Nắng nóng và cháy rừng nghiêm trọng tại nhiều nước

Nhiều quốc gia trên thế giới đang hứng chịu đợt nắng nóng cực đoan. Tác động của nắng nóng khiến các đám cháy rừng quy mô lớn bùng phát, nhất là ở các nước châu Âu như Pháp, Tây Ban Nha và Italy.

Cháy rừng nghiêm trọng tại vùng Gironde của Pháp. Ảnh: FRANCE24
Cháy rừng nghiêm trọng tại vùng Gironde của Pháp. Ảnh: FRANCE24

Nắng nóng cực đoan

Tại Mỹ, Cơ quan Thời tiết quốc gia (NWS) cảnh báo đợt nắng nóng nguy hiểm sẽ tiếp tục kéo dài tại nhiều khu vực. Một rãnh áp bao trùm miền trung và miền nam nước Mỹ được dự báo sẽ khiến nhiệt độ ban ngày phổ biến ở mức 35 - 39oC, trong khi một số khu vực sa mạc tây nam có thể lên tới 46 - 49oC. NWS cho hay, sự kết hợp giữa nhiệt độ cao và độ ẩm lớn có thể khiến chỉ số nhiệt vượt ngưỡng 41 - 46oC tại nhiều khu vực thuộc vùng đồng bằng, thung lũng sông Mississippi và đông nam nước Mỹ. Giới chức y tế khuyến cáo người dân hạn chế hoạt động ngoài trời và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Trong khi đó, Cơ quan An ninh y tế Anh (UKHSA) nâng cảnh báo nắng nóng lên mức “hổ phách” - mức cao thứ hai trong hệ thống cảnh báo, đối với phần lớn khu vực miền đông “xứ sở sương mù” từ cuối tháng 7. Nhiệt độ tại một số khu vực phía đông và đông nam vùng England được dự báo có thể vượt 35oC. UKHSA cảnh báo, nhiệt độ cao có thể gây áp lực lớn lên hệ thống y tế, làm gia tăng nguy cơ đối với người cao tuổi và các nhóm dễ bị tổn thương.

Viện Khí tượng Thủy văn CH Czech (CHMU) cho biết, nhiệt độ ngày 30/7 dự báo lên tới 32 - 37oC, trong khi giai đoạn từ ngày 31/7 - 2/8 sẽ có mức nhiệt 33 - 38oC ở nhiều nơi. Cùng với nền nhiệt cao, nguy cơ xuất hiện mưa giông cũng gia tăng. Cơ quan khí tượng cảnh báo đợt nắng nóng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ cháy rừng, mất nước và ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người làm việc ngoài trời.

Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc ban hành cảnh báo nắng nóng ở cấp cao nhất đối với 17 khu vực miền nam nước này. Đây là cấp cảnh báo được thiết lập từ năm ngoái và được kích hoạt khi nhiệt độ từ 39oC trở lên - ngưỡng được đánh giá có thể đe dọa tính mạng con người.

Cháy rừng bùng phát

Nắng nóng bất thường là một trong các nguyên nhân chính gây cháy rừng quy mô lớn tại nhiều nước. Một trong những vụ cháy rừng nghiêm trọng nhất những năm gần đây đang hoành hành tại tỉnh Gironde, tây nam nước Pháp, buộc 250.000 người phải sơ tán. Với diện tích bị thiêu rụi lên tới 42.000 ha, đám cháy tạo ra hiện tượng “mây lửa” khổng lồ - khối mây hình thành do sức nóng của đám cháy khiến lửa lan nhanh và khó kiểm soát. Vụ cháy bùng phát trong điều kiện thời tiết rất bất lợi với nền nhiệt cao, hạn hán kéo dài, gió mạnh và thảm thực vật khô kiệt.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Pháp ghi nhận 12.845 vụ cháy rừng. Tuy nhiên, các đám cháy tại Gironde có đặc điểm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng tự tạo ra khối khí và luồng gió riêng, khiến ngọn lửa có thể tự tiếp sức, thay đổi hướng bất ngờ và di chuyển với tốc độ cao. Do đó, các lực lượng cứu hỏa phải đối mặt một đám cháy khó dự đoán và không thể chỉ dập tắt bằng các phương tiện chữa cháy thông thường. Chính quyền đã ra lệnh sơ tán thêm hàng chục nghìn người, cảnh báo người dân chưa thể trở về những khu vực đã sơ tán cho tới khi đám cháy được khống chế hoàn toàn.

Tình hình đặc biệt nghiêm trọng tại bán đảo Lege-Cap-Ferret, một địa điểm du lịch nổi tiếng. Lực lượng chức năng ghi nhận 21 ngôi nhà bị phá hủy và một số khu cắm trại bị ảnh hưởng. Hoạt động du lịch, vốn đang trong mùa cao điểm, phải tạm dừng cho đến khi có thông báo mới. Quy mô của chiến dịch ứng phó là rất lớn. Pháp huy động khoảng 2.500 lính cứu hỏa, 1.500 binh sĩ và hơn 1.200 cảnh sát tham gia chữa cháy.

Tại Tây Ban Nha, khoảng 75.000 người dân đã phải sơ tán khỏi khu vực Madrid, Toledo và vùng Castellon thuộc miền đông Valencia do các đám cháy rừng lan rộng. Tại Italy, cháy rừng cũng bùng phát ở vùng Puglia, miền nam nước này, buộc hơn 400 khách du lịch và người dân phải sơ tán bằng đường biển khỏi khu vực thị trấn ven biển Peschici. Lực lượng bảo vệ bờ biển cho biết, khoảng 300 người khác tiếp tục được đưa ra khỏi vùng nguy hiểm.

Các đám cháy lớn tại Pháp, Tây Ban Nha và Italy cho thấy, nguy cơ cháy rừng đang trở thành một vấn đề an ninh dân sự ngày càng nghiêm trọng ở châu Âu. Giới khoa học nhận định biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng kéo dài và thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên hơn, tạo điều kiện để các vụ cháy rừng phát triển với quy mô lớn và khó kiểm soát hơn trên khắp châu Âu.