Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng trở nên phổ biển, nhất là với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như trong thúc đẩy chuyển đổi kép.

AI giúp kết nối mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất. (Ảnh: HNV)
AI giúp kết nối mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất. (Ảnh: HNV)

Nó giúp tối ưu hóa tài nguyên và giảm phát thải theo thời gian thực, quản trị chuỗi cung ứng xanh và minh bạch ESG, đánh giá và mô phỏng tác động lên môi trường, liên kết các chuỗi hoạt động số hóa riêng lẻ thành một “mạng lưới thần kinh” thông minh, khai thác dữ liệu lớn để dự báo và cá nhân hóa sâu.

Thực tế cho thấy, các chuẩn mực quốc tế hiện nay đang tạo nên áp lực tuân thủ trong sản xuất-kinh doanh. Liên quan tới các xu hướng mới trong chuyển đổi kép, các chuyên gia nhìn nhận, hiện đang có 3 xu hướng gồm: Green AI - Gia tăng hiệu suất, giảm phát thải, thể hiện cam kết bền vững; Cloud & Edge Computing - Linh hoạt, tiết kiệm và thân thiện môi trường; Blockchain - Đáp ứng chuẩn quốc tế, tăng minh bạch và lợi thế cạnh tranh.

Kinh nghiệm quốc tế trong ứng dụng thúc đẩy AI với chuyển đổi kép

chuyendoikep.png
Bìa báo cáo của Cục Phát triển doanh nghệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính).

Kinh nghiệm đúc kết từ Đức, Hàn Quốc, Singapore cũng chỉ ra, xây dựng hạ tầng dữ liệu và quản trị phát thải cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; phát triển các quỹ hỗ trợ quy mô lớn như BIK; tích hợp chuyển đổi kép vào chiến lược xuất khẩu. Theo đó, xây dựng lộ trình NetZero theo từng ngành và cơ chế bảo lãnh tín dụng tương tự K-Green Guarantee cũng như xây dựng quỹ chuyển đổi xanh, bộ tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành trụ cột.

Trên cơ sở tổng kết bài học kinh nghiệm từ quốc gia điển hình, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đã đề xuất định hướng thúc đẩy chuyển đổi kép của doanh nghiệp nhỏ và vừa tập trung vào 4 trọng tâm gồm:

Thứ nhất, không có áp lực, không có chuyển đổi. Do đó, cần cân nhắc luật hóa mục tiêu khí hậu, nâng cao năng lực dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ hai, hạ tầng số là nền móng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt chuẩn quốc tế nên cần đầu tư hạ tầng số (IoT, blockchain, Digital Twin) giúp doanh nghiệp tuân thủ, tối ưu chi phí, vận hành hiệu quả và mở rộng xuất khẩu.

Thứ ba, tài chính xanh, biến chi phí thành cơ hội chuyển đổi trên cơ sở xây dựng khung hỗ trợ liên ngành để giảm rủi ro và tạo động lực chuyển đổi.

Thứ tư, định hướng lộ trình quốc gia rõ ràng trong đó thiết kế chương trình hành động đồng bộ, đặt doanh nghiệp nhỏ và vừa vào trọng tâm.

AI giúp doanh nghiệp liên tục thích ứng, đổi mới sản phẩm, mô hình kinh doanh

Không chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ năng suất mà trí tuệ nhân tạo (AI) còn được xem là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển kép, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để phát triển bền vững.

Theo Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) năm 2024, hơn 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đã có ít nhất một hình thức ứng dụng công nghệ số trong vận hành, nhưng chỉ một phần nhỏ đang khai thác AI một cách hệ thống. Trong khi đó, thế giới đang bước vào giai đoạn AI phát triển theo cấp số nhân, 77% doanh nghiệp toàn cầu đã sử dụng AI để đo lường tiêu hao năng lượng và phát hiện lãng phí trong sản xuất.

baquynh.jpg
Bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP.

Báo cáo của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho hay, dù chiếm đến 98% tổng số doanh nghiệp nhưng đa phần doanh nghiệp nhỏ và vừa đang ở giai đoạn "chuyển đổi sơ khởi", chủ yếu tập trung vào tự động hóa sản xuất và báo cáo dữ liệu xuất khẩu, trong khi thiếu đầu tư vào kiểm soát chất lượng, bảo trì hay quản trị phát thải. Vì lẽ đó, chia sẻ với Báo Nhân Dân, bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP nhận định, AI chính là yếu tố có thể giúp kết nối thành một mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất.

