Sáng kiến mới tạo bước ngoặt cho ngành giáo dục châu Phi

Liên minh châu Phi (AU) vừa công bố sáng kiến nhằm tạo bước ngoặt chuyển đổi cho ngành giáo dục khu vực trong 10 năm tới. Ra đời trong bối cảnh hệ thống giáo dục châu Phi đang đối mặt nhiều thách thức, sáng kiến được kỳ vọng tạo nền tảng xây dựng một nền giáo dục toàn diện, chất lượng, mở ra tương lai phát triển bền vững.

Học sinh học trong lớp học tại trường tiểu học và trung học cơ sở Tanda (GS Tanda) ở Rwanda. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Học sinh học trong lớp học tại trường tiểu học và trung học cơ sở Tanda (GS Tanda) ở Rwanda. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Sáng kiến vừa được công bố mang tên “Thập kỷ tăng tốc hành động vì chuyển đổi giáo dục và phát triển kỹ năng tại châu Phi”. Đây là bước tiến quan trọng, thể hiện cam kết mạnh mẽ của AU trong nỗ lực hiện thực hóa Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) số 4 của Liên hợp quốc về bảo đảm giáo dục chất lượng, toàn diện, công bằng và cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người.

Được triển khai trong giai đoạn 2025-2034, sáng kiến đánh dấu sự khởi đầu cho “chiến dịch diệt giặc dốt”, nhằm đảo ngược xu thế tụt hậu trong giáo dục tại châu Phi.

Trong khi hầu hết khu vực trên thế giới đang phải giải quyết những hệ lụy do tình trạng già hóa dân số gây ra, thì châu Phi lại nắm trong tay “chiếc chìa khóa vàng” là lực lượng dân số trẻ dồi dào. Với khoảng 60% dân số dưới 25 tuổi, hiện châu Phi là khu vực có tỷ lệ dân số trẻ lớn nhất thế giới. Hơn nữa, xu hướng tích cực này dự kiến sẽ tiếp tục được duy trì trong nhiều thập niên tới.

Theo Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO), đến năm 2030, khoảng 42% trong tổng số thanh thiếu niên toàn cầu sẽ đến từ châu lục này.

Tuy nhiên, khai thác hết tiềm năng của lực lượng dân số trẻ vẫn là bài toán không dễ tìm được lời giải. Nguồn dân số trẻ là thế mạnh song cũng đặt ra thách thức lớn với châu Phi, nhất là khi trình độ phát triển không bắt kịp tốc độ tăng dân số.

Hiện, châu Phi đang bị bủa vây bởi bộn bề khó khăn và thiếu nguồn lực để phát triển ngành giáo dục. Oằn mình gánh trên vai những “núi” nợ công khổng lồ, nhiều quốc gia trong khu vực phải chi nhiều tiền cho việc trả lãi hơn là đầu tư cho giáo dục.

Bộ trưởng Giáo dục Ethiopia Ayelech Eshete cảnh báo, nếu không sớm thay đổi, đến năm 2030, tại khu vực châu Phi hạ Sahara, chỉ có 9 nước đáp ứng đủ nhu cầu về giáo viên tiểu học, trong khi dân số trong độ tuổi đến trường đang tăng nhanh chóng.

Bên cạnh khoảng trống về nhân lực, nền giáo dục châu Phi cũng đối mặt hàng loạt thách thức khác như thiếu cơ sở vật chất, bất bình đẳng, gián đoạn trong học tập do chiến sự và thiên tai liên miên.

Theo Liên hợp quốc, bị mắc kẹt giữa các cuộc xung đột, hàng nghìn trẻ em châu Phi không được hưởng quyền lợi cơ bản là đến trường. Thay vì đi học như bao bạn bè cùng trang lứa trên thế giới, nhiều em vẫn vất vả với gánh nặng mưu sinh hằng ngày, thậm chí nỗ lực hết sức để tồn tại giữa mưa bom bão đạn của các cuộc xung đột.

Theo báo cáo UNESCO vừa công bố, hiện có hơn 100 triệu trẻ em từ 6 đến 17 tuổi tại châu Phi không được đến trường.

Giáo dục có tầm quan trọng sống còn đối với sự phát triển của châu Phi, là con đường tất yếu để thoát khỏi đói nghèo và lạc hậu. Tuy nhiên, những khoảng trống chưa được khỏa lấp trong nền giáo dục đã kéo theo hệ lụy nghiêm trọng đối với chất lượng nguồn nhân lực. Số người mù chữ vẫn ở mức cao đáng lo ngại.

Theo UNESCO, một phần ba số người trưởng thành trên khắp châu lục chưa biết đọc hoặc viết. Nhiều thanh thiếu niên chưa được tiếp cận giáo dục cơ bản và không có đủ kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu của công việc. Nếu không sớm đảo ngược tình trạng này, vòng luẩn quẩn của đói nghèo và thất học sẽ tiếp tục trở thành hòn đá tảng cản trở tiến trình phát triển của khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.