Điểm đến hoang sơ, kỳ thú
Giữa rừng già, thác Mơ ở xã Hóa Hợp, nay là xã Kim Điền mang vẻ đẹp nguyên sơ, là sự hòa quyện giữa nước, đá và rừng. Càng lên cao, thác Mơ càng đẹp hơn với những tảng đá lớn nhô lên dòng thác. Dòng thác chính của thác Mơ tạo ra một hồ nước lớn khoảng 500m2 và thành một hồ bơi tự nhiên của du khách và người dân địa phương. Không chỉ mang vẻ đẹp hoang sơ mà theo truyền thuyết, thác Mơ còn ẩn chứa câu chuyện khá kỳ bí liên quan đến vị vua yêu nước Hàm Nghi.
Xuôi về phía nam theo đường Hồ Chí Minh nhánh tây, dưới tán rừng nguyên sinh ở xã Trường Sơn có nhiều hệ thống khe suối, hang động rất thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái. Tiêu biểu là suối Chà Rào, Chà Cùng và các hang động rất đẹp ở phía thượng nguồn sông Long Đại.
Trong khi Chà Rào nằm ngay trên tuyến đường từ trung tâm xã dẫn vào bản Cây Cà thì muốn đến bãi tắm và thác Chà Cùng, du khách phải đi bộ theo men theo con suối chừng vài trăm mét dưới tán cây.
Ở suối Chà Cùng, dòng nước bị các gờ đá chắn lại, tạo thành những dòng thác tung bọt trắng xóa. Ngoài ra còn có các tràn đá tự nhiên bằng phẳng, làn nước nhẹ nhàng chảy qua. Đến đây, du khách cảm nhận được không khí trong lành của núi rừng, ngắm nhìn những rạn đá phủ đầy rêu dưới mặt nước trong veo; có thể tắm tại các hồ nước tự nhiên, hay trượt nhẹ trên đá.
Cách đó không xa, các điểm du lịch như thác Dương Cầm, xã Kim Thủy, nay là xã Kim Ngân; khe Nước Lạnh ở Trường Xuân, nay thuộc xã Trường Sơn cũng đang là những địa chỉ thu hút khách du lịch trẻ tuổi đến trải nghiệm, khám phá.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, các dòng suối, ngọn thác này như những bức tranh sống động với không gian tươi mát, không khí trong lành và dòng nước trong vắt chảy qua các khe đá, len lỏi giữa thiên nhiên hoang sơ. Đi bộ, bơi, vượt thác, cắm trại... giữa không gian này, bạn sẽ cảm nhận được sự bình yên và tươi mới của thiên nhiên hoang sơ mang vẻ đẹp đầy mê hoặc.
Đánh thức tiềm năng các dòng suối
Mùa du lịch năm 2025, bên cạnh những tour du lịch khám phá hang động, du lịch nghỉ dưỡng ven biển, không ít du khách đến tỉnh Quảng Bình (cũ) có lựa chọn khá lạ, đó là tìm đến những dòng suối đẹp để trải nghiệm.
Trong những hè hầm hập nóng này, công suất phục vụ của các điểm du lịch này đều được huy động tối đa nhưng vẫn không đáp ứng được hết nhu cầu của du khách và người dân địa phương yêu thiên nhiên và thích khám phá.
Bên cạnh việc tận hưởng khung cảnh thiên nhiên thơ mộng, các dòng khe, suối này còn là điểm đến phù hợp cho những ai yêu thích hoạt động ngoài trời. Du khách có thể chèo SUP, thuyền kayak hay đơn giản là thả mình trong làn nước mát lạnh để cảm nhận sự thư giãn. Ngoài ra, bạn còn có thể câu cá giữa khung cảnh yên bình hay tham gia các trò chơi thể thao dưới nước đầy thú vị.
Nếu thích khám phá, hành trình trekking xuyên rừng nguyên sinh cùng với người dẫn đường là người đồng bào dân tộc thiểu số sẽ đưa bạn đến với những góc hoang sơ, bí ẩn giữa sâu hút đại ngàn mà có thể bạn chưa bao giờ đặt chân tới.
Tuy nhiên, phần lớn những điểm đến này vẫn ở dạng tiềm năng, mới được khai thác dưới dạng thử nghiệm nên chưa được đầu tư hạ tầng bài bản, chưa có các sản phẩm du lịch đặc thù và đặc biệt thiếu sự kết nối chuỗi với các điểm du lịch nổi tiếng khác trong tỉnh.