Báo cáo "Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam" do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) triển khai vừa mới đây nhằm phân tích sâu thực trạng chuyển đổi số và xanh của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, xác định cơ hội, thách thức của doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, phù hợp với năng lực và nguồn lực. Báo cáo gồm 5 phần (Phần 1: Bối cảnh chuyển đổi kép toàn cầu và tại Việt Nam; Phần 2: Tổng quan về AI và ứng dụng trong chuyển đổi kép; Phần 3: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam; Phần 4: Nỗ lực của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể trong triển khai công tác hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam chuyển đổi kép; Phần 5: Phụ lục).

Có thể bạn quan tâm

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội Tạ Đình Thi phát biểu khai mạc hội thảo.

Chuyển dịch mô hình tăng trưởng xanh, bền vững

Ngày 16/1, tại Hà Nội, đã diễn ra hội thảo “Hợp tác phát triển công nghệ trung hòa và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ xanh Việt Nam-Hàn Quốc 2026”, với sự tham gia của các chuyên gia, lãnh đạo các ban, bộ, ngành và doanh nghiệp liên quan.

Bộ đội Quân khu 5 xây dựng lại nhà cho người dân vùng lũ.

Lấy con người làm trung tâm trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu

"Chiến dịch Quang Trung" - chiến dịch đặc biệt được triển khai với tinh thần thần tốc nhất, quyết liệt nhất, quyết tâm hoàn thành mục tiêu không để người dân nào bị ảnh hưởng bởi bão lũ khu vực miền trung-Tây Nguyên vừa qua không có nhà đón Tết đã hoàn thành theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ.

Ông Dennis Quennet, Giám đốc Phát triển kinh tế bền vững, Tổ chức Hợp tác quốc tế Cộng hòa Liên bang Đức (GIZ) chia sẻ về chuyển đổi kép. (Ảnh: HNV)

Mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa từ chuyển đổi số-xanh

Theo ông Dennis Quennet, Giám đốc Phát triển kinh tế bền vững, Tổ chức Hợp tác quốc tế Cộng hòa Liên bang Đức, Việt Nam cần bảo đảm quá trình hội nhập không chỉ dành cho các “doanh nghiệp đầu tàu” mà phải mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ - lực lượng đóng vai trò quan trọng đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững...

Nông dân Cần Thơ sử dụng máy bay không người lái (drone) phun xịt phân, thuốc trên cánh đồng lúa chất lượng cao.

Trồng lúa chất lượng cao giúp nông dân tăng thu nhập

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có 511.000ha đất sản xuất nông nghiệp. Trong đó, diện tích sản xuất lúa 319.000ha. Năm 2025, thành phố Cần Thơ có 64 xã, phường tham gia đề án trồng lúa chất lượng cao, phát thải thấp với diện tích là 104.500ha và 171 hợp tác xã, tổ hợp tác tham gia đề án.

Thủy chung với rừng xanh

Thủy chung với rừng xanh

Nằm ở mái bắc dãy Trường Sơn, nơi đầu nguồn con sông Ngàn Phố, có một tập thể đã 70 năm gắn bó với rừng. Điểm chung giữa họ không chỉ là sự tiếp nối qua nhiều thế hệ mà còn là lời thề son sắc với rừng. 

Hành trình giữ xanh đại ngàn Pù Mát

Hành trình giữ xanh đại ngàn Pù Mát

Giữa mạch xanh bất tận của Pù Mát, “lá phổi” của dãy Bắc Trường Sơn ở miền Tây Nghệ An, có những con người từng một thời “ăn rừng, ngủ rừng”, mang thân phận thợ săn, lâm tặc… để mưu sinh. Họ gieo nỗi sợ giữa rừng sâu, nhưng rồi lại chính họ là những người lặng lẽ quay đầu, góp sức giữ lại màu xanh cuối cùng cho đại ngàn.

Hương ước giữ rừng giữa đại ngàn miền tây Nghệ An

Hương ước giữ rừng giữa đại ngàn miền tây Nghệ An

Giữa trùng điệp đại ngàn ở miền tây xứ Nghệ, nơi những cánh rừng vẫn vươn xanh không nhờ hàng rào thép hay biển cấm, mà nhờ vào một luật bất thành văn “hương ước giữ rừng”. Đó là những “lệ bản” thiêng liêng được cộng đồng dân bản nghiêm khắc thực hiện để giữ rừng như máu thịt của mình.

