Mẹ của em ở trường…

Những lời sẻ chia

Trời đứng nắng. Chị Trần Ngọc Diệp (Khu phố 4, phường Tân Tạo, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) luôn tay khuấy nồi cháo dinh dưỡng để kịp chăm cho tám đứa trẻ, mỗi cháu chỉ từ 6 đến 14 tháng tuổi. Nhóm trẻ gia đình (NTGĐ) mang tên Toàn Tâm của chị thành lập vào năm 2010 và có thể được xem là một trong các NTGĐ đầu tiên của quận Bình Tân, nơi có số dân 800 nghìn người mà đa phần là công nhân và lao động nhập cư.

Quạt máy chạy rì rào, mát dịu. Chị Diệp rửa tay sạch sẽ rồi ôm bé Huỳnh Cao Thảo Ân vào lòng dỗ dành, chị bảo: “Tám đứa trẻ ở đây đều có mẹ làm việc ở Công ty May Pouyuen. Theo quy định thì mẹ các cháu chỉ được nghỉ thai sản sáu tháng nên sau đó phải tìm chỗ giữ trẻ, nhưng trường công lập và trường tư đều chưa nhận độ tuổi này, còn các điểm giữ trẻ tư nhân lại quá đắt và nhiều khi còn chưa yên tâm bởi có nhiều vụ bạo hành bị phát giác khiến cha mẹ không thể yên tâm. Lương công nhân không thể đủ chi phí gửi con. Thương những người mẹ trẻ, năm 2010, tôi xin nghỉ việc ở Công ty May Pouyuen để về mở NTGĐ theo hướng dẫn của Hội Liên hiệp Phụ nữ TP Hồ Chí Minh. Lấy công là chính, tôi chỉ thu phí từ 800 nghìn đến 950 nghìn/cháu/tháng, nên nhiều chị em tìm đến gửi con. Có chị còn gửi lần lượt cả hai con như mẹ của cháu Ân trước đây còn gửi cháu Huỳnh Cao Anh Đạt đến hết 3 tuổi mới chuyển sang trường mầm non để cháu học hành bài bản hơn”. Chuyện chị Diệp chia sẻ nghe cũng nôm na, chân tình vậy thôi, nhưng để các NTGĐ gieo được sự an tâm vào lòng những người mẹ nghèo, thật sự không hề đơn giản.

Còn nhớ, quận Bình Tân từng là điểm nóng an sinh khi quy tụ ba khu công nghiệp là Tân Tạo, Vĩnh Lộc, Tân Bình, với số lượng công nhân và người lao động nhập cư có khi lên đến nửa triệu người. Bên cạnh đó, có thêm Công ty May Pouyuen với số lao động xấp xỉ 100 nghìn người, đa phần là lao động nữ, nên nhu cầu ở trọ, chợ, điện nước và… chỗ giữ trẻ phải nói là thuộc hàng “top” ở TP Hồ Chí Minh. Thế nhưng, theo UBND quận Bình Tân, toàn quận chỉ có 49 trường mầm non, 95 nhóm lớp mầm non, 125 cơ sở mầm non… nên mới đáp ứng chỗ trông giữ cho hơn 22,9 nghìn trẻ, còn lại hơn 10 nghìn trẻ phải gửi sang các quận khác hay được nuôi giữ tại nhà hoặc gửi vào các nhóm trẻ tự phát với nhiều nguy cơ tiềm ẩn (dịch bệnh, bạo hành…). Đặc biệt, nhóm trẻ có độ tuổi từ 6 đến 36 tháng tuổi rất khó có nơi trông giữ trong khi mẹ các cháu vẫn phải chấp hành quy định về Luật Lao động và chế độ nghỉ thai sản.

Vậy nên, với chị Bùi Thị Kim Loan, Chủ tịch Hội LHPN quận Bình Tân, đề bài an sinh thật sự khó giải. Chỉ cần nghe đến con số cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh cá thể lên đến hơn 43 nghìn đơn vị cũng có thể mường tượng được áp lực về giải quyết chỗ ăn học cho trẻ em nhập cư theo cha mẹ lớn đến chừng nào. Chị Loan nhớ lại, những lần kiểm tra tại cơ sở nuôi giữ trẻ gia đình trên địa bàn, chị đã bận lòng ra sao trước cảnh, các NTGĐ hình thành do tự phát, đa phần chủ nhóm trẻ là những người hết tuổi lao động và họ cũng chưa qua bất kỳ lớp đào tạo hay tập huấn kiến thức, phương pháp nào về nuôi, giữ trẻ. Điều ấy khiến cho nguy cơ xảy ra các vụ mất an toàn, bạo hành trong trông giữ trẻ luôn thường trực. Có thể hóa giải được tình trạng này? Câu trả lời là có, nếu chúng ta có được phương án hỗ trợ đúng, chị Loan chia sẻ.

