Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng trở nên phổ biển, nhất là với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như trong thúc đẩy chuyển đổi kép.

AI giúp kết nối mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất. (Ảnh: HNV)
AI giúp kết nối mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất. (Ảnh: HNV)

Nó giúp tối ưu hóa tài nguyên và giảm phát thải theo thời gian thực, quản trị chuỗi cung ứng xanh và minh bạch ESG, đánh giá và mô phỏng tác động lên môi trường, liên kết các chuỗi hoạt động số hóa riêng lẻ thành một “mạng lưới thần kinh” thông minh, khai thác dữ liệu lớn để dự báo và cá nhân hóa sâu.

Thực tế cho thấy, các chuẩn mực quốc tế hiện nay đang tạo nên áp lực tuân thủ trong sản xuất-kinh doanh. Liên quan tới các xu hướng mới trong chuyển đổi kép, các chuyên gia nhìn nhận, hiện đang có 3 xu hướng gồm: Green AI - Gia tăng hiệu suất, giảm phát thải, thể hiện cam kết bền vững; Cloud & Edge Computing - Linh hoạt, tiết kiệm và thân thiện môi trường; Blockchain - Đáp ứng chuẩn quốc tế, tăng minh bạch và lợi thế cạnh tranh.

Kinh nghiệm quốc tế trong ứng dụng thúc đẩy AI với chuyển đổi kép

chuyendoikep.png
Bìa báo cáo của Cục Phát triển doanh nghệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính).

Kinh nghiệm đúc kết từ Đức, Hàn Quốc, Singapore cũng chỉ ra, xây dựng hạ tầng dữ liệu và quản trị phát thải cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; phát triển các quỹ hỗ trợ quy mô lớn như BIK; tích hợp chuyển đổi kép vào chiến lược xuất khẩu. Theo đó, xây dựng lộ trình NetZero theo từng ngành và cơ chế bảo lãnh tín dụng tương tự K-Green Guarantee cũng như xây dựng quỹ chuyển đổi xanh, bộ tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành trụ cột.

Trên cơ sở tổng kết bài học kinh nghiệm từ quốc gia điển hình, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đã đề xuất định hướng thúc đẩy chuyển đổi kép của doanh nghiệp nhỏ và vừa tập trung vào 4 trọng tâm gồm:

Thứ nhất, không có áp lực, không có chuyển đổi. Do đó, cần cân nhắc luật hóa mục tiêu khí hậu, nâng cao năng lực dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ hai, hạ tầng số là nền móng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt chuẩn quốc tế nên cần đầu tư hạ tầng số (IoT, blockchain, Digital Twin) giúp doanh nghiệp tuân thủ, tối ưu chi phí, vận hành hiệu quả và mở rộng xuất khẩu.

Thứ ba, tài chính xanh, biến chi phí thành cơ hội chuyển đổi trên cơ sở xây dựng khung hỗ trợ liên ngành để giảm rủi ro và tạo động lực chuyển đổi.

Thứ tư, định hướng lộ trình quốc gia rõ ràng trong đó thiết kế chương trình hành động đồng bộ, đặt doanh nghiệp nhỏ và vừa vào trọng tâm.

AI giúp doanh nghiệp liên tục thích ứng, đổi mới sản phẩm, mô hình kinh doanh

Không chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ năng suất mà trí tuệ nhân tạo (AI) còn được xem là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển kép, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để phát triển bền vững.

Theo Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) năm 2024, hơn 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đã có ít nhất một hình thức ứng dụng công nghệ số trong vận hành, nhưng chỉ một phần nhỏ đang khai thác AI một cách hệ thống. Trong khi đó, thế giới đang bước vào giai đoạn AI phát triển theo cấp số nhân, 77% doanh nghiệp toàn cầu đã sử dụng AI để đo lường tiêu hao năng lượng và phát hiện lãng phí trong sản xuất.

baquynh.jpg
Bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP.

Báo cáo của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho hay, dù chiếm đến 98% tổng số doanh nghiệp nhưng đa phần doanh nghiệp nhỏ và vừa đang ở giai đoạn "chuyển đổi sơ khởi", chủ yếu tập trung vào tự động hóa sản xuất và báo cáo dữ liệu xuất khẩu, trong khi thiếu đầu tư vào kiểm soát chất lượng, bảo trì hay quản trị phát thải. Vì lẽ đó, chia sẻ với Báo Nhân Dân, bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP nhận định, AI chính là yếu tố có thể giúp kết nối thành một mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất.