Những huyền thoại duyên nợ với rừng

Những huyền thoại duyên nợ với rừng

Những người được ví như “huyền thoại” mà chúng tôi kể ra đây, mỗi người đều có cách tạo dựng hồi sinh những cánh rừng rất riêng. Tư tưởng lớn mà họ gặp nhau để trở nên huyền thoại đó là sự mến yêu rừng!

Kiểm tra thiết bị tại Nhà máy điện Nhơn Trạch 3-4.

“Mảnh ghép” đặc biệt quan trọng về an ninh năng lượng quốc gia

Dự lễ khánh thành Nhà máy điện Nhơn Trạch 3-4, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, đây là nhà máy sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đầu tiên tại Việt Nam - “mảnh ghép” đặc biệt quan trọng trong củng cố, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới,...

Các phương tiện lưu thông chen chúc tại các quốc lộ ra vào cửa ngõ Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Lộ trình “xanh hóa” phương tiện công cộng

Với vai trò đầu tàu kinh tế, Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là địa phương đi đầu trong lộ trình “xanh hóa” giao thông, trước hết là hệ thống phương tiện giao thông công cộng. Đây là một trụ cột quan trọng để giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, đồng thời cắt giảm phát thải.

Ông Trần Xuân Phong vận hành máy phát điện từ khí biogas. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Biến chất thải thành nguồn năng lượng xanh

Tại Thái Nguyên, trang trại chăn nuôi của ông Trần Xuân Phong là một trong những mô hình tiêu biểu áp dụng hệ thống khí sinh học phát điện. Từ nguồn chất thải chăn nuôi vốn gây áp lực lớn lên môi trường, trang trại đã chuyển hóa thành điện năng tại chỗ phục vụ sản xuất, góp phần giảm chi phí vận hành và phát thải khí nhà kính.

Lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn kiểm tra, đánh giá tiến độ cụm công nghiệp Hồ Sơn 1, xã Hữu Lũng và xã Cai Kinh, tỉnh Lạng Sơn.

Kiến tạo công nghiệp xanh, sạch

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng và hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững, nhu cầu phát triển công nghiệp thân thiện với môi trường ngày càng trở nên cần thiết. Thời gian qua, tỉnh Lạng Sơn chú trọng xây dựng công nghiệp “xanh”.

Hoạt động khoan lấy mẫu đất trồng cây lâu năm phục vụ nghiên cứu đề tài.

Cơ hội cho mục tiêu Net Zero

Trong khi bài toán giảm phát thải nông nghiệp tập trung vào hạn chế khí metan trong canh tác lúa, một hướng đi khác đang mở ra từ một nghiên cứu mới đây tại đồng bằng sông Hồng do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Nafosted) tài trợ, đó là đất nông nghiệp có thể trở thành “bể chứa” carbon hữu cơ quan trọng.

Phiên thảo luận về cảng biển. (Ảnh: HNV)

Thúc đẩy hợp tác cảng và hàng không thông minh, bền vững Việt Nam-Hà Lan

Chiều 10/11, tại Hà Nội, Hội thảo Logistics Hà Nội 2025 với 2 phiên về cảng biển và hàng không đã thu hút đông đảo các đại biểu cùng tham gia trao đổi kinh nghiệm thực tiễn phát triển bền vững cảng biển và cảng hàng không, các giải pháp logistics sáng tạo và cơ hội mở rộng hợp tác với các đối tác trong ngành của hai nước.

Tiến sĩ Yap Kwong Weng, Giám đốc điều hành (CEO) Việt Nam SuperPort TM.

Đồng hành cùng Việt Nam trong kiến tạo hệ sinh thái logistics xanh-số và bền vững

Là cảng logistics đa phương thức quy mô lớn nằm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Việt Nam SuperPortTM - liên doanh chiến lược giữa T&T Group và YCH (Singapore) hướng tới kiến tạo hệ sinh thái bền vững, tiên tiến, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả của hệ thống logistics tại Việt Nam, mở rộng chuỗi cung ứng.

Các dự án điện gió, điện mặt trời phía nam Khánh Hòa tạo nhiều việc làm cho người lao động.

Năng lượng là một trụ cột của Khánh Hòa

Địa bàn tỉnh Khánh Hòa hiện có 72 dự án điện mặt trời, điện gió, thủy điện và nhiệt điện đưa vào vận hành với tổng công suất hơn 5.500MW, sản lượng khoảng 17,95 tỷ kWh/năm. Tỉnh đang tích cực triển khai Đề án thành lập Trung tâm Công nghiệp-dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng tại khu vực phía nam.