Gìn giữ văn hóa bản địa

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing, xã Lìa (tỉnh Quảng Trị) đã xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô ngay trong khuôn viên nhà trường, qua đó giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương, tôn trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.
Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing có hơn 80% số học sinh là người dân tộc thiểu số. Trong những năm học qua, nhà trường tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dạy và học.

Trường thực hiện tốt nhiều phong trào thi đua và hoạt động ngoại khóa như: Tổ chức cho học sinh tham gia hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn di tích lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc thiểu số.

Với ý tưởng giáo dục học sinh thông qua trải nghiệm thực tế, kết nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa cộng đồng và môi trường học đường, nhà trường xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô kết hợp phòng đọc Gạc Ma.

Không gian trưng bày hơn 60 hiện vật, đa dạng mẫu mã và hình thức. Phần lớn hiện vật được làm từ tre, nứa do chính nghệ nhân địa phương chế tác như: Các dụng cụ phục vụ đời sống, nhạc cụ dùng trong lễ hội, trang phục của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô.

Về trang phục, trang sức gồm có: Áo, sấn nam, nữ vòng cổ các loại; nhạc cụ như: Chiêng, kèn, sáo, đàn, tù và, trống…; dụng cụ săn bắt: Nỏ, nơm, a noác, a ruồng…; dụng cụ sinh hoạt: A đư, caria, a điên, tứp, tu rung truôi, tẩu thuốc, mô hình nhà sàn…; hình ảnh về lễ hội, phong tục của người Vân Kiều, Pa Kô…

“Không gian văn hóa này thường được gọi là “Góc nhỏ quê hương” trong lòng trường học. Đây là nơi học sinh không chỉ học kiến thức mà còn được sống trong văn hóa; là cầu nối giữa nhà trường-gia đìnhcộng đồng, phát huy vai trò của người lớn tuổi, nghệ nhân địa phương trong giáo dục truyền thống”, Hiệu trưởng Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing Nguyễn Mai Trọng cho biết.

Học sinh Hồ Thị Bích, người dân tộc Vân Kiều, học sinh lớp 9A đã cùng bố mẹ đến trường đóng góp một số vật dụng truyền thống thường dùng trong gia đình như gùi, típ cơm... “Thời gian tới, em sẽ tiếp tục cùng các bạn tìm hiểu về các sản phẩm truyền thống, nhờ ông bà, cha mẹ hướng dẫn làm những vật dụng đơn giản như vòng tay, nỏ, để đóng góp vào không gian trưng bày văn hóa của trường.

Bên cạnh đó, tích cực tham gia câu lạc bộ dân ca Vân Kiều, Pa Kô để biểu diễn trong các buổi sinh hoạt văn hóa, văn nghệ tại trường và địa phương”, học sinh Hồ Thị Bích chia sẻ.

Không gian trưng bày văn hóa đặc sắc của Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing góp phần tạo môi trường học tập sinh động, gần gũi, giúp học sinh hiểu hơn về cội nguồn, phong tục tập quán, nghề truyền thống của ông cha.

Em Hồ Trứp Thị Hạnh, lớp 9A cho biết: “Là một học sinh dân tộc Vân Kiều, em rất thích khi được tìm hiểu về văn hóa của các dân tộc khác. Qua đó, em học được cách trân trọng cội nguồn, yêu quê hương, tự hào về bản sắc dân tộc mình”.

Trong quá trình sưu tầm, kêu gọi các tổ chức, cá nhân chung tay xây dựng mô hình, nhà trường nhận được sự quan tâm ủng hộ từ các tổ chức, cá nhân cùng thầy giáo, cô giáo từ khâu thiết kế, lắp đặt đến sưu tầm hiện vật.

Bên cạnh đó, nhà trường còn gặp một số khó khăn như sự khác biệt về ngôn ngữ khi truyền tải ý tưởng cũng như kêu gọi sự đóng góp, hỗ trợ từ người dân địa phương.

Hiệu trưởng Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing Nguyễn Mai Trọng cho biết thêm: “Thời gian tới, nhà trường tiếp tục sưu tầm, bổ sung để hoàn thiện mô hình với đầy đủ hiện vật có giá trị và có bề dày lịch sử”.

Có thể bạn quan tâm

Đền thờ Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật tọa lạc dưới chân núi Văn Trinh, xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa.

Không gian văn hóa độc đáo xứ Thanh

Tọa lạc dưới chân núi Văn Trinh, gần trung tâm xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa, đền thờ Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật cách Quốc lộ 1A chừng 4 km là điểm đến thuận lợi cho du khách trên hành trình khám phá di sản văn hóa của dân tộc.

Nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt bên một sản phẩm khảm ốc.

Lưu giữ nét đẹp khảm ốc xà cừ

Từ chiếc vỏ ốc lấp lánh đủ màu, nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt (34 tuổi, trú phường Kim Long, thành phố Huế) đã cho ra đời những bức khảm đầy tinh xảo. Từng mảnh ốc nhỏ bé được ghép nối dựa trên những nguyên tắc mỹ thuật giúp anh Đạt hiện thực mục tiêu bảo tồn nghề xưa.

Bia Ma Nhai khắc trên vách núi Thành Nam, xã Con Cuông, Nghệ An.

Độc đáo bia Ma Nhai khắc trên núi đá

Gần 700 năm trường tồn giữa đại ngàn miền tây Nghệ An, bia Ma Nhai là chứng tích đặc biệt về lịch sử giữ nước, khẳng định chủ quyền lãnh thổ và giá trị văn hóa thời Trần.

Thế hệ trẻ Thanh Hóa trong một cuộc về nguồn, tìm hiểu vai trò lãnh đạo của Đảng qua các thời kỳ cách mạng.

Những địa chỉ đỏ khơi dậy lòng yêu nước

Xã Thọ Lập, tỉnh Thanh Hóa có diện tích tự nhiên gần 34 km 2 , bao trùm một vùng di sản. Lấy con người là trung tâm, cấp ủy, chính quyền xã xác định phát triển kinh tế luôn đi đôi với bảo tồn, phát huy nguồn lực nội sinh từ truyền thống lịch sử, cách mạng.

Chị Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi vẽ thủ công lên tà áo dài.

Khát vọng làm mới tà áo dài

Từ tình yêu với văn hóa Huế, vợ chồng nhà thiết kế Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi (sinh năm 1992, phường An Cựu, thành phố Huế) đã đưa họa tiết cung đình và hình ảnh di tích lên những tà áo dài linen.

Thác Tà Puồng trong xanh, hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn.

Vẻ đẹp hoang sơ nơi đại ngàn

Nằm trong không gian xanh rừng nguyên sinh phía đông dãy Trường Sơn, thác Tà Puồng trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp hoang sơ và mô hình du lịch cộng đồng của đồng bào Bru-Vân Kiều. Không chỉ khai thác hiệu quả vẻ đẹp tự nhiên, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.