cũng trở thành nỗi ám ảnh với người dân hằng ngày lưu thông qua đây. Cao điểm buổi sáng, dòng xe chen nhau nhích từng chút trên đường Ung Văn Khiêm ra Nguyễn Gia Trí. Tan tầm buổi chiều, hàng dài người và phương tiện lại chôn chân trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, đoạn qua ngã năm Đài liệt sĩ. Cảnh tượng này ngày nào cũng diễn ra suốt nhiều năm qua.
Khu nam TP Hồ Chí Minh cũng không khá hơn. Mọi ngả đường từ quận 7 hay huyện Nhà Bè vào trung tâm thành phố, dù là khu vực mới, được quy hoạch bài bản hơn nhưng giao thông cũng tệ không kém. Dọc trục đường Nguyễn Hữu Thọ qua cầu Kênh Tẻ (nối quận 7 và quận 4), các dòng xe chen nhau xếp thành hàng dài bất kể giờ cao hay thấp điểm.
Khi giao thông qua cầu Kênh Tẻ bị tắc nghẽn, các phương tiện được khuyến cáo lưu thông qua các tuyến đường khác để giảm tải, nhưng loạt tuyến đường Nguyễn Tất Thành, cầu chữ Y, hướng đường Dương Bá Trạc (quận 8) về trung tâm, hướng qua cầu Tân Thuận, hướng khu Trung Sơn chạy qua cầu Nguyễn Văn Cừ, hướng Phạm Hùng qua cầu Nguyễn Tri Phương... đều bị kẹt dây chuyền.
Tuyến quốc lộ 1A - khu vực cửa ngõ phía tây và hàng loạt tuyến đường cửa ngõ tây nam, tây bắc như: Vòng xoay nút giao An Sương, Trường Chinh, Cộng Hòa, Tân Kỳ - Tân Quý, Lê Trọng Tấn, Hoàng Văn Thụ, quốc lộ 22… cũng đều có mặt trong danh sách “điểm nóng” ùn tắc giao thông nghiêm trọng.
Theo Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh, tỷ lệ người dân thành phố sở hữu phương tiện cá nhân khoảng 0,9 người/phương tiện. Cụ thể, thành phố có khoảng 8,12 triệu xe gắn máy và gần 830.000 ô-tô. Đó là chưa kể số xe của người lao động từ các tỉnh, thành phố khác vào TP Hồ Chí Minh làm việc.
Trong khi đó, toàn thành phố chỉ có khoảng 3.800 tuyến đường, tổng chiều dài gần 3.700 km, chủ yếu là đường nhỏ (70% đường có bề rộng dưới 7 m) và hầu hết các nút giao thông (khoảng 4.300 nút giao) là giao cắt đồng mức. Bên cạnh đó, tỷ lệ diện tích giao thông/diện tích xây dựng hiện chỉ đạt 8,2%. Theo Nghị định 11/2010 của Chính phủ, tỷ lệ này phải từ 24% đến 26% mới đáp ứng lý tưởng mức độ tăng trưởng dân số và cân bằng giao thông đô thị.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP Hồ Chí Minh, năm 2020 Ban Quản lý xác định bảy nhóm công trình, dự án chính, trong đó có các dự án, công trình góp phần giải quyết ùn tắc giao thông quanh khu vực Sân bay Tân Sơn Nhất (quận Tân Bình), khu vực cảng Cát Lái (quận 2); nhóm các công trình khép kín vành đai 2, xây vành đai 3, các đường cao tốc… Năm 2020, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông đặt chỉ tiêu tổ chức thi công 59 dự án, trong đó phấn đấu hoàn thành 32 dự án và tỷ lệ giải ngân đạt 95% tổng vốn được giao (hơn 4.880 tỷ đồng). Tuy nhiên, đến nay chỉ mới giải ngân được hơn 21%. Nguyên nhân chủ yếu do khâu giải phóng mặt bằng, khi trong 75 dự án đang thực hiện có 43 dự án (chiếm 57%) vướng giải phóng mặt bằng. Trong số này có tám dự án đã dừng thi công từ hai đến ba năm qua vì không có mặt bằng để thi công.
Tình trạng kẹt xe đã trở nên thường xuyên tại TP Hồ Chí Minh.
