Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng trở nên phổ biển, nhất là với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như trong thúc đẩy chuyển đổi kép.

AI giúp kết nối mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất. (Ảnh: HNV)
AI giúp kết nối mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất. (Ảnh: HNV)

Nó giúp tối ưu hóa tài nguyên và giảm phát thải theo thời gian thực, quản trị chuỗi cung ứng xanh và minh bạch ESG, đánh giá và mô phỏng tác động lên môi trường, liên kết các chuỗi hoạt động số hóa riêng lẻ thành một “mạng lưới thần kinh” thông minh, khai thác dữ liệu lớn để dự báo và cá nhân hóa sâu.

Thực tế cho thấy, các chuẩn mực quốc tế hiện nay đang tạo nên áp lực tuân thủ trong sản xuất-kinh doanh. Liên quan tới các xu hướng mới trong chuyển đổi kép, các chuyên gia nhìn nhận, hiện đang có 3 xu hướng gồm: Green AI - Gia tăng hiệu suất, giảm phát thải, thể hiện cam kết bền vững; Cloud & Edge Computing - Linh hoạt, tiết kiệm và thân thiện môi trường; Blockchain - Đáp ứng chuẩn quốc tế, tăng minh bạch và lợi thế cạnh tranh.

Kinh nghiệm quốc tế trong ứng dụng thúc đẩy AI với chuyển đổi kép

chuyendoikep.png
Bìa báo cáo của Cục Phát triển doanh nghệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính).

Kinh nghiệm đúc kết từ Đức, Hàn Quốc, Singapore cũng chỉ ra, xây dựng hạ tầng dữ liệu và quản trị phát thải cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; phát triển các quỹ hỗ trợ quy mô lớn như BIK; tích hợp chuyển đổi kép vào chiến lược xuất khẩu. Theo đó, xây dựng lộ trình NetZero theo từng ngành và cơ chế bảo lãnh tín dụng tương tự K-Green Guarantee cũng như xây dựng quỹ chuyển đổi xanh, bộ tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành trụ cột.

Trên cơ sở tổng kết bài học kinh nghiệm từ quốc gia điển hình, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đã đề xuất định hướng thúc đẩy chuyển đổi kép của doanh nghiệp nhỏ và vừa tập trung vào 4 trọng tâm gồm:

Thứ nhất, không có áp lực, không có chuyển đổi. Do đó, cần cân nhắc luật hóa mục tiêu khí hậu, nâng cao năng lực dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ hai, hạ tầng số là nền móng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt chuẩn quốc tế nên cần đầu tư hạ tầng số (IoT, blockchain, Digital Twin) giúp doanh nghiệp tuân thủ, tối ưu chi phí, vận hành hiệu quả và mở rộng xuất khẩu.

Thứ ba, tài chính xanh, biến chi phí thành cơ hội chuyển đổi trên cơ sở xây dựng khung hỗ trợ liên ngành để giảm rủi ro và tạo động lực chuyển đổi.

Thứ tư, định hướng lộ trình quốc gia rõ ràng trong đó thiết kế chương trình hành động đồng bộ, đặt doanh nghiệp nhỏ và vừa vào trọng tâm.

AI giúp doanh nghiệp liên tục thích ứng, đổi mới sản phẩm, mô hình kinh doanh

Không chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ năng suất mà trí tuệ nhân tạo (AI) còn được xem là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển kép, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để phát triển bền vững.

Theo Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) năm 2024, hơn 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đã có ít nhất một hình thức ứng dụng công nghệ số trong vận hành, nhưng chỉ một phần nhỏ đang khai thác AI một cách hệ thống. Trong khi đó, thế giới đang bước vào giai đoạn AI phát triển theo cấp số nhân, 77% doanh nghiệp toàn cầu đã sử dụng AI để đo lường tiêu hao năng lượng và phát hiện lãng phí trong sản xuất.

baquynh.jpg
Bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP.

