Vượt qua thách thức để chuyển đổi xanh hiệu quả

Những năm qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực để cùng cộng đồng quốc tế thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển bền vững. Tuy nhiên, để chuyển đổi xanh thật sự hiệu quả, vẫn cần những giải pháp hữu hiệu để vượt qua các thách thức trong thực tiễn triển khai.

Các phương tiện giao thông điện ngày càng góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, thân thiện với môi trường (Ảnh: MỸ HÀ)
Các phương tiện giao thông điện ngày càng góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, thân thiện với môi trường (Ảnh: MỸ HÀ)

Chuyển đổi xanh tạo ra nền kinh tế-xã hội phát triển mà không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi của hệ sinh thái và giảm thiểu các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường.

Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 của nước ta nhấn mạnh việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa các ngành kinh tế, áp dụng kinh tế tuần hoàn thông qua khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và năng lượng dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số; phát triển kết cấu hạ tầng bền vững để nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát huy lợi thế cạnh tranh và giảm tối đa tác động tiêu cực đến môi trường. Phần lớn các ngành, lĩnh vực trong quá trình phát triển đều đặt mục tiêu đẩy nhanh chuyển đổi xanh, nhất là các lĩnh vực như nông nghiệp, năng lượng tái tạo, sản xuất, dịch vụ…

Trên thực tế, quá trình chuyển đổi xanh của nước ta hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức; trong đó, thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính. Tiến sĩ Hà Thị Hồng Vân, Viện Kinh tế Việt Nam và thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam cần nguồn lực khoảng 368 tỷ USD cho cả giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2040, tương đương 20 tỷ USD mỗi năm để đạt mục tiêu về tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh.

Bên cạnh đó, hạ tầng của nước ta cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình chuyển đổi xanh khi nhiều khu vực còn thiếu hệ thống thu gom và xử lý rác thải hiện đại; hệ thống giao thông công cộng còn hạn chế và chưa đồng bộ; công nghệ sản xuất năng lượng tái tạo chưa phát triển mạnh; ý thức của nhiều người dân về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh chưa đầy đủ.

Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quang Học, Viện Tài nguyên và môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, trong quá trình chuyển đổi xanh, các vấn đề an ninh phi truyền thống mới nổi liên quan đến bảo tồn thiên nhiên và môi trường đang là những rào cản không nhỏ. Việt Nam xếp thứ 36 trong 177 quốc gia có mức độ ô nhiễm cao nhất trên toàn cầu; theo thống kê của IQAir, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Việt Nam vượt quá 4,9 lần so với mức độ không khí bảo đảm; trong khi đó, rác thải nhựa đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh tế-xã hội tại các vùng biển, vùng bờ biển…

Nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Thanh Hà, Trường cao đẳng Đà Lạt chỉ ra khó khăn khi nước ta chưa xây dựng được hệ thống chỉ số thống nhất để đo lường mức độ “xanh” trong tăng trưởng, cả ở cấp quốc gia lẫn cấp ngành. Việc thu thập số liệu môi trường còn phân tán, thiếu cập nhật và công khai; nhiều báo cáo đánh giá thực thi chính sách còn nặng về hình thức, thiếu tính phản biện độc lập.

Đáng chú ý, các ngành kinh tế chủ lực của Việt Nam hiện nay vẫn chủ yếu là những ngành có hệ số phát thải cao, như sản xuất xi-măng, thép, nhiệt điện than, dệt may… Điều này dẫn đến khó khăn trong xác định chính xác đâu là chính sách hiệu quả, đâu là điểm nghẽn cần điều chỉnh cho tăng trưởng xanh.

Vì vậy, để chuyển đổi xanh hiệu quả, Tiến sĩ Hà Thị Hồng Vân cho rằng, Chính phủ cần rà soát, xây dựng các bộ tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật về chuyển đổi xanh đối với từng ngành, lĩnh vực; đồng thời, xây dựng đầy đủ các quy định pháp luật để bảo đảm việc hỗ trợ, khuyến khích áp dụng cũng như thực thi, kiểm soát, giám sát việc tuân thủ các tiêu chí, tiêu chuẩn. Theo GS, TS Trương Quang Học, Việt Nam đã ban hành hàng loạt văn bản quy định pháp luật để phát triển bền vững đất nước, ứng phó thiên tai, bảo vệ môi trường theo hướng tăng trưởng xanh với nguyên tắc không đánh đổi môi trường, văn hóa, văn minh xã hội để lấy kinh tế.