Còn theo Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Quảng Trị Đặng Đông Hà, nhiều nơi ở phía tây tỉnh Quảng Bình (cũ) có tiềm năng rất lớn về tài nguyên du lịch sinh thái, là địa chỉ mà giới trẻ trong và ngoài tỉnh rất muốn khám phá. Tuy nhiên, cái khó ở các khu vực này là rừng đặc dụng và rừng phòng hộ nên không được hoặc rất khó trong thực hiện các thủ tục liên quan để đầu tư hạ tầng khai thác tiềm năng du lịch hoặc mở các tour, tuyến.
Mặt khác, đây là địa bàn ở khu vực biên giới nên khách du lịch số đông tiếp cận còn khó khăn, đặc biệt là khách quốc tế vào khu vực biên giới đất liền cần nhiều thủ tục và phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Tỉnh Quảng Bình (cũ) đã cho phép các doanh nghiệp đầu tư khai thác hoặc khai thác thử nghiệm một số sản phẩm du lịch trên các dòng suối, thác, khe... kết hợp du lịch cộng đồng, khám phá, trải nghiệm đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Bước đầu cho thấy, sản phẩm mới này khá hấp dẫn du khách, tuy nhiên vài chi tiết cần tiếp tục điều chỉnh để hoàn thiện và phục vụ du khách tốt hơn.
Các khe, suối ở miền Trung nói chung, Quảng Bình (cũ) nói riêng về mùa hè rất đẹp, hoang sơ và ẩn chứa nhiều điều bí ẩn mời gọi khám phá nhưng về mùa mưa lũ thì rất hung dữ. Nước lũ chảy xiết cuốn trôi nhiều công trình hạ tầng của các khu du lịch.
Khu du lịch Khe Nước Lạnh được coi là công trình độc đáo, thân thiện với môi trường khi sử dụng hệ thống cầu gỗ đi bên suối để không ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan, thế nhưng trận lũ lớn trong tháng 10/2024 đã cuốn trôi tất cả. Chủ đầu tư Khu du lịch Đặng Đại Ngôn từng ngậm ngùi khi đầu tư hàng chục tỷ đồng cho công trình độc đáo này, nhưng chỉ sau một trận lũ là thành người trắng tay. Anh Ngôn chia sẻ, mưa lũ với cường suất lớn là lực cản đối với nhà đầu tư khi khai thác tiềm năng trên các suối, thác ở phía tây Quảng Trị hiện nay.
Không riêng Khu du lịch Khe Nước Lạnh mà hầu như các công trình hạ tầng phục vụ du lịch trên các dòng suối, khe, thác ở Quảng Bình (cũ) đều bị hư hỏng, thiệt hại do tác động của thiên tai hằng năm. Sau mỗi mùa mưa lũ đi qua, các đơn vị khai thác tour, tuyến lại phải sửa sang lại hạ tầng như bến thuyền, cầu gỗ, các trang thiết bị...
Để phát triển loại hình du lịch sinh thái này một cách bền vững, theo các chuyên gia, tỉnh Quảng Trị hiện nay cần khảo sát, phân loại các dòng suối, thác theo mức độ hấp dẫn và khả năng tiếp cận, từ đó ưu tiên phát triển trước theo hướng du lịch sinh thái, kết hợp giáo dục môi trường. Cùng với đó, cần đầu tư hạ tầng ở mức độ cho phép và sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, tuyệt đối không xâm hại cảnh quan trong quá trình xây dựng.
Từ cách làm của doanh nghiệp mình, Giám đốc Công ty Du lịch Netin Trần Xuân Cương cho rằng, muốn làm du lịch sinh thái bền vững thì phải đào tạo, sử dụng người dân địa phương làm hướng dẫn viên, nhân viên khuân vác, phục vụ homestay, giới thiệu ẩm thực bản địa.
Điều quan trọng nữa là xây dựng các tour khép kín kết nối khám phá các dòng suối, vượt thác với tham quan các hang động, thăm bản làng và trải nghiệm văn hóa của người Bru-Vân Kiều. Ngoài ra, cần ứng dụng công nghệ trong quảng bá, định vị các điểm đến mới thông qua truyền thông, bản đồ số, mạng xã hội...để lan tỏa hình ảnh thiên nhiên Quảng Bình (cũ) một cách hiện đại, gần gũi với giới trẻ.
Dù còn những khó khăn nhưng với nhiều du khách trẻ, các dòng suối, ngọn thác đẹp ở Quảng Bình (cũ) đang thật sự là một điểm đến không thể khi họ muốn tìm một không gian yên bình, hòa mình vào thiên nhiên và thử thách bản thân với những hoạt động thú vị.
