Công tác phòng, chống, ứng cứu khi có thiên tai đã được lãnh đạo Đảng, Nhà nước chỉ đạo mạnh mẽ những ngày qua. Các lực lượng chức năng cũng đã “vào vị trí” trước bão số 1 và trong diễn biến thực tế của bão, mưa, suối dâng, nước xiết…, đã tham gia ứng cứu, hỗ trợ kịp thời.
Bên cạnh câu chuyện vận hành hệ thống phòng, chống; triển khai các lực lượng một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp, an toàn, hiệu quả, thì nhiều vấn đề trong quy hoạch, tái thiết, phát triển hạ tầng các địa phương, địa bàn được đặt ra ngày càng mạnh mẽ hơn trong sự đối sánh, mối tương quan với thực trạng thiên tai bất thường và sự biến đổi của địa lý, khí hậu ngày càng phức tạp. Không phải vô cớ mà thời gian qua, bàn luận trên nhiều diễn đàn, các chuyên gia nhiều lần nêu quan điểm “thuận thiên”.
Trong thực tế phát triển cơ sở hạ tầng, xây dựng các công trình, không chỉ cao ốc, mà cả nhà dân dụng nhỏ lẻ hay các khu, cụm dân cư…, dường như tinh thần “thuận thiên” có phần bị coi nhẹ. Nhưng thực tế cũng chứng minh, kể cả sự kiên cố, hiện đại và tự tin về sức mạnh của vật chất, hiệu quả của công nghệ, kỹ thuật…, không ít lần cũng chịu tác động mạnh và thiệt hại từ mưa bão, giông gió, sạt lở, nắng gắt, thời tiết cực đoan… Hiện tượng ngay đến các đô thị trên vùng cao tưởng chừng dễ dàng thoát nước cũng bị úng ngập trầm trọng là một thí dụ. Ngay đến đơn lẻ như ở những đoạn đường, khu phố, khối nhà đô thị, tưởng chừng chẳng liên quan gì đến “thuận thiên” thì cũng có thể thấy hiện tượng nước ngập nhanh, úng lụt cục bộ khi mưa lớn và ngay cả khi chưa kéo dài. Thậm chí có cả khu đô thị, tòa cao ốc tưởng đã trang bị đến tận “chân răng” nhưng vẫn bị ngập hầm xe, gây thiệt hại lớn về thiết bị, vật chất…
Vấn đề “thuận thiên”, triết lý và tinh thần “thuận thiên”, phải chăng cần được thấm nhuần hơn trong rất nhiều lĩnh vực liên quan mật thiết đến đời sống cộng đồng như đã điểm qua ở trên, từ phác thảo, kiến tạo không gian phát triển lớn của địa phương cho đến xây một ngôi nhà, làm một con ngõ. Nội hàm của “thuận thiên”, có lẽ cần được nghiên cứu sâu rộng trên nhiều hiện tượng, vấn đề của thiên nhiên, thời tiết, khí hậu, địa hình, tài nguyên, môi trường… và cần được mở rộng trong bối cảnh hôm nay khi áp dụng vào việc phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế-xã hội cho các cộng đồng dân cư.
Đó chính là một trong những điều kiện quan trọng của sự bền vững, bên cạnh các yếu tố khác về xã hội, con người. Những thiệt hại về của cải, vật chất và cả con người thời gian qua hẳn đã thừa đủ để cảnh báo!