Từ những đòi hỏi của thực tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ TP Hồ Chí Minh, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP Hồ Chí Minh, UBND quận Bình Tân, cuối cùng đã thống nhất chọn Khu phố 4, phường Tân Tạo làm điểm thực hiện phối hợp phổ biến kiến thức và bồi dưỡng nâng cao kỹ năng cho người nuôi, giữ trẻ tại các NTGĐ ở cộng đồng dân cư giai đoạn 2013 - 2016. Từ đó, mà những mái nhà như trông giữ trẻ an toàn được nhân rộng lên mà NTGĐ của chị Diệp là thí dụ.

Lan tỏa vòng tay yêu thương

Chị Đoàn Thị Thanh Tâm là một người mẹ. Chị cũng là Phó Chủ tịch Hội LHPN quận Bình Tân được giao theo sát công việc chăm lo cho con của các bà mẹ khác. Chị kể lại chuyện năm 2013: “Lúc đó, tại Khu phố 4 có 13 NTGĐ không phép đang giữ khoảng 83 trẻ, phần lớn trong độ tuổi từ 6 đến 36 tháng tuổi. Khu phố có 125 gia đình có trẻ trong độ tuổi mầm non thì chỉ có 31 gia đình đang gửi trẻ tại các cơ sở và 94 gia đình khác không gửi mà chỉ giữ trẻ tại nhà hoặc gửi người thân. Điều này chứng tỏ nhu cầu NTGĐ là rất lớn nhưng khả năng-thu nhập của nhiều người lao động lại chưa “với” đến. Vậy là mô hình thí điểm Câu lạc bộ NTGĐ hình thành đầu tiên tại Khu phố 4. Câu lạc bộ sinh hoạt định kỳ mỗi quý/lần, lồng ghép với nhiều nội dung sinh hoạt nhằm giúp cho người nuôi, giữ trẻ tại các NTGĐ và các bà mẹ có con dưới 16 tháng tuổi được cung cấp những thông tin, kiến thức cơ bản về nuôi, dạy con theo khoa học”. UBND quận Bình Tân còn chỉ đạo Trung tâm Y tế Dự phòng quận mở nhiều lớp bồi dưỡng về vệ sinh an toàn thực phẩm; chỉ đạo Hội Chữ thập đỏ quận tổ chức nhiều khóa huấn luyện về công tác sơ cấp cứu cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, bảo mẫu…

Hỏi tiếp chuyện chị Trần Ngọc Diệp, Chủ NTGĐ Toàn Tâm, về những gì chị nhận được trong quá trình tham gia Câu lạc bộ, chị hào hứng kể chuyện được xem video clip hướng dẫn chăm sóc trẻ như thế nào, được học hỏi về chế độ dinh dưỡng cho trẻ ở các độ tuổi ra sao… Điểm thú vị nữa, là Phòng Giáo dục và Đào tạo quận còn mở các lớp tập huấn kiến thức pháp luật chăm sóc, nuôi giữ trẻ… Thấy mình hệt như một cô nuôi dạy trẻ thực thụ, chị cười bảo vậy.

Ngừng tay khuấy cháo và chia sữa theo khẩu phần cho trẻ xong, chị Diệp “trưng dụng” chồng mình làm nhiệm vụ đút cho trẻ uống sữa. Chồng chị lâu nay vẫn phụ vợ chăm lo NTGĐ và cũng được học qua lớp “anh nuôi dạy trẻ”. Từ mô hình NTGĐ như của chị, hiện toàn quận Bình Tân đã có 88 NTGĐ được cấp phép hoạt động ở tất cả các phường và đang chăm nuôi hơn 800 trẻ nhỏ. Vợ chồng chị Diệp vui cười: “Cái hay của mô hình ngoài chấp nhận giữ trẻ từ 6 tháng tuổi thì còn chấp nhận giữ trẻ ngoài giờ (mầm non công lập chỉ giữ trong giờ hành chính). Có chị em khó khăn nên chỉ gửi theo ngày, giá 50 nghìn đồng/ngày và cũng có chị em làm ca đêm gửi con thì vợ chồng tôi cũng chấp thuận, không thu thêm phí. Thứ nhất, là do hiểu và đồng cảm, kế đến là vì cái tình giữa những người mẹ, bởi xưa tôi cũng thấu cảnh vất vả tìm chỗ gửi con”. Khi được hỏi con của anh chị nay bao nhiêu tuổi, chị Diệp cho hay cháu đã là sinh viên y khoa năm cuối. Và tôi hoan hỷ tin rằng, âu đó cũng là cái phúc mà anh chị nhận được khi gieo đi yêu thương, chân thành!