Vượt qua thách thức để chuyển đổi xanh hiệu quả

Những năm qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực để cùng cộng đồng quốc tế thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển bền vững. Tuy nhiên, để chuyển đổi xanh thật sự hiệu quả, vẫn cần những giải pháp hữu hiệu để vượt qua các thách thức trong thực tiễn triển khai.

Các phương tiện giao thông điện ngày càng góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, thân thiện với môi trường (Ảnh: MỸ HÀ)
Các phương tiện giao thông điện ngày càng góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, thân thiện với môi trường (Ảnh: MỸ HÀ)

Chuyển đổi xanh tạo ra nền kinh tế-xã hội phát triển mà không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi của hệ sinh thái và giảm thiểu các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường.

Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 của nước ta nhấn mạnh việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa các ngành kinh tế, áp dụng kinh tế tuần hoàn thông qua khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và năng lượng dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số; phát triển kết cấu hạ tầng bền vững để nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát huy lợi thế cạnh tranh và giảm tối đa tác động tiêu cực đến môi trường. Phần lớn các ngành, lĩnh vực trong quá trình phát triển đều đặt mục tiêu đẩy nhanh chuyển đổi xanh, nhất là các lĩnh vực như nông nghiệp, năng lượng tái tạo, sản xuất, dịch vụ…

Trên thực tế, quá trình chuyển đổi xanh của nước ta hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức; trong đó, thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính. Tiến sĩ Hà Thị Hồng Vân, Viện Kinh tế Việt Nam và thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam cần nguồn lực khoảng 368 tỷ USD cho cả giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2040, tương đương 20 tỷ USD mỗi năm để đạt mục tiêu về tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh.

Bên cạnh đó, hạ tầng của nước ta cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình chuyển đổi xanh khi nhiều khu vực còn thiếu hệ thống thu gom và xử lý rác thải hiện đại; hệ thống giao thông công cộng còn hạn chế và chưa đồng bộ; công nghệ sản xuất năng lượng tái tạo chưa phát triển mạnh; ý thức của nhiều người dân về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh chưa đầy đủ.

Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quang Học, Viện Tài nguyên và môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, trong quá trình chuyển đổi xanh, các vấn đề an ninh phi truyền thống mới nổi liên quan đến bảo tồn thiên nhiên và môi trường đang là những rào cản không nhỏ. Việt Nam xếp thứ 36 trong 177 quốc gia có mức độ ô nhiễm cao nhất trên toàn cầu; theo thống kê của IQAir, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Việt Nam vượt quá 4,9 lần so với mức độ không khí bảo đảm; trong khi đó, rác thải nhựa đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh tế-xã hội tại các vùng biển, vùng bờ biển…

Nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Thanh Hà, Trường cao đẳng Đà Lạt chỉ ra khó khăn khi nước ta chưa xây dựng được hệ thống chỉ số thống nhất để đo lường mức độ “xanh” trong tăng trưởng, cả ở cấp quốc gia lẫn cấp ngành. Việc thu thập số liệu môi trường còn phân tán, thiếu cập nhật và công khai; nhiều báo cáo đánh giá thực thi chính sách còn nặng về hình thức, thiếu tính phản biện độc lập.

Đáng chú ý, các ngành kinh tế chủ lực của Việt Nam hiện nay vẫn chủ yếu là những ngành có hệ số phát thải cao, như sản xuất xi-măng, thép, nhiệt điện than, dệt may… Điều này dẫn đến khó khăn trong xác định chính xác đâu là chính sách hiệu quả, đâu là điểm nghẽn cần điều chỉnh cho tăng trưởng xanh.

