Trở lại sân bay Biên Hòa

Chúng tôi trở lại sân bay Biên Hòa vào một buổi sáng cuối tháng 4, khi cơn gió đầu mùa mang theo cái nắng nhẹ của phương nam trải xuống con đường trước cổng số 1.
Các phi đội trực thăng của không quân Việt Nam chuẩn bị cất cánh tại sân bay Biên Hòa trong đợt hợp luyện diễu binh nhân kỷ niệm 50 năm chiến thắng 30/4. Ảnh: LÊ MINH
Các phi đội trực thăng của không quân Việt Nam chuẩn bị cất cánh tại sân bay Biên Hòa trong đợt hợp luyện diễu binh nhân kỷ niệm 50 năm chiến thắng 30/4. Ảnh: LÊ MINH

50 năm đã qua, khoảng thời gian đủ để ký ức dần phai mờ nhưng những hình ảnh ngày đầu chúng tôi tiếp quản căn cứ này vẫn còn rõ như in. Dưới bước chân là lớp bụi đỏ quen thuộc, trên đầu là vòm trời năm ấy, chỉ có điều, hôm nay yên ả hơn nhiều.

Tôi nhắm mắt, như nghe lại tiếng máy bay F5, trực thăng UH-1 cùng nhau xuất kích chiến đấu chống quân Pôn-pốt, bảo vệ biên giới Tây Nam, những tháp canh lừng lững, dãy nhà kho loang lổ vết cháy, những gương mặt đồng đội thân quen cứ thế hiện ra. Năm xưa, Biên Hòa là căn cứ quân sự quan trọng, là căn cứ không quân chính của Không lực Việt Nam Cộng hòa (VNAF), từng là nơi đồn trú của Không quân Mỹ trong giai đoạn 1960-1973. Nơi đây chứa đựng số lượng lớn máy bay chiến đấu và các phương tiện quân sự hiện đại.

Tôi còn nhớ rõ buổi chiều khi đơn vị chúng tôi được lệnh tiếp quản, sân bay lúc đó hoang tàn, khung cảnh mang dấu ấn của sự rút lui vội vã. Nhiều máy bay chiến đấu, trực thăng và xe quân sự bị bỏ lại. Những khoang chứa đầy chất hóa học, xăng dầu... là những gì chúng tôi phải tiếp cận một cách thận trọng. Có nơi đơn vị trinh sát phải đi trước, dò từng hầm hố. Sau này chúng tôi mới biết khu vực đó từng là nơi lưu trữ chất độc da cam, nghĩ lại vẫn thấy rợn người, lòng se lại khi nghĩ về hậu quả chiến tranh vẫn còn âm ỉ đeo bám bao thế hệ.

Khi quân giải phóng tiến vào, các chiến sĩ reo hò, cắm cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên tháp điều khiển và các điểm cao trong căn cứ. Tiếng loa phát thanh vang lên những bài hát cách mạng như “Giải phóng miền Nam” hay “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”.

Giờ đây, sân bay Biên Hòa vẫn hoạt động như một căn cứ quân sự, là một trong những vị trí quan trọng của không quân nhân dân Việt Nam, những chiếc Su-30MK2 vẫn cất cánh hằng ngày bảo vệ vùng trời, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Thành phố Biên Hòa đã thay da, đổi thịt, vòng vành đai xưa kia, từng lớp hàng rào kẽm gai, bãi mìn nay nhà cửa mọc lên san sát như một thị trấn sầm uất. Con đường quốc lộ trước cổng sân bay nay trở thành đại lộ lớn. Chúng tôi tĩnh lặng trước tượng đài Chiến thắng sân bay Biên Hòa nằm kế bên cổng số 1 sân bay lòng bồi hồi khó tả…

Có thể bạn quan tâm

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Ảnh: SONG ANH

Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Thịt luộc mắm tép. Ảnh: SONG ANH

Mắm tép

Mâm cơm có thêm bát mắm tép. Vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ vừa chạm đầu lưỡi. Đĩa rau muống luộc xanh mướt, bốc lên làn khói mỏng.

Ảnh: HẢI ANH

Ba tình huống

Ngày… năm 200x, tôi cưỡi chiếc xe SH mới mua, phóng nhanh trong phố cổ. Giữa giờ trưa, phố vắng, cưỡi trên con xe mới, nhu cầu được tăng adrenalin trong máu thúc đẩy cậu thanh niên mới lớn vít mạnh tay ga. Xe chạy “rẽ tóc”.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Ảnh: SONG ANH

Góc rẽ

Hàng xe nối dài trước sảnh chung cư. Dưới nắng đầu hè, mặt đường rung lên bởi tiếng động cơ. Một chiếc xe bốn chỗ cố lách vào khoảng trống hẹp còn lại. Tiếng còi xe chát chúa khiến người đàn ông trung niên ngoái đầu. Tay trái ông đeo chiếc ba-lô, tay phải dắt một đứa trẻ. Vừa kịp nhận ra tiếng còi không hướng về mình, ông bước tiếp. Đứa bé gái vẫn nắm chặt tay ông. Phía trước là một góc rẽ.

Tháng Bảy, tôi về thăm ông

Sáng tháng Bảy, tôi đưa con gái vào Nghĩa trang Mai Dịch thắp hương cho ông ngoại. Con bé ôm bó huệ trắng, cẩn thận châm từng nén hương rồi đứng rất lâu trước tấm bia đá. Trên tấm bia chỉ vài dòng ngắn ngủi: Tên ông, đơn vị Tây Tiến, năm hy sinh 1946. Chỉ vậy thôi. Con gái ngước lên hỏi: “Sao con chưa bao giờ được nhìn thấy ảnh cụ?”. Tôi mỉm cười mà thấy mắt mình cay.