Báo cáo "Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam" do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) triển khai vừa mới đây nhằm phân tích sâu thực trạng chuyển đổi số và xanh của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, xác định cơ hội, thách thức của doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, phù hợp với năng lực và nguồn lực. Báo cáo gồm 5 phần (Phần 1: Bối cảnh chuyển đổi kép toàn cầu và tại Việt Nam; Phần 2: Tổng quan về AI và ứng dụng trong chuyển đổi kép; Phần 3: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam; Phần 4: Nỗ lực của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể trong triển khai công tác hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam chuyển đổi kép; Phần 5: Phụ lục).

Có thể bạn quan tâm

Các diễn giả trong một sự kiện tổng kết ba năm triển khai dự án (2023-2026) tại Cần Thơ vừa qua. (Ảnh: Hội đồng Anh tại Việt Nam)

“Kỹ năng về khí hậu – Hạt giống cho chuyển đổi xanh”

Dự án “Kỹ năng về khí hậu - Hạt giống cho chuyển đổi xanh (Climate Skills - Seeds for Transition) là một chương trình toàn cầu của Hội đồng Anh phối hợp Ngân hàng HSBC  nhằm trang bị cho những người trẻ kỹ năng và kiến thức cần thiết, góp phần thúc đẩy chuyển đổi từ nền kinh tế carbon cao sang nền kinh tế carbon thấp.

Mô hình nhà máy xanh.

Hiệu quả từ mô hình sử dụng tài nguyên hướng đến phát triển xanh bền vững

Mô hình sản xuất không chất thải của Gốm Đất Việt là minh chứng tiêu biểu cho hướng đi công nghiệp xanh, bền vững tại Việt Nam. Đơn vị đã tận dụng triệt để nguồn tài nguyên đất sét từ mỏ riêng, áp dụng công nghệ hiện đại để tái sử dụng toàn bộ chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất, không phát sinh rác thải ra môi trường.

Sản phẩm viên nén sinh khối của Nhà máy nhiên liệu sinh khối Erex Sakura Tuyên Quang được thị trường Nhật Bản đón nhận.

Đánh thức tiềm năng năng lượng sinh khối: Hướng đi chiến lược cho mục tiêu Net Zero của Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng nhằm hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 tại COP26, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để khai thác hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, trong đó năng lượng sinh khối được xem là một trụ cột giàu tiềm năng nhưng chưa được phát huy tương xứng.

Bốn em trong nhóm Dự án Green Era trao tiền, phối hợp Đoàn Thanh niên Khu bảo tồn Thiên nhiên Đakrông chăm sóc vườn cây. (Ảnh: Quang Huy)

Gieo hạt giống xanh cho một kỷ nguyên xanh

Giữa những thách thức ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu toàn cầu, câu chuyện về Dự án Green Era do một nhóm học sinh trung học phổ thông sáng lập để lại nhiều suy ngẫm sâu sắc.

Hành khách hoàn thành thủ tục hàng không, chuẩn bị ra tàu bay.

Nội Bài tăng 8 bậc trong Top 100 sân bay tốt nhất thế giới

Với vị trí thứ 71 trong bảng xếp hạng Skytrax 2026, Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài không chỉ ghi nhận bước tiến mạnh mẽ về thứ hạng mà còn khẳng định sự ổn định bền vững khi đây là lần thứ 8 cửa ngõ hàng không Thủ đô vinh dự góp mặt trong danh sách 100 sân bay tốt nhất toàn cầu.

Quang cảnh hội thảo.

Lợi ích sản xuất lúa cải tiến không cày xới đất

Đại học Cần Thơ vừa tổ chức hội thảo “Lợi ích của mô hình sản xuất lúa cải tiến không cày xới đất tích hợp công nghệ ICT và hệ thống điện mặt trời trên ruộng lúa” thu hút đông đảo nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân tham dự.

Hồ thuỷ điện Trị An (Ảnh: Tiến Khôi)

Phát huy giá trị di sản Thủy điện Trị An: Bước đi vững chắc trong chuyển dịch năng lượng bền vững

Trong hành trình tiến tới mục tiêu Net Zero 2050, dự án Thủy điện Trị An mở rộng tại Đồng Nai nổi lên như lời giải kinh tế cho bài toán lưu trữ năng lượng phía nam, thay thế pin BESS lưu trữ vốn tốn kém. Công trình giúp ổn định lưới điện quốc gia và còn là sự tiếp nối hào hùng, nâng tầm giá trị di sản lịch sử của ngành điện.

Hồ chứa nước Sông Cái thuộc hệ thống thủy lợi Tân Mỹ cung cấp nguồn nước cho tưới tiêu và nhà máy Thuỷ điện tích năng Bác Ái.

Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái: Tối ưu hóa nguồn lực cho mục tiêu Net Zero

Tại vùng đất nắng gió phía nam tỉnh Khánh Hòa, hồ Sông Cái bao năm qua vẫn lặng lẽ gánh vác sứ mệnh giải cơn khát cho đồng ruộng. Nhưng giờ đây, công trình thủy lợi này đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử: trở thành "bệ đỡ" cho Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái - công trình lưu trữ năng lượng quy mô lớn đầu tiên tại Việt Nam.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội Tạ Đình Thi phát biểu khai mạc hội thảo.

Chuyển dịch mô hình tăng trưởng xanh, bền vững

Ngày 16/1, tại Hà Nội, đã diễn ra hội thảo “Hợp tác phát triển công nghệ trung hòa và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ xanh Việt Nam-Hàn Quốc 2026”, với sự tham gia của các chuyên gia, lãnh đạo các ban, bộ, ngành và doanh nghiệp liên quan.

Bộ đội Quân khu 5 xây dựng lại nhà cho người dân vùng lũ.

Lấy con người làm trung tâm trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu

"Chiến dịch Quang Trung" - chiến dịch đặc biệt được triển khai với tinh thần thần tốc nhất, quyết liệt nhất, quyết tâm hoàn thành mục tiêu không để người dân nào bị ảnh hưởng bởi bão lũ khu vực miền trung-Tây Nguyên vừa qua không có nhà đón Tết đã hoàn thành theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ.

Ông Dennis Quennet, Giám đốc Phát triển kinh tế bền vững, Tổ chức Hợp tác quốc tế Cộng hòa Liên bang Đức (GIZ) chia sẻ về chuyển đổi kép. (Ảnh: HNV)

Mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa từ chuyển đổi số-xanh

Theo ông Dennis Quennet, Giám đốc Phát triển kinh tế bền vững, Tổ chức Hợp tác quốc tế Cộng hòa Liên bang Đức, Việt Nam cần bảo đảm quá trình hội nhập không chỉ dành cho các “doanh nghiệp đầu tàu” mà phải mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ - lực lượng đóng vai trò quan trọng đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững...

Nông dân Cần Thơ sử dụng máy bay không người lái (drone) phun xịt phân, thuốc trên cánh đồng lúa chất lượng cao.

Trồng lúa chất lượng cao giúp nông dân tăng thu nhập

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có 511.000ha đất sản xuất nông nghiệp. Trong đó, diện tích sản xuất lúa 319.000ha. Năm 2025, thành phố Cần Thơ có 64 xã, phường tham gia đề án trồng lúa chất lượng cao, phát thải thấp với diện tích là 104.500ha và 171 hợp tác xã, tổ hợp tác tham gia đề án.

Thủy chung với rừng xanh

Thủy chung với rừng xanh

Nằm ở mái bắc dãy Trường Sơn, nơi đầu nguồn con sông Ngàn Phố, có một tập thể đã 70 năm gắn bó với rừng. Điểm chung giữa họ không chỉ là sự tiếp nối qua nhiều thế hệ mà còn là lời thề son sắc với rừng. 

Hành trình giữ xanh đại ngàn Pù Mát

Hành trình giữ xanh đại ngàn Pù Mát

Giữa mạch xanh bất tận của Pù Mát, “lá phổi” của dãy Bắc Trường Sơn ở miền Tây Nghệ An, có những con người từng một thời “ăn rừng, ngủ rừng”, mang thân phận thợ săn, lâm tặc… để mưu sinh. Họ gieo nỗi sợ giữa rừng sâu, nhưng rồi lại chính họ là những người lặng lẽ quay đầu, góp sức giữ lại màu xanh cuối cùng cho đại ngàn.

Hương ước giữ rừng giữa đại ngàn miền tây Nghệ An

Hương ước giữ rừng giữa đại ngàn miền tây Nghệ An

Giữa trùng điệp đại ngàn ở miền tây xứ Nghệ, nơi những cánh rừng vẫn vươn xanh không nhờ hàng rào thép hay biển cấm, mà nhờ vào một luật bất thành văn “hương ước giữ rừng”. Đó là những “lệ bản” thiêng liêng được cộng đồng dân bản nghiêm khắc thực hiện để giữ rừng như máu thịt của mình.

Những huyền thoại duyên nợ với rừng

Những huyền thoại duyên nợ với rừng

Những người được ví như “huyền thoại” mà chúng tôi kể ra đây, mỗi người đều có cách tạo dựng hồi sinh những cánh rừng rất riêng. Tư tưởng lớn mà họ gặp nhau để trở nên huyền thoại đó là sự mến yêu rừng!