Vì vậy, để chuyển đổi xanh hiệu quả, Tiến sĩ Hà Thị Hồng Vân cho rằng, Chính phủ cần rà soát, xây dựng các bộ tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật về chuyển đổi xanh đối với từng ngành, lĩnh vực; đồng thời, xây dựng đầy đủ các quy định pháp luật để bảo đảm việc hỗ trợ, khuyến khích áp dụng cũng như thực thi, kiểm soát, giám sát việc tuân thủ các tiêu chí, tiêu chuẩn. Theo GS, TS Trương Quang Học, Việt Nam đã ban hành hàng loạt văn bản quy định pháp luật để phát triển bền vững đất nước, ứng phó thiên tai, bảo vệ môi trường theo hướng tăng trưởng xanh với nguyên tắc không đánh đổi môi trường, văn hóa, văn minh xã hội để lấy kinh tế.

Tuy nhiên, vẫn cần đổi mới tư duy, tăng cường thể chế, chính sách về phát triển xanh, bảo vệ môi trường sinh thái đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế. Cần xây dựng và triển khai các mô hình sinh thái xanh, lối sống xanh theo tư duy sinh thái, đạo đức sinh thái và tiếp cận sinh thái. Phục hồi và duy trì chất lượng môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; nâng cao nhận thức và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho phát triển xanh, gắn với đẩy mạnh khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế về chuyển đổi xanh…

Chuyển đổi xanh không thể thành công nếu thiếu vai trò của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Vì vậy, cần phát triển hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp xanh với ba trụ cột: Vườn ươm doanh nghiệp chuyên ngành, quỹ đầu tư mạo hiểm xanh và mạng lưới cố vấn-huấn luyện chuyên sâu về công nghệ môi trường. Bên cạnh đó, có chính sách đặt hàng công nghệ từ khu vực công, giúp các doanh nghiệp xanh có cơ hội thử nghiệm và mở rộng thị trường ngay tại Việt Nam trước khi vươn ra quốc tế.

Việc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh là cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Đó là quá trình dài và phức tạp, đòi hỏi sự nỗ lực, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư để đạt được mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nơi, đặc biệt ở khu vực vùng núi và trung du. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng trên diện rộng, nhiều nơi xảy ra nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông trở lại.

Ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029.

Việt Nam-Hàn Quốc hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã

Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, đại diện các tổ chức môi trường của Việt Nam và Hàn Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029, hướng tới tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát huy vai trò của thanh niên trong các sáng kiến môi trường.

Một góc đô thị phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa). (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đầu tư hạ tầng môi trường, kiến tạo nền tảng phát triển bền vững vùng nam Khánh Hòa

Giữa vùng đất vốn được xem là “chảo lửa” của Nam Trung Bộ, bài toán nước sạch, thoát lũ và bảo vệ môi trường đã trở thành thách thức thường trực đối với khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa. Áp lực về tài nguyên nước, hạ tầng kỹ thuật, môi trường đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với chiến lược phát triển lâu dài của địa phương.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Rừng Amazon đóng vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu.

Cam kết mạnh mẽ của Brazil chống biến đổi khí hậu

Báo cáo môi trường của Brazil cho biết, trong năm 2025, nạn phá rừng ở ven bờ Đại Tây Dương thuộc địa bàn nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 40 năm qua, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia Nam Mỹ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

Hôm nay, thời tiết trên cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc xuất hiện mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa lớn. Miền Trung vẫn còn nắng nóng ở nhiều khu vực nhưng đã bắt đầu xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Trong khi đó, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng ban ngày, chiều tối tiếp tục có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

Không khí lạnh kết hợp rãnh áp thấp khiến thời tiết miền Bắc chuyển biến rõ rệt với mưa dông diện rộng. Trong khi đó, nắng nóng tại miền Trung bắt đầu suy giảm nhưng khu vực từ Quảng Trị đến Đắk Lắk vẫn còn oi bức, khô nóng. Ở phía Nam, mưa dông chiều tối tiếp tục xuất hiện rải rác do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 4 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII.

Hà Nội triển khai Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7

Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, việc triển khai Đề án được thực hiện từ ngày 1/7/2026, nhưng không triển khai đồng loạt trên toàn bộ khu vực trong Vành đai 1.

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

Hiện nhiều địa phương đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp, quản lý chất thải, năng lượng và giao thông, nhằm thực hiện các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).