Tuy nhiên, vẫn cần đổi mới tư duy, tăng cường thể chế, chính sách về phát triển xanh, bảo vệ môi trường sinh thái đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế. Cần xây dựng và triển khai các mô hình sinh thái xanh, lối sống xanh theo tư duy sinh thái, đạo đức sinh thái và tiếp cận sinh thái. Phục hồi và duy trì chất lượng môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; nâng cao nhận thức và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho phát triển xanh, gắn với đẩy mạnh khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế về chuyển đổi xanh…

Chuyển đổi xanh không thể thành công nếu thiếu vai trò của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Vì vậy, cần phát triển hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp xanh với ba trụ cột: Vườn ươm doanh nghiệp chuyên ngành, quỹ đầu tư mạo hiểm xanh và mạng lưới cố vấn-huấn luyện chuyên sâu về công nghệ môi trường. Bên cạnh đó, có chính sách đặt hàng công nghệ từ khu vực công, giúp các doanh nghiệp xanh có cơ hội thử nghiệm và mở rộng thị trường ngay tại Việt Nam trước khi vươn ra quốc tế.

Việc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh là cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Đó là quá trình dài và phức tạp, đòi hỏi sự nỗ lực, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư để đạt được mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Các bạn học sinh thích thú khi được trực tiếp trải nghiệm “Trạm Nghe chim kể chuyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Độc đáo “Trạm Nghe chim kể chuyện”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc Sưa Hương Trà - Đà Nẵng 2026”, sáng 26/4, Ủy ban nhân dân phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành “Trạm Nghe chim kể chuyện”. Đây là một hoạt động ý nghĩa, giàu tính nhân văn và gắn kết cộng đồng.

Hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại Tuyên Quang. (Ảnh: KHÁNH TOÀN)

Quản lý, khai thác bền vững nguồn lực khoáng sản

Những đổi mới trong pháp luật về địa chất và khoáng sản đang tạo điều kiện cho khai thác, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, nhất là đáp ứng nhu cầu vật liệu cho xây dựng hạ tầng. Tuy nhiên, để nguồn lực này phát huy hiệu quả, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, quản lý chặt và khai thác bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 26/4/2026: Bắc Bộ có mưa dông trở lại, Trung Bộ giảm mưa, ngày có nắng, nhiệt độ tăng dần

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 26/4/2026: Bắc Bộ có mưa dông trở lại, Trung Bộ giảm mưa, ngày có nắng, nhiệt độ tăng dần

Thời tiết trên cả nước có xu hướng ổn định hơn ở nhiều khu vực, mưa giảm dần và nắng xuất hiện trở lại. Tuy nhiên, vùng núi Tây Bắc vẫn cần đề phòng mưa dông kèm các hiện tượng thời tiết cực đoan, trong khi khu vực Nam Bộ và Cao nguyên Trung Bộ bắt đầu xuất hiện nắng nóng cục bộ vào ban ngày.

Tuyến đường di cư của chim nước quốc tế thuộc hành lang bay Đông Á-Úc châu. (Ảnh: VŨ ĐẠT)

Xuân Thủy lặng xanh

Tại cửa Ba Lạt (Ninh Bình), nơi dòng sông Hồng hòa vào Biển Đông, khi con nước vừa rút xuống lúc sáng sớm, những dải bãi bồi đẫm phù sa mềm mướt dần lộ ra. Mùi gió biển mặn mòi quyện với bùn non, chỉ cần thoảng qua cũng đủ gợi nhớ rất lâu.

(Ảnh minh họa)

Không khí lạnh gây mưa dông diện rộng tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đến ngày 25/4

Dự báo, chiều tối và đêm nay (23/4), không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng đến khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ gây mưa rào và dông, trời mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến từ 20-23 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ C. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể xảy ra trong mưa dông.

Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo phòng cháy, chữa cháy rừng thành phố Cần Thơ kiểm tra thực địa Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng.

Kiểm tra phòng cháy, chữa cháy rừng tại Lung Ngọc Hoàng

Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo phòng cháy, chữa cháy rừng thành phố Cần Thơ vừa có buổi làm việc với Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, ghi nhận kết quả đạt được, đồng thời yêu cầu siết chặt phối hợp, bổ sung phương án, bảo đảm an toàn rừng mùa nắng nóng.