Phát huy giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc

Thanh Hóa là quê hương của Bà Triệu. Vùng đất lịch sử này hiện bảo tồn nhiều di tích, di sản gắn liền tiến trình dựng nước, giữ nước của dân tộc.

Lễ rước kiệu trước giờ khai hội.
Lễ rước kiệu trước giờ khai hội.

Năm 2011, Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh: Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu được xếp hạng cấp quốc gia. Tỉnh Thanh Hóa công bố phê duyệt quy hoạch bảo tồn, tu bổ, phục hồi di tích giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn 2045 có diện tích hơn 1.000 ha thuộc các xã: Tân Ninh, Trung Chính, Mậu Lâm. Mục tiêu nhằm bảo tồn, tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu gồm: Núi Nưa, Đền Nưa, Am Tiên; đưa di tích trở thành điểm tham quan du lịch có giá trị đặc biệt, cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể phát triển tỉnh Thanh Hóa, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình phát triển kinh tế-xã hội.

Thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đầu tư mở rộng, thảm bê-tông đoạn đường từ Đền Nưa lên Am Tiên, xây dựng bãi đỗ xe, công trình vệ sinh công cộng, ứng dụng công nghệ số giới thiệu giá trị di sản. Ban quản lý di tích chú trọng công tác phòng cháy, chữa cháy, san gạt thêm bãi đỗ xe, hợp đồng cung ứng nước sạch, quét dọn vệ sinh, tổ chức các hoạt động dịch vụ đáp ứng nhu cầu của du khách, nhất là tạo mặt bằng khuyến khích tổ chức, cá nhân trồng cây, phát triển thảm rừng trên núi Nưa.

Mới đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa thành lập Ban quản lý di tích lịch sử-danh lam thắng cảnh quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý di tích, bảo vệ và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan, tâm linh. Dịp khai hội Đền Nưa-Am Tiên thường niên có nghi lễ “mở cổng trời” được tổ chức vào ngày 9 tháng Giêng âm lịch. Núi Nưa cùng quần thể di tích tọa lạc nơi trời đất giao thoa hấp dẫn, thu hút du khách trảy hội mùa xuân.

Học sinh Nguyễn Trung Hiếu đến từ xã Triệu Sơn cho biết: “Cháu biết về Bà Triệu cùng cuộc khởi nghĩa quật cường khi học môn Lịch sử cho nên muốn tìm hiểu về nơi Bà Triệu tụ nghĩa, rèn tướng, luyện quân cùng những địa danh gắn liền chiến công của nghĩa quân. Ngoài đến Đền Nưa-Am Tiên tri ân Anh hùng dân tộc, cháu cùng các bạn còn tìm về Phủ Na ở xã Xuân Du, đền Bà Triệu cùng các điểm di tích ở xã Triệu Lộc, thêm tự hào về quê hương “địa linh, nhân kiệt”.

Hiện Tập đoàn Sun Group đang triển khai dự án Khu dịch vụ thương mại và cáp treo Am Tiên. Hạng mục đầu tiên trong quần thể du lịch tâm linh và di tích lịch sử Am Tiên được chủ thể sáng tạo lấy tên là “Huyền tích Am Tiên” có dự toán đầu tư hàng nghìn tỷ đồng. Ngoài điểm nhấn là tượng Phật Đại Nhật Như Lai, quần thể này được thiết kế trải dài hơn 10 ha với tâm điểm là tượng Bà Triệu cùng 5 ngôi làng chủ đề. Tại làng Hỏa, tái tạo thanh gươm màu lửa trong không gian lát gạch đỏ Bát Tràng sẽ là nơi diễn ra các lễ hội tôn vinh bản lĩnh dũng cảm của Triệu Thị Trinh. Làng Thủy có hồ nước lớn, voi trắng vươn cao, phun vòi rồng và trung tâm làng Âm là chiếc chiêng vàng cùng không gian dành cho hoạt động chế tác nhạc cụ truyền thống, lễ hội dân gian, biểu diễn âm nhạc. Trong quần thể còn có làng Kim mang chủ đề chiến thắng với quảng trường mầu vàng, nơi tái hiện các nghề thủ công. Được khơi nguồn cảm hứng từ hình tượng Bà Triệu cưỡi con voi trắng một ngà xung trận, làng Bạch Tượng với hình tượng con voi trắng một ngà cao 70m được bố trí ở điểm cao nhất. Tại đây du khách có thể chạm tay vào voi trắng một ngà, tương tác với tạo vật, trải nghiệm thiên nhiên. Huyền tích Am Tiên còn có bức tường gốm tái hiện tiến trình cuộc khởi nghĩa Bà Triệu, tôn vinh công lao của người Anh hùng liệt nữ Triệu Thị Trinh, kết nối với không gian sống động cùng cách tiếp cận mới mẻ về lịch sử, tôn vinh văn hóa dân tộc bằng cảm xúc, nghệ thuật, ngôn ngữ đương đại.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Thi cho biết: Dự án Khu dịch vụ thương mại và cáp treo thuộc quần thể Khu du lịch tâm linh và Di tích lịch sử Am Tiên đánh dấu cột mốc với những viên gạch, khối đất đầu tiên, đặt nền móng cho công trình tầm cỡ, hiện đại. Thành công của dự án sẽ là lời khẳng định mạnh mẽ cho tinh thần, ý chí dân tộc trong tiến trình phát triển với tư duy “vừa bảo tồn, vừa phát triển”, nâng tầm giá trị khu du lịch gắn với phát huy giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hương, người truyền lửa cho Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Hưng Tân. (Ảnh TRỌNG TÂM)