Triển khai nhiều giải pháp đồng bộ
Theo Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh, đến nay, trên địa bàn thành phố còn 22 điểm nguy cơ ùn tắc giao thông. Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Giao thông vận tải nhận định, một trong những nguyên nhân đầu tiên dẫn đến tình trạng ùn tắc nghiêm trọng từ các khu vực cửa ngõ vào tới mạng lưới đường nội đô là quỹ đất dành cho giao thông trên địa bàn thấp, không đáp ứng được nhu cầu đi lại ngày càng tăng.
Nhiều dự án trọng điểm như mở rộng quốc lộ 13, 1A, 22… đã được quy hoạch nhiều năm, nhưng khó khăn lớn nhất dẫn đến chậm trễ vẫn là khâu giải phóng mặt bằng. Ông Lâm cho biết, để kéo giảm ùn tắc giao thông, ngoài các giải pháp theo dõi, giám sát, điều chỉnh luồng tuyến phù hợp thì thành phố đang tập trung huy động mọi nguồn lực, tìm nhiều giải pháp để đẩy nhanh mọi thủ tục, gấp rút triển khai các dự án giao thông trọng điểm.
Trao đổi ý kiến với Thời Nay, ông Lương Minh Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP Hồ Chí Minh cho biết, một loạt công trình giao thông quan trọng đã được UBND thành phố giao cho các sở, ngành liên quan hoàn thiện, trình HĐND thành phố vào kỳ họp HĐND dự kiến diễn ra đầu tháng 7 tới để xin chủ trương đầu tư.
Trong đó, có những dự án đã phê duyệt và thông qua kế hoạch vốn từ nhiều năm trước nhưng chưa thực hiện được như cầu Nguyễn Khoái (nối quận 7, 4 và 1), tổng mức đầu tư 1.250 tỷ đồng. Nguyên nhân là UBND quận 4 lo ngại gây phát sinh thêm điểm ùn tắc mới, trong bối cảnh khu vực này luôn kẹt xe nghiêm trọng, nên kiến nghị điều chỉnh phương án cho phù hợp. Ở phương án mới, dự án sẽ làm cầu vượt suốt tuyến từ đường D1, quận 7 (dự án khu dân cư Him Lam Kênh Tẻ) đến quận 1 và có nhánh rẽ xuống quận 4. Kinh phí tăng khoảng 1.000 tỷ đồng so với trước.
Đối với nút giao thông An Phú (quận 2) - được kỳ vọng góp phần giảm ùn tắc tại giao lộ giữa cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây với các tuyến đường khác, ban đầu Bộ Giao thông vận tải dự kiến dùng nguồn vốn dư từ dự án cao tốc để đầu tư. Nhưng khi thực hiện gặp khó khăn về bố trí vốn nên chính quyền thành phố đã cho lập dự án đầu tư xây dựng nút giao bằng nguồn vốn ngân sách.
Ngoài ra, UBND thành phố dự kiến trình HĐND thành phố một số dự án trọng điểm khác như: Cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài (nối TP Hồ Chí Minh và Tây Ninh); làm các đoạn 1, 2, 4 để khép kín vành đai 2; mở rộng các cửa ngõ thành phố (quốc lộ 22 - từ An Sương đến đường Nguyễn Văn Bứa, quận 12), quốc lộ 50 (huyện Bình Chánh)…
Ông Lương Minh Phúc cho biết, sau khi được HĐND thành phố thông qua, đơn vị sẽ triển khai các bước để thi công và hoàn thành trong giai đoạn 2020 - 2025. Các công trình này góp phần hoàn thiện hệ thống giao thông thành phố và từng bước khắc phục tình trạng kẹt xe.
UBND TP Hồ Chí Minh cũng vừa đồng ý chủ trương cho phép Sở Giao thông vận tải thành phố tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn có đủ điều kiện theo quy định để nghiên cứu lập năm đề án nhằm hạn chế tai nạn giao thông, kéo giảm ùn tắc giao thông và phát triển vận tải hành khách công cộng trên địa bàn thành phố như: Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn đến năm 2030; kiểm soát và hạn chế hoạt động vận tải hàng hóa trên đường bộ vào ban ngày; thí điểm ứng dụng khoa học - công nghệ để xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ...
Để khắc phục những khó khăn về thiếu nguồn lực đầu tư trong bối cảnh vẫn quyết tâm kéo giảm ùn tắc giao thông, tai nạn giao thông, TP Hồ Chí Minh đang hướng tới triển khai nhiều giải pháp linh động, vừa phát triển giao thông thủy, vận tải hành khách công cộng với kiểm soát xe cá nhân, thành phố sẽ nghiên cứu điều chỉnh thời gian vận tải hàng hóa phù hợp thực trạng giao thông trên địa bàn.
