Đây được xem là bước tiến hướng tới bộ quy tắc thương mại kỹ thuật số toàn cầu đầu tiên, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và hỗ trợ các nước đang phát triển tham gia sâu hơn vào kinh tế số.
Tại Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14 (MC14) ở Yaounde (Cameroon), bất chấp nhiều ý kiến khác nhau, 66 thành viên WTO, chiếm khoảng 70% thương mại toàn cầu, đã nhất trí đưa thỏa thuận thương mại điện tử vào hiệu lực thông qua các thỏa thuận tạm thời.
Các thỏa thuận này tạo lộ trình để Hiệp định Thương mại điện tử của WTO chính thức có hiệu lực, đồng thời hướng tới tích hợp vào khuôn khổ pháp lý chung của tổ chức. Trong bối cảnh thương mại số giàu tiềm năng, việc triển khai hiệp định được kỳ vọng giúp giảm chi phí, mở ra cơ hội mới, thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm.
Trong nỗ lực tận dụng và khai thác tối đa những lợi ích từ thương mại điện tử, các nền kinh tế lớn chấp nhận thỏa thuận tạm thời bao gồm Singapore, Australia, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU), Canada và Trung Quốc. Thỏa thuận này không áp dụng cho Bangladesh vì nước này vẫn ủng hộ việc tiếp tục tạm hoãn áp thuế hải quan đối với các giao dịch điện tử. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ các quốc gia ký kết mới áp dụng thỏa thuận giữa các nước thành viên.
Các quốc gia không ký kết như Bangladesh sẽ tiếp tục được hưởng thời gian tạm hoãn cho đến khi thỏa thuận được đa số các thành viên WTO thông qua. Dữ liệu từ WTO và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho thấy, việc không thực hiện thỏa thuận này sẽ bỏ lỡ khoảng 159 tỷ USD giá trị thương mại mỗi năm. Nếu được thực hiện trên toàn cầu, hiệp định này có thể thúc đẩy GDP toàn cầu tăng thêm 8.700 tỷ USD vào năm 2040.
Hiệp định Thương mại điện tử góp phần đơn giản hóa quy trình, giảm chi phí trong hợp đồng, hóa đơn và thanh toán toàn cầu, qua đó thúc đẩy giao dịch và tạo thuận lợi cho các nhà xuất khẩu. Đồng thời, hiệp định đặt nền tảng hợp tác về quyền riêng tư, an ninh mạng, hướng tới môi trường thương mại trực tuyến an toàn, minh bạch hơn, cùng các quy định bảo vệ người tiêu dùng và dữ liệu cá nhân hiệu quả hơn.
Đáng chú ý, việc giảm rào cản pháp lý xuyên biên giới sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận thị trường toàn cầu dễ dàng và an toàn hơn. Hiệp định cũng hỗ trợ các nước đang phát triển tận dụng tốt hơn kinh tế số, đồng thời nâng cao tính ổn định, khả năng dự báo và mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.
Các chuyên gia cho rằng cần khẩn trương thực hiện các quy tắc thương mại kỹ thuật số toàn cầu bởi nó cho phép các doanh nghiệp và người tiêu dùng tận dụng tối đa lợi ích. Thêm vào đó, việc thực hiện Hiệp định Thương mại điện tử giúp củng cố vai trò không thể thiếu của WTO trong hệ thống thương mại đa phương, đồng thời chứng minh rằng WTO vẫn là một nền tảng quan trọng để phát triển các quy tắc thương mại hiện đại và giải quyết các vấn đề chính sách thương mại cấp bách vào thời điểm mà thương mại toàn cầu và hệ thống thương mại đa phương đối mặt không ít thách thức.
