Tự chủ, thay vì thụ động
- Được biết vào thời điểm 2008, khi ông chính thức đảm nhận vị trí Giám đốc, TTCPQG cũng rơi vào tình cảnh xuống cấp không khác gì những rạp chiếu do Nhà nước quản lý hiện nay. Để tháo gỡ, Trung tâm (TT) đã lựa chọn bắt đầu từ nút thắt nào?
- TTCPQG chính thức đi vào hoạt động từ tháng 12 năm 1998, với cơ sở ban đầu là hai phòng chiếu phim nhựa và sáu phòng chiếu phim video. Vị trí đắc địa của TT là một ưu thế không thể phủ nhận. Thế nhưng, sau một thập kỷ hoạt động, cơ sở vật chất cùng trang thiết bị rạp chiếu đã xuống cấp trầm trọng. Trong khi đó, cụm rạp Megastar đã trở thành một điểm chiếu phim cực kỳ thu hút giới trẻ, rạp Dân chủ đang “ăn nên, làm ra”. Đời sống người dân Thủ đô được nâng cao, nhu cầu hưởng thụ văn hóa của khán giả cũng phải khác trước. Không dừng lại ở việc đến rạp xem phim, công chúng còn đòi hỏi một môi trường khang trang, đẹp đẽ, được phục vụ một cách có văn hóa, nơi họ có thể gặp gỡ, giao lưu với nhau và thưởng thức những tác phẩm điện ảnh với chất lượng tốt nhất.
Đứng trước thực tế và nhu cầu của khán giả, TT cần phải thay đổi nhanh chóng. Khó khăn chồng chất, muốn thay đổi, nâng cấp gì cũng đòi hỏi phải có kinh phí và thời gian. Vì vậy, chúng tôi quyết định phải thay đổi toàn diện, cả về nhận thức cũng như tư duy kinh doanh của mọi thành viên trong Trung tâm. Chúng tôi đặt kế hoạch cụ thể trong từng năm, trong thời gian 5 năm.
- Và hình như thay đổi đầu tiên là mang lại bộ mặt mới cho Trung tâm?
- Lúc đó, Trung tâm vẫn là đơn vị sự nghiệp tự chủ một phần. Muốn liên doanh, liên kết cũng không thể thực hiện, cho thuê mặt bằng thì dĩ nhiên không được phép. Quyết định phải đưa dịch vụ vào hỗ trợ hoạt động chiếu phim, chúng tôi chọn mô hình hợp tác kinh doanh với nhà đầu tư bên ngoài. Thực ra, chúng tôi vẫn có thể xin nguồn vốn Nhà nước nhưng để triển khai dự án, thời gian ước chừng cũng phải mất vài năm. Kết quả của mô hình hợp tác này là chỉ sau bốn tháng, toàn bộ phần sảnh của Trung tâm đã được thiết kế, thi công, trang trí nội thất hoàn tất, với khoản đầu tư không hề nhỏ của đơn vị đối tác. Trung tâm đã có một diện mạo mới, trẻ trung, hiện đại. Đổi lại, nhà đầu tư được đặt một số quầy dịch vụ, tại những vị trí mà chúng tôi cho phép. Hợp đồng hợp tác kinh doanh được ký trong thời hạn 5 năm. Nếu vì một lý do nào đó, hai bên không thể tiếp tục đồng hành thì những hạng mục đã đầu tư vẫn thuộc sở hữu của TT. Mô hình này được chúng tôi tiếp tục áp dụng với Khu trưng bày nghệ thuật biểu diễn truyền thống. Hình thức nhanh gọn, chúng tôi hoàn toàn giữ thế chủ động. Họ trả khoán thu, TT nộp thuế đầy đủ cho Nhà nước. Hợp đồng ký kết với thời hạn 6 năm, sau đó TT lại có thêm một khu biểu diễn kết hợp tổ chức sự kiện quy mô, hiện đại mà không phải bỏ ra khoản đầu tư rất lớn ban đầu.
Đứng im đồng nghĩa với tụt hậu
- Còn với yếu tố con người thì sao, thưa ông?