Báo cáo của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho hay, dù chiếm đến 98% tổng số doanh nghiệp nhưng đa phần doanh nghiệp nhỏ và vừa đang ở giai đoạn "chuyển đổi sơ khởi", chủ yếu tập trung vào tự động hóa sản xuất và báo cáo dữ liệu xuất khẩu, trong khi thiếu đầu tư vào kiểm soát chất lượng, bảo trì hay quản trị phát thải. Vì lẽ đó, chia sẻ với Báo Nhân Dân, bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP nhận định, AI chính là yếu tố có thể giúp kết nối thành một mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất.

Báo cáo "Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam" do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) triển khai vừa mới đây nhằm phân tích sâu thực trạng chuyển đổi số và xanh của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, xác định cơ hội, thách thức của doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, phù hợp với năng lực và nguồn lực. Báo cáo gồm 5 phần (Phần 1: Bối cảnh chuyển đổi kép toàn cầu và tại Việt Nam; Phần 2: Tổng quan về AI và ứng dụng trong chuyển đổi kép; Phần 3: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam; Phần 4: Nỗ lực của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể trong triển khai công tác hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam chuyển đổi kép; Phần 5: Phụ lục).

Có thể bạn quan tâm

Hiện tỉnh Sơn La có 58 hợp tác xã nông nghiệp có mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Chuyển đổi xanh mở lối cho nông nghiệp Sơn La phát triển bền vững

Tỉnh Sơn La đang khẳng định vị thế là địa phương đi đầu trong phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và chuyển đổi số. Những mô hình hợp tác xã, doanh nghiệp tiên phong chế biến nông sản, tư duy sản xuất theo hướng bền vững đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường, tăng thu nhập cho người dân.

Gạch đất không nung, lời giải xanh cho bài toán nhà ở vùng cao.

Gạch đất không nung, lời giải xanh cho bài toán nhà ở vùng cao

Trên hành trình hướng tới phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, xây dựng được xem là lĩnh vực then chốt cần chuyển đổi mạnh mẽ. Không chỉ quy mô tiêu thụ tài nguyên khổng lồ, mà còn bởi lượng phát thải chiếm tỷ trọng lớn. Những nghiên cứu về vật liệu xây dựng xanh không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Phát triển bền vững đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp tồn tại và cạnh tranh. (Ảnh: HNV)

Lãnh đạo doanh nghiệp chú trọng định hướng xanh – “chìa khóa vàng” đột phá hiệu suất xanh

Trong bối cảnh hiện nay, áp lực chuyển đổi xanh cùng với chuyển đổi số ngày càng đè nặng lên vai các doanh nghiệp Việt Nam. Theo đó, một nghiên cứu từ Đại học Kinh tế Quốc dân mới đây đã chỉ ra rằng: Phong cách lãnh đạo phụng sự định hướng môi trường chính là động lực chính giúp doanh nghiệp bứt phá về hiệu suất xanh.

Các tình nguyện viên hào hứng tham gia trồng rừng ngập mặn. (Ảnh: BTC)

Khởi động sáng kiến trồng 1ha rừng ngập mặn tại Vĩnh Long

Không chỉ dừng lại ở hoạt động trồng cây trong một ngày, chương trình còn hướng tới cam kết chăm sóc, theo dõi và duy trì diện tích rừng trong 4 năm, nhằm góp phần bảo đảm tỷ lệ sống của cây và tạo tác động dài hạn cho hệ sinh thái địa phương.

Mô hình trồng thử nghiệm linh chi dưới tán rừng tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc.

Lâm nghiệp Việt Nam từ khát vọng đến hành động thực thi cam kết Net Zero 2050

Trong bối cảnh thực thi cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050, ngành lâm nghiệp Việt Nam đang đứng trước sứ mệnh lịch sử kép: Phải bứt tốc trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức cạnh tranh toàn cầu; vừa khẳng định vai trò là "bể hấp thụ carbon" cốt lõi, bảo vệ vững chắc an ninh sinh thái quốc gia.

