Hiện nay, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu đang gia tăng về số lượng và đa dạng về loại hình, tạo ra cơ hội và cả thách thức với ngành hải quan. Vừa qua, ngành hải quan tập trung xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện hải quan số với khả năng tích hợp cao, theo hướng cho phép tự động hóa hoàn toàn từ khâu tiếp nhận tờ khai, kiểm tra thuế đến giải phóng hàng.
Trong đó, đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo phân tích hình ảnh từ máy soi để nhận diện hàng hóa giúp giảm tỷ lệ kiểm tra thủ công; áp dụng thuật toán phân tích dữ liệu phân luồng tờ khai, cảnh báo dấu hiệu gian lận; nghiên cứu ứng dụng chia sẻ dữ liệu chứng từ vận tải, chứng nhận xuất xứ (C/O) điện tử với các hãng tàu, ngân hàng và cơ quan hải quan các nước. Điều này giúp tăng tính bảo mật, chống giả mạo hồ sơ và hàng hóa lưu thông thông suốt qua các biên giới quốc gia.
Phó Cục trưởng Hải quan Trần Đức Hùng cho biết, đơn vị đã chủ động xây dựng hệ thống quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua hình thức thương mại điện tử và đưa vào tiếp nhận, xử lý và thu thuế đối với các tờ khai trị giá nhỏ gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh, bưu chính từ ngày 9/7/2025. Phần mềm vừa bảo đảm thu đúng, thu đủ thuế đối với hàng hóa trị giá nhỏ, với lưu lượng từ 450.000-600.000 tờ khai/ngày, vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
Phó Cục trưởng Hải quan Trần Đức Hùng cho biết, đơn vị đã chủ động xây dựng hệ thống quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua hình thức thương mại điện tử và đưa vào tiếp nhận, xử lý và thu thuế đối với các tờ khai trị giá nhỏ gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh, bưu chính từ ngày 9/7/2025. Phần mềm vừa bảo đảm thu đúng, thu đủ thuế đối với hàng hóa trị giá nhỏ, với lưu lượng từ 450.000-600.000 tờ khai/ngày, vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
Cục Hải quan cũng xây dựng xong phần mềm khai báo thủ tục cho phương tiện vận tải xuất nhập cảnh. Theo ông Hùng, người khai hải quan có thể thực hiện khai báo từ xa trên ứng dụng điện thoại hoặc máy tính. Phần mềm có nhiều ưu điểm về thời gian tiếp nhận, xử lý, kiểm tra, giám sát và theo dõi lượt phương tiện qua lại nhiều lần trong tháng; theo dõi được lịch sử thực hiện thủ tục của phương tiện, các thông tin thay đổi, cập nhật tại mỗi lần thực hiện thủ tục; tích hợp lựa chọn thanh toán phí trực tuyến, số lượt thu phí, cảnh báo rủi ro và quá thời hạn của các phương tiện vận tải; tích hợp chức năng khai báo bảng kê hàng hóa trước giúp công chức và doanh nghiệp không phải thao tác và khai báo trên nhiều hệ thống…
Ngày 5/12/2025, phần mềm được vận hành thí điểm tại Cửa khẩu đường bộ số II Kim Thành (tỉnh Lào Cai). Ghi nhận của cơ quan hải quan và doanh nghiệp xuất nhập khẩu cho thấy: Về cơ bản đã khắc phục được các bất cập, khó khăn, vướng mắc của phần mềm cũ, không phát sinh trường hợp phải sử dụng tờ khai giấy, đồng thời giảm thời gian khai báo cho doanh nghiệp, giảm nhân lực làm công tác quản lý phương tiện cho cơ quan hải quan, nhất là giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp từ 10-15%, tạo đòn bẩy trực tiếp nhất để nâng cao chỉ số hiệu quả logistics và năng lực cạnh tranh.
Về lâu dài, phần mềm này sẽ là một cấu phần trên Cổng thông tin một cửa quốc gia và tích hợp thủ tục hành chính liên quan đến phương tiện vận tải và hàng hóa xuất nhập khẩu qua đường bộ của các bộ: Tài chính, Quốc phòng, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường. Việc tích hợp giúp cắt giảm nhiều chỉ tiêu thông tin trùng lặp khi thực hiện thủ tục hành chính của các bộ, ngành. Do vậy, cần đánh giá và xác định lại các thông tin cần thiết để phục vụ việc xử lý yêu cầu nghiệp vụ của các cơ quan quản lý chuyên ngành tại cửa khẩu theo hướng đơn giản hóa, thống nhất chỉ tiêu thông tin; tổ chức, cá nhân chỉ cung cấp một lần duy nhất, việc thu phí, lệ phí hoàn toàn tự động; các cơ quan quản lý chia sẻ thông tin cần thiết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
Hiện nay, Cục Hải quan cũng đang phát triển phần mềm khai hải quan đối với hành lý vượt tiêu chuẩn định mức miễn thuế dựa trên các ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và tạo thuận lợi cho hành khách.
Hiện nay, Cục Hải quan cũng đang phát triển phần mềm khai hải quan đối với hành lý vượt tiêu chuẩn định mức miễn thuế dựa trên các ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và tạo thuận lợi cho hành khách.
Trưởng ban Giám sát quản lý (Cục Hải quan) Đào Duy Tám cho biết: Thời gian tới, Cục tiếp tục phối hợp trình Chính phủ ban hành nghị định quan trọng về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được giao dịch qua thương mại điện tử; triển khai hệ thống công nghệ thông tin thực hiện hải quan số trong năm 2026; đồng thời nghiên cứu đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ, thủ tục và các quy định liên quan hoạt động kinh doanh nhằm tối ưu hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên cơ sở ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin.
![[Video] Vốn FDI vào Việt Nam tăng 76,4%, vốn thực hiện cao nhất 5 năm](https://cdn.nhandan.vn/images/AFGUXNWdXbQ2IMTKAyr7cnXtgds9B1pQsC_9omkdrH5atxEpXRM9cS93N1b9Bv-T/3.png.avif)
