Nỗi lo về “Omicron tàng hình”

Theo The Guardian, hiện có không ít số ca nhiễm Covid-19 trên thế giới được ghi nhận mắc dòng phụ BA.2 của biến thể Omicron, còn được gọi là “Omicron tàng hình”. Với tốc độ lây lan mạnh, dòng virus SARS-CoV-2 mới này đang khiến giới chức các nước đau đầu.

Các chuyên gia y tế mất nhiều thời gian để phát hiện bệnh nhân mắc BA.2. Ảnh: CNN
Các chuyên gia y tế mất nhiều thời gian để phát hiện bệnh nhân mắc BA.2. Ảnh: CNN

“Omicron tàng hình” đang tạo ra một làn sóng lây nhiễm mới trên thế giới. Theo đó, BA.2 đã được ghi nhận tại hơn 80 quốc gia và 50 bang của Mỹ. Trong báo cáo gần đây, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng cho biết, BA.2 đang là biến thể chủ đạo tại 18 quốc gia. Việc số ca mới tăng mạnh cũng khiến số người nhập viện tăng theo. Trước sự lây lan nhanh chóng của “Omicron tàng hình”, các chuyên gia của WHO đã đề nghị các cơ quan y tế công cộng theo dõi BA.2 như một biến thể Omicron riêng biệt.

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, dòng phụ mới của Omicron có rất nhiều đột biến, song lại thiếu gien của biến thể Omicron gốc. Vì vậy, các chuyên gia y tế mất nhiều thời gian làm các xét nghiệm, phân tích mới có thể phát hiện bệnh nhân mắc dòng phụ của Omicron này. Tương tự Omicron gốc, BA.2 có khả năng phá vỡ các kháng thể trong máu của những người đã được tiêm vaccine kháng Covid-19. Nó cũng có khả năng chống lại các kháng thể của những người đã bị nhiễm Covid-19 ở các chủng Alpha và Delta. BA.2 gần như kháng hoàn toàn với một số phương pháp điều trị bằng kháng thể đơn dòng.

Một nghiên cứu được công bố ngày 15/2 của WHO cho thấy, BA.2 có khả năng lây lan cao hơn khoảng 30% so biến thể Omicron gốc. Dù vậy, một tuần sau đó, tổ chức này đính chính rằng, khả năng lây nhiễm của dòng này có thể lên tới 63%. Điều này giải thích về khả năng lây truyền và tránh được vaccine của biến thể mới.

Ngày 16/2, các nhà khoa học Nhật Bản công bố nghiên cứu trong phòng thí nghiệm trên chuột cho thấy, BA.2 có thể gây ra triệu chứng nặng hơn so Delta. Theo nhóm nghiên cứu, giống BA.1, BA.2 có khả năng trốn tránh miễn dịch do vaccine tạo ra. Dù vậy, vài ngày sau đó, bà Maria Van Kerkhove, trưởng nhóm nghiên cứu Covid-19 của WHO nhấn mạnh, phân tích dựa trên thí nghiệm ở chuột đồng và dường như không có biểu hiện tương tự ở người. Bà Kerkhove cho biết: “Chúng tôi không thấy mức độ nghiêm trọng của BA.2 khác biệt so với BA.1. Chúng gây triệu chứng và nguy cơ nhập viện tương đương nhau. Thông tin này thật sự quan trọng, bởi ở một số quốc gia, cả BA.1 và BA.2 đều lây nhiễm mạnh”. Các nhà khoa học của WHO cũng khẳng định, vaccine có thể bảo vệ người dân không bị các biến chứng nặng.

Trong khi đó, về khả năng mắc lại Covid-19, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Huyết thanh Statens của Đan Mạch, nơi “Omicron tàng hình” đang chiếm hầu hết số ca mắc mới cho rằng, những người gần đây nhiễm biến thể Omicron hoặc Delta đều có thể nhiễm “Omicron tàng hình”. Tuy nhiên, những trường hợp này không nhiều và chủ yếu xảy ra ở những đối tượng chưa tiêm chủng và thường chỉ có những triệu chứng nhẹ.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét hơn 140.000 bộ gien được giải trình tự khi Omicron là biến thể chủ đạo (từ tháng 11/2021 đến giữa tháng 2/2022) để tìm người có kết quả xét nghiệm dương tính lại trong khoảng từ 20-60 ngày sau khi đã bình phục. Kết quả là có tổng cộng 263 ca tái nhiễm, trong đó có 190 ca nhiễm “Omicron tàng hình”; 140 ca nhiễm “Omicron tàng hình” sau khi nhiễm Delta; 47 ca nhiễm dòng này sau khi nhiễm Omicron gốc. Hầu hết ca tái nhiễm đều có triệu chứng nhẹ, 28 người không biểu hiện triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ, 5 người có triệu chứng vừa, giống bị cúm. Không có người nào phải nhập viện hay tử vong.

Trước tốc độ lây lan của “Omicron tàng hình”, Cơ quan An ninh và Y tế Anh (UKHSA) cho biết, trên thực tế, ba liều vaccine có tác dụng bảo vệ chống lại BA.2 nhiều hơn BA.1. Hai liều vaccine có khả năng chống lại Covid-19 có triệu chứng tương ứng là 9% và 13% đối với BA.1 và BA.2. Nhưng con số này tăng lên 63% đối với BA.1 và 70% đối với BA.2 từ hai tuần sau khi tiêm tăng cường.