Để ví, giặm ngân dài cùng năm tháng

Giữa những ngày cuối thu xứ Nghệ, trong không gian ấm áp của Nhà văn hóa Hưng Tân, xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), tiếng ví, tiếng giặm lại ngân lên mộc mạc mà sâu lắng. Không chỉ là âm thanh của ký ức, đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, được gìn giữ và trao truyền bằng tâm huyết của những con người bình dị nơi làng quê.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.

Gìn giữ văn hóa bản địa

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing, xã Lìa (tỉnh Quảng Trị) đã xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô ngay trong khuôn viên nhà trường, qua đó giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương, tôn trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Công nhân Công ty TNHH Ngọc Chung Coir hoàn thiện sản phẩm dây thừng trang trí trước khi xuất xưởng. (Ảnh MỸ HÀ)

Trăn trở nghề sản xuất xơ dừa

Không chỉ nổi tiếng về những món đặc sản gắn liền với dừa, rừng dừa Tam Quan, thị xã Hoài Nhơn (cũ) được đánh giá như “thiên đường dừa thứ hai” của Việt Nam.

Đình làng Lựu Bảo đầy trang nghiêm.

Dấu xưa Lựu Bảo

Qua bao nhiêu năm tháng, ngôi làng Lựu Bảo thuộc phường Kim Long, thành phố Huế vẫn chứa đựng vẻ đẹp nên thơ. Tứ bề gió thổi mây che, làng xưa tựa như nàng thiếu nữ soi bóng xuống dòng sông Bạch Yến trong xanh. Chuyện làng, chuyện sông không thể tách rời là vậy.

Công nhân Hợp tác xã chiếu cói Hoài Châu Bắc hoàn thiện một công đoạn làm ra chiếc chiếu thành phẩm. (Ảnh MỸ HÀ)

Làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

Dệt chiếu cói là nghề truyền thống lâu đời ở xã Hoài Châu Bắc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai).

Nhiều du khách trẻ thích thú khi check-in tại Tháp Pô Klong Garai.

Giữ gìn Bảo vật quốc gia, góp phần thúc đẩy du lịch

Khánh Hòa là vùng đất giao thoa văn hóa với sự chung sống của 36 dân tộc anh em, trong đó nổi bật là văn hóa Chăm và Raglai, thể hiện qua hệ thống đền tháp cổ kính, các lễ hội truyền thống đặc sắc cùng phong tục tập quán giàu bản sắc.

Hòn Vọng Phu trong không gian đô thị ở Thanh Hóa.

Nỗ lực bảo tồn hòn Vọng Phu cùng cụm di tích An Hoạch

Hòn Vọng Phu trên đỉnh núi An Hoạch (núi Nhồi) ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cùng những “Vọng Phu thạch” hiện hữu trên nhiều miền đất đã gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước cùng đạo lý, nhận thức thẩm mỹ của dân tộc.

Bãi Làng - khu vực trung tâm Cù Lao Chàm.

Cù Lao Chàm - Viên ngọc thô đang được "mài giũa"

Mùa du lịch năm 2025, cụm đảo gần bờ của thành phố Đà Nẵng là Cù Lao Chàm đón hơn 269.000 du khách. So với năm 2024 và những năm trước đó, con số này cho thấy sự tăng trưởng và là một lời khẳng định: Những tiềm năng du lịch mạnh mẽ của “viên ngọc thô” xứ Quảng đang dần được cụ thể hóa, khai thác một cách hiệu quả và đúng hướng.

Cô gái Chăm trong Lễ hội Katê tại Khánh Hòa.

