Đồng thời đơn vị còn khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai; đồng hành cùng các cấp chính quyền và người dân tại địa bàn đóng quân trong phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng nông thôn mới...
Cách đây 75 năm, ngày 1/5/1951, tại bản SLắng, xã Bình Trung, huyện Cao Lộc (nay là xã Khánh Khê), tỉnh Lạng Sơn, Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316) được thành lập với lực lượng ban đầu gồm các Trung đoàn 98, 174, 176 và một số đơn vị binh chủng. Đại đoàn đã tham gia nhiều chiến dịch lớn như Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào, Đông Xuân 1953-1954, đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tại đồi A1, khối bộc phá gần 1.000 kg do đơn vị điểm hỏa trở thành hiệu lệnh tổng công kích, góp phần làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Đáng chú ý, Đại đoàn 316 là đơn vị làm nhiệm vụ quốc tế sớm và có thời gian lâu nhất của quân đội ta. Từ Chiến dịch Thượng Lào năm 1953 đến những năm chiến đấu liên tục trên chiến trường 6 tỉnh Bắc Lào giai đoạn 1960-1973, góp phần củng cố tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Lào.
Năm 1955, Đại đoàn đổi phiên hiệu thành Sư đoàn 316; năm 1958 vinh dự được đón Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm và giao nhiệm vụ trở lại Điện Biên Phủ cùng đồng bào vùng Tây Bắc xây dựng Nông trường Điện Biên trở thành nông trường quốc doanh đầu tiên của cả nước, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Sư đoàn tham gia Chiến dịch Tây Nguyên, tiến vào giải phóng Buôn Ma Thuột, góp phần không nhỏ vào Đại thắng mùa Xuân năm 1975. Với những chiến công xuất sắc, ngày 15/1/1976, Sư đoàn được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ năm 1979-1984, Sư đoàn tiếp tục chiến đấu bảo vệ biên giới phía bắc, kiên cường giữ vững chủ quyền Tổ quốc.
Bước vào thời kỳ đổi mới, Sư đoàn 316 chuyển về đóng quân trên địa bàn các tỉnh Tuyên Quang, Phú Thọ, Yên Bái cũ (nay là Lào Cai). Tiếp nối truyền thống vẻ vang, Sư đoàn không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; tích cực đổi mới, sáng tạo, ứng dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào thực hiện nhiệm vụ, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.
Những năm qua, trước diễn biến mưa bão phức tạp tại các tỉnh Tuyên Quang, Phú Thọ, Lào Cai…, Sư đoàn 316 đã huy động hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ kịp thời có mặt tại các địa bàn bị thiệt hại nặng nề, phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương cứu hộ, cứu nạn, vận chuyển hàng cứu trợ, chăm sóc y tế, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống.
Đồng chí Đỗ Đình Đạt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường An Tường cho biết, sau cơn bão số 3 (Yagi) năm 2024, trên địa bàn phường bị ngập úng nặng nề, hàng trăm héc-ta lúa, hoa màu bị thiệt hại. Ngay sau khi nước lũ rút, cấp ủy, chính quyền địa phương đã khẩn trương phối hợp với các lực lượng triển khai công tác khắc phục hậu quả thiên tai. Trong đó, các cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 148 thuộc Sư đoàn 316 đã kịp thời có mặt, cùng chính quyền và người dân tập trung thu hoạch diện tích lúa bị ngập, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại; đồng thời hỗ trợ dọn dẹp bùn đất tại các trường học, trạm y tế, khơi thông dòng chảy, vệ sinh môi trường.
Sự hỗ trợ của các cán bộ, chiến sĩ có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ giúp người dân nhanh chóng ổn định sản xuất, đời sống mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang. “Các cán bộ, chiến sĩ không quản khó khăn, vất vả, sát cánh cùng nhân dân ngay sau thiên tai đã để lại ấn tượng sâu sắc, lan tỏa tinh thần đoàn kết, gắn bó quân dân”, ông Đạt cho biết thêm.
Theo Đại tá Bùi Thế Dũng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 316, nhiều năm qua, hàng chục nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn đã được huy động tham gia khắc phục hậu quả mưa lũ, sạt lở đất, cháy rừng, hỏa hoạn trên địa bàn các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu…
Những đóng góp thầm lặng, bền bỉ ấy góp phần tô thắm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân. Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 316 luôn giữ vững vai trò là lực lượng nòng cốt, tin cậy, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Không những vậy, Sư đoàn còn đồng hành, tích cực tham gia phát triển kinh tế-xã hội, tiêu biểu như tham gia xây dựng dự án đường dây 500kV Lào Cai- Vĩnh Yên với hàng trăm cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia mở đường, vận chuyển vật liệu tại những địa hình khó khăn; nêu cao tinh thần “vượt nắng, thắng mưa, không thua gió bão”, đưa dự án về đích đúng hạn.
Đại tá Lâm Dũng Tiến, Chính ủy Sư đoàn 316 cho biết: Ghi nhận những đóng góp nổi bật qua 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, ngày 24/12/2025, Sư đoàn 316 vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ hai, phần thưởng cao quý khẳng định vị thế, vai trò và truyền thống vẻ vang của đơn vị; đồng thời là Sư đoàn chủ lực đầu tiên được tuyên dương danh hiệu này trong thời kỳ đổi mới.
| Sư đoàn 316 có 17 tập thể và 23 cán bộ, chiến sĩ được Đảng, Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Ít-xala (Lào), Huân chương Lao động hạng ba của Nhà nước Lào cùng nhiều phần thưởng cao quý khác; 109 cán bộ, chiến sĩ trưởng thành từ Sư đoàn được phong quân hàm cấp tướng. |
