Năm 2017, nhận thấy điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại xã Xín Mần phù hợp trồng các loại rau ôn đới, anh Hoàng Văn Mơi rời quê nhà ở xã Nà Chì, đưa gia đình lên vùng biên giới lập nghiệp. Những ngày đầu, gia đình anh thuê, mượn đất của người dân địa phương để trồng rau xanh, kết hợp chăn nuôi gia súc, gia cầm để cung cấp thực phẩm cho các bếp ăn trường học. Dù vất vả nhưng với quyết tâm vượt khó, làm giàu trên vùng đất mới, anh Mơi không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm sản xuất nên mô hình chăn nuôi, trồng rau cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Bước ngoặt đến với anh Mơi vào năm 2021, Công ty TNHH Việt Nam-Misaki và chính quyền địa phương triển khai mô hình trồng thử nghiệm củ cải xuất khẩu sang Nhật Bản. Cây củ cải vốn không xa lạ với người dân Xín Mần, nhưng trước đây chủ yếu được trồng nhỏ lẻ, phục vụ nhu cầu gia đình hoặc bán ra thị trường tự do, giá trị kinh tế thấp.
Nhận thấy tiềm năng phát triển từ mô hình liên kết sản xuất, được sự kết nối từ chính quyền địa phương, anh Mơi là người đầu tiên mạnh dạn đăng ký tham gia trồng thử nghiệm củ cải với diện tích 5.000 m2; được doanh nghiệp cung cấp giống củ cải Nhật Bản; hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc; thu hoạch theo tiêu chuẩn xuất khẩu.
Sau hai vụ sản xuất, gồm chính vụ từ tháng 8 đến tháng 11; trái vụ từ tháng 4 đến tháng 7, cây củ cải thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương; năng suất đạt khoảng 20 tấn/0,5 ha; chất lượng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang Nhật Bản. Kết quả này đã củng cố niềm tin để anh Mơi tiếp tục mở rộng sản xuất và vận động người dân cùng tham gia.
Đến cuối năm 2022, theo yêu cầu của đối tác, anh Mơi đứng ra thành lập Hợp tác xã nông sản Mơi Hạnh nhằm tạo đầu mối cung cấp nguyên liệu, đồng thời xây dựng chuỗi liên kết sản xuất với các hộ dân trong xã. Đây được xem là bước đi quan trọng, giúp mô hình sản xuất củ cải xuất khẩu phát triển bền vững.
Từ khoảng gần 10 hộ tham gia ban đầu, đến nay chuỗi liên kết đã thu hút gần 14 hộ dân cùng tham gia. Năm 2025, tổng diện tích gieo trồng đạt khoảng 10 ha cho cả hai vụ, với tổng sản lượng ước đạt 550 tấn củ cải. Toàn bộ sản phẩm được bao tiêu với giá 2.000 đồng/kg, giúp người dân yên tâm sản xuất.
Theo cơ chế liên kết, các hộ tham gia được hợp tác xã cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Nhờ đó, nhiều hộ gia đình đã từng bước thoát nghèo, cải thiện đời sống.
Gia đình anh Giàng Vản Quáng (thôn Quán Dín Ngài, xã Xín Mần) trước đây thuộc diện hộ nghèo, sau khi tham gia trồng 1,2 ha củ cải theo chuỗi liên kết, thu nhập của gia đình anh đã tăng lên rõ rệt. Anh Quáng cho biết: “Nhờ tham gia mô hình trồng củ cải xuất khẩu, gia đình tôi có nguồn thu nhập ổn định. Bình quân mỗi năm thu được hàng trăm triệu đồng, so với trồng ngô một vụ thì hiệu quả kinh tế cao gấp 3 lần. Tôi yên tâm gắn bó lâu dài và mong muốn tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất trong thời gian tới”.
Nhận thấy tiềm năng phát triển các loại rau ôn đới trái vụ, anh Mơi tiếp tục liên kết với Hợp tác xã Rau sạch Yên Dũng (Bắc Ninh) trồng các loại rau như: bắp cải, su hào, cải thảo trên diện tích 1,5 ha. Nhờ tận dụng lợi thế khí hậu vùng cao, sản phẩm rau trái vụ có giá trị cao, được tiêu thụ tại các siêu thị ở Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố. Từ năm 2024 đến nay, mỗi năm hợp tác xã cung cấp ra thị trường khoảng 70 tấn rau xanh các loại.
Nhờ kết hợp hiệu quả giữa sản xuất củ cải xuất khẩu và trồng rau trái vụ, mỗi năm hợp tác xã của gia đình anh Mơi thu lời khoảng 300 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương với thu nhập ổn định.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xín Mần Thèn Văn Tiến cho biết, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là hướng đi quan trọng nhằm phát triển kinh tế địa phương. Mô hình liên kết trồng củ cải xuất khẩu của anh Hoàng Văn Mơi được đánh giá là tiêu biểu, phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần hình thành vùng nguyên liệu tập trung, có giá trị kinh tế cao.