- Nhờ sự cải tạo, trang trí lại nội thất sảnh khang trang đẹp và lịch sự, lượng khán giả đến với TT đã tăng đột biến. Đưa được khán giả đến và giữ được khán giả trở thành khách hàng trung thành, chúng tôi nhận thấy cần phải nâng cao hơn nữa chất lượng phục vụ trong khả năng có thể. Chọn cách sử dụng số lượng lớn lao động bán thời gian, đa phần là sinh viên của các trường trên địa bàn Hà Nội, TT luôn có một đội ngũ phục vụ trẻ trung, ngoại hình bắt mắt, nhiệt tình và chu đáo. Với khoảng 70 suất chiếu một ngày, chúng tôi chỉ cần sử dụng hai trưởng ca điều hành hơn 100 nhân viên. Nhờ thế, 10 năm nay, Trung tâm vẫn giữ nguyên số lượng biên chế, trong khi khối lượng công việc đã tăng gấp nhiều lần. Nhờ đội ngũ năng động này, sự trì trệ trong tư duy người lao động đã được xóa bỏ. Khi nhận ra lợi ích của chính mình trong sự lớn mạnh từng ngày của TT, họ sẽ dốc sức cùng chúng tôi xây dựng môi trường dịch vụ văn minh, lành mạnh, hết lòng vì khán giả.
Từ bốn phòng chiếu phim nhựa ở thời điểm năm 2008, chúng tôi đã từng bước cải tạo thành bốn phòng chiếu KTS và xây mới thêm năm phòng chiếu hiện đại (với các định dạng 2D, 3D và 4D). Nhờ liên tục tăng thêm phòng chiếu, Trung tâm đã có được những con số phát triển ấn tượng. Nếu như năm 2008, tổng số buổi chiếu chỉ đạt 5.347 buổi thì đến năm 2015, con số này đã tăng hơn sáu lần, đạt tới 24.010 buổi. Số lượt khán giả tăng gần bốn lần, từ 585.003 đã tăng tới 2.195.500. Nộp ngân sách từ 460 triệu đồng tăng lên 5.590 triệu đồng.
Phương châm của Trung tâm là luôn cố gắng tự chủ đến mức tối đa, thay vì thụ động chờ đợi sự hỗ trợ của Nhà nước. Cũng từ năm 2012, chúng tôi đã hoạt động theo mô hình tự chủ toàn bộ kinh phí thường xuyên. Từ giờ tới cuối năm 2016, Trung tâm sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng thêm bốn phòng chiếu mới với trang thiết bị hiện đại nhất hiện nay, hoàn toàn từ nguồn kinh phí tại chỗ.
- Vậy TT đối mặt với những thách thức về nguồn phim cùng áp lực cạnh tranh cực lớn đến từ các cụm rạp tư nhân, liên doanh ra sao, thưa ông?
- Là đơn vị sự nghiệp, chúng tôi không được phép nhập khẩu và phát hành phim. Vì thế, hiện TT chỉ trông chờ và phụ thuộc hoàn toàn vào các đối tác. Với nhà phát hành phim độc lập thì không có vấn đề gì nhưng khi đối tác nhập khẩu vừa có trong tay hợp đồng phát hành độc quyền vừa sở hữu hệ thống rạp lớn thì mối quan hệ giữa chúng tôi và họ, tuy được gọi là hợp tác dựa trên thỏa thuận nhưng thực ra là hoàn toàn bị động. Nhờ thế độc quyền, họ có thể đưa ra rất nhiều yêu cầu (số tuần chiếu, số suất chiếu, chiếu vào khung giờ nào, tỷ lệ ăn chia ra sao…). Còn chúng tôi chỉ có thể chấp thuận, bởi nếu không đồng ý thì lấy đâu ra nguồn phim? Vì thế, Trung tâm rất mong sẽ được phép tham gia vào hai khâu quan trọng này, từ đó mở thêm nhiều cơ hội hoạt động hiệu quả và phục vụ công chúng tốt hơn. Sẽ khó có cơ hội cạnh tranh với nguồn phim Mỹ nhưng chúng tôi rất tự tin vì còn rất nhiều thị trường điện ảnh giàu tiềm năng mà sản phẩm chưa hề xuất hiện tại Việt Nam.
Để có thể cạnh tranh sòng phẳng với những cụm rạp liên doanh quy mô tại Hà Nội, vốn đã, đang và sẽ tiếp tục đưa vào hoạt động cùng tốc độ phát triển chóng mặt của các trung tâm thương mại lớn, chúng tôi xác định phải liên tục thay đổi, liên tục phát triển. Đứng im sẽ đồng nghĩa với tụt hậu.
- Trân trọng cảm ơn ông!