Thúc đẩy liên kết vùng du lịch trọng điểm

Những năm gần đây, hành trình du lịch nối dài giữa “biển xanh” Khánh Hòa và “đại ngàn” Đắk Lắk đã trở thành xu hướng mới. Sự dịch chuyển đó thể hiện nhu cầu khám phá nhiều hơn của du khách, đồng thời tạo cơ hội hình thành các tour, tuyến liên vùng mang dấu ấn riêng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Du khách trải nghiệm làm đồ gốm khi tới thăm làng Thanh Hà.

Độc đáo làng gốm hơn 500 năm tuổi

Tại lễ trao giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025 vừa qua, làng gốm Thanh Hà là đại diện của thành phố Đà Nẵng được vinh danh tại hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”.

Ông Lê Văn Nghĩa kiểm tra chất lượng sản phẩm rượu cần.

Bảo tồn và phát triển nghề truyền thống

Giữ được hương vị nồng say của rượu cần truyền thống sẽ mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho bà con Cơ Tu. Đó là cách làm kinh tế hiệu quả của ông Lê Văn Nghĩa và một số hộ dân ở thôn Phú Túc, xã Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.

Người dân và du khách nghe hát bài chòi ở Hội An.

Cân bằng giữa phát triển và gìn giữ ở Hội An

Sau khi mở rộng địa giới thành phố Đà Nẵng, Hội An (cũ) nay gồm ba phường: Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và một xã đảo Tân Hiệp (Cù Lao Chàm) tiếp tục giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược phát triển du lịch-văn hóa của thành phố.

Thu gom lưới bẫy bắt chim yến trái phép. (Ảnh CTV)

Cần có giải pháp bảo vệ chim yến

Những năm gần đây, nạn săn bắt chim yến trái phép diễn ra tràn lan ở nhiều địa phương trên cả nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của quần thể chim yến ở nước ta.

Đảo Lý Sơn, hạt nhân du lịch biển, đảo của tỉnh Quảng Ngãi.

Tìm hướng phát triển bền vững du lịch biển, đảo Quảng Ngãi

Du lịch biển, đảo Quảng Ngãi có nhiều tiềm năng trở thành trụ cột phát triển kinh tế- xã hội quan trọng. Tỉnh cần tạo ra sức mạnh tổng hợp, cân bằng lợi ích kinh tế-xã hội và môi trường để du lịch biển, đảo Quảng Ngãi phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và khẳng định vị thế trong khu vực.

Võ cổ truyền đã và đang được triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để phát triển một cách bài bản, bền vững

Bảo tồn và lan tỏa võ cổ truyền

Võ cổ truyền Bình Định không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà còn là một hệ giá trị sống động, có khả năng thích ứng và phát triển trong thời đại mới. Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, văn hóa truyền thống không thể chỉ lưu giữ trong bảo tàng hay lễ hội mà phải được đưa vào đời sống, đến với thế hệ trẻ.

Hội thi Ẩm thực Yến sào Khánh Hòa.

Độc đáo Lễ hội Yến sào Khánh Hòa

Không chỉ thành kính tri ân, tưởng nhớ công đức lớn lao của thủy tổ, thánh mẫu, các vị tiền bối sáng lập, phát triển ngành nghề yến sào trong suốt 700 năm qua, Lễ hội Yến sào Khánh Hòa đã tạo nên một không gian văn hóa biển, đảo đa dạng và sinh động.

Bề mặt dải đá bằng phẳng, đoạn rộng nhất lên tới 50 mét.

Kỳ quan dưới đáy biển Gia Lai

Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp bình yên cùng cảnh sắc biển, trời hùng vĩ, mà còn được nhiều người say đắm bởi một kỳ quan độc đáo.

Phụ nữ Pa Kô làm món Đổi A-lỗq chuẩn bị cho ngày lễ Aza.

Món ăn độc đáo của người Pa Kô

Khi còn nhỏ, tôi biết đến món Đổi A-lỗq (cơm nếp ống tre) của người Pa Kô qua những lần theo bố về thăm quê nội ở thôn A Liêng, xã Tà Rụt (Quảng Trị) bên dòng Krông Klang. Hương vị đặc trưng của món ăn này vẫn in đậm trong ký ức sau những lần tôi dự lễ hội và thưởng thức cùng mọi người.

Công đoạn khoét rỗng mõ là quan trọng nhất

Giữ tiếng mõ làng Thủy Xuân

Giữa không gian thanh vắng ở tổ 11, phường Thủy Xuân, thành phố Huế, tiếng cốc cốc khi nhỏ khi to đưa con người về chốn tĩnh tại. Ở vùng đất Cố đô, người ta vẫn còn nhớ đến làng mõ Thủy Xuân.