Các diễn giả trong một sự kiện tổng kết ba năm triển khai dự án (2023-2026) tại Cần Thơ vừa qua. (Ảnh: Hội đồng Anh tại Việt Nam)

“Kỹ năng về khí hậu – Hạt giống cho chuyển đổi xanh”

Dự án “Kỹ năng về khí hậu - Hạt giống cho chuyển đổi xanh (Climate Skills - Seeds for Transition) là một chương trình toàn cầu của Hội đồng Anh phối hợp Ngân hàng HSBC  nhằm trang bị cho những người trẻ kỹ năng và kiến thức cần thiết, góp phần thúc đẩy chuyển đổi từ nền kinh tế carbon cao sang nền kinh tế carbon thấp.

Mô hình nhà máy xanh.

Hiệu quả từ mô hình sử dụng tài nguyên hướng đến phát triển xanh bền vững

Mô hình sản xuất không chất thải của Gốm Đất Việt là minh chứng tiêu biểu cho hướng đi công nghiệp xanh, bền vững tại Việt Nam. Đơn vị đã tận dụng triệt để nguồn tài nguyên đất sét từ mỏ riêng, áp dụng công nghệ hiện đại để tái sử dụng toàn bộ chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất, không phát sinh rác thải ra môi trường.

Sản phẩm viên nén sinh khối của Nhà máy nhiên liệu sinh khối Erex Sakura Tuyên Quang được thị trường Nhật Bản đón nhận.

Đánh thức tiềm năng năng lượng sinh khối: Hướng đi chiến lược cho mục tiêu Net Zero của Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng nhằm hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 tại COP26, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để khai thác hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, trong đó năng lượng sinh khối được xem là một trụ cột giàu tiềm năng nhưng chưa được phát huy tương xứng.

Bốn em trong nhóm Dự án Green Era trao tiền, phối hợp Đoàn Thanh niên Khu bảo tồn Thiên nhiên Đakrông chăm sóc vườn cây. (Ảnh: Quang Huy)

Gieo hạt giống xanh cho một kỷ nguyên xanh

Giữa những thách thức ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu toàn cầu, câu chuyện về Dự án Green Era do một nhóm học sinh trung học phổ thông sáng lập để lại nhiều suy ngẫm sâu sắc.

Hành khách hoàn thành thủ tục hàng không, chuẩn bị ra tàu bay.

Nội Bài tăng 8 bậc trong Top 100 sân bay tốt nhất thế giới

Với vị trí thứ 71 trong bảng xếp hạng Skytrax 2026, Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài không chỉ ghi nhận bước tiến mạnh mẽ về thứ hạng mà còn khẳng định sự ổn định bền vững khi đây là lần thứ 8 cửa ngõ hàng không Thủ đô vinh dự góp mặt trong danh sách 100 sân bay tốt nhất toàn cầu.

Quang cảnh hội thảo.

Lợi ích sản xuất lúa cải tiến không cày xới đất

Đại học Cần Thơ vừa tổ chức hội thảo “Lợi ích của mô hình sản xuất lúa cải tiến không cày xới đất tích hợp công nghệ ICT và hệ thống điện mặt trời trên ruộng lúa” thu hút đông đảo nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân tham dự.

Hồ thuỷ điện Trị An (Ảnh: Tiến Khôi)

Phát huy giá trị di sản Thủy điện Trị An: Bước đi vững chắc trong chuyển dịch năng lượng bền vững

Trong hành trình tiến tới mục tiêu Net Zero 2050, dự án Thủy điện Trị An mở rộng tại Đồng Nai nổi lên như lời giải kinh tế cho bài toán lưu trữ năng lượng phía nam, thay thế pin BESS lưu trữ vốn tốn kém. Công trình giúp ổn định lưới điện quốc gia và còn là sự tiếp nối hào hùng, nâng tầm giá trị di sản lịch sử của